အခန်း (၁၁) - စီစဉ်ညှိနှိုင်းမှု
လေ့ကျင့်ရေးကွင်းပြင်ကျယ်ထဲတွင် မူဖန်းသည် တစ်ချက်ချင်းစီ အားပါပါဖြင့် ဓားခုတ်လေ့ကျင့်နေသည်။ နဖူးမှ ချွေးသီးချွေးပေါက်များ တရဟောစီးကျနေသော်လည်း လက်ထဲမှ ဓားရှည်ကို ချရန် စိတ်ကူးမရှိသေးဘဲ အားသွန်ခွန်စိုက် ဆက်လက်လေ့ကျင့်နေဆဲပင်။ ထိုစဉ် လရောင်အောက်၌ ဝတ်စုံနက်ဝတ်ထားသည့် လူတစ်ယောက်သည် မူဖန်းရှိရာသို့ တဖြည်းဖြည်းချင်း နီးကပ်လာခဲ့သည်။ မူဖန်းက ဓားခုတ်ခြင်းကို ရပ်တန့်လိုက်ပြီး ဓားကို ဓားအိမ်ထဲသို့ ပြန်ထည့်ကာ ချွေးသုတ်လိုက်သည်။
ဖောင်း...!
ထိုဝတ်စုံနက်နှင့်လူသည် မီးခိုးလုံးများကြားတွင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး မူဖန်း၏ ဦးနှောက်ထဲသို့ မှတ်ဉာဏ်အသစ်များ စီးဝင်လာတော့သည်။
“ထပ်ပြီး အစည်းအဝေးလုပ်ကြပြန်ပြီလား...”
မူဖန်းက ချွေးများကို သုတ်လိုက်ရင်း ကောင်းကင်ယံမှ လပြည့်ဝန်းကို မော့ကြည့်ကာ စိတ်ထဲရောက်လာသော မှတ်ဉာဏ်များကို သေချာပြန်လည်စုစည်းနေမိသည်။
“ဒီတစ်ခေါက် အစည်းအဝေးကတော့ သိပ်အခြေအနေမကောင်းဘူးထင်တယ်၊ အုချီဟာ အီတာချီ ရောက်လာပြီး ခဏနေတော့ ချက်ချင်းပြန်ထွက်သွားတယ်တဲ့...” မူဖန်းက စိတ်ထဲမှ တိုးတိုးလေး ရေရွတ်လိုက်မိသည်။
ဒီကာလအတွင်း သူသည် အုချီဟာမျိုးနွယ်စု နယ်မြေထဲသို့ နေ့စဉ် ‘အရိပ်ကိုယ်ပွားအတတ်’ ကို အသုံးချကာ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းရန် စေလွှတ်ထားခဲ့သည်။ အုချီဟာမျိုးနွယ်စုဝင်များသည် မာနကြီးကြသော်လည်း အခြားရွာသားများကို ဝင်ထွက်ခွင့် ပိတ်ပင်ထားခြင်းမရှိပေ။ အမှန်တကယ်တော့ သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ရှင်သန်ရပ်တည်ရန် လိုအပ်သောကြောင့် သူတို့နယ်မြေအတွင်း ဆိုင်ခန်းပေါင်းများစွာ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ အရေးကြီးသော နေရာအချို့သို့ ခိုးဝင်ရန် မဖြစ်နိုင်သော်လည်း မူဖန်း၏ လက်ရှိစွမ်းရည်ဖြင့် ကြိုတင်ပုန်းအောင်းနေမည်ဆိုပါက အုချီဟာမျိုးနွယ်စုဝင်များက 'ရှာရင်ဂန်' မျက်လုံးကို အသုံးမပြုဘဲ ရှာဖွေခြင်းမျိုး မလုပ်သရွေ့ သူ့ကိုတွေ့ရှိရန် အလွန်ခက်ခဲပေလိမ့်မည်။ ထို့အပြင် အုချီဟာတို့၏ အစည်းအဝေးလုပ်ရာနေရာမှာလည်း လျှို့ဝှက်ချက်မဟုတ်ဘဲ သတ်မှတ်ထားသော နေရာများသာဖြစ်သောကြောင့် အဆင့်မြင့်အရာရှိ တစ်ဦးနှစ်ဦးကိုသာ မျက်ခြေမပြတ် စောင့်ကြည့်နေပါက သူတို့ဘယ်သွားသည်ကို သိရန် မခဲယဉ်းလှပေ။ အခက်ခဲဆုံးအချက်မှာ အခြားသူများ မရိပ်မိအောင် နေထိုင်ရန်ဖြစ်သော်လည်း ဤသို့သော အချိန်မျိုးတွင် မည်သူကမှ သာမန်ကလေးငယ်တစ်ဦးကို အာရုံစိုက်နေမည်မဟုတ်ပေ။
“မသေချာပေမဲ့... ဒီရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ ဖြစ်တော့မယ်ထင်တယ်” မူဖန်းက တိုးတိုးလေး ပြောလိုက်သည်။
လွန်ခဲ့သော ရက်အနည်းငယ်အတွင်း အုချီဟာတို့၏ ရွာသားများအပေါ် ထားရှိသော သဘောထားမှာ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိသယောင် ထင်ရသော်လည်း၊ အုချီဟာ အဆင့်မြင့်အရာရှိအချို့၏ ကိုနိုဟာရွာသားများအပေါ် ဆက်ဆံပုံမှာ ပို၍အေးစက်လာသည်ကို မူဖန်း သတိပြုမိသည်။ စောစောက ရရှိလိုက်သည့် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် ပေါင်းစပ်ကြည့်လျှင် အုချီဟာမိသားစု၏ အလှည့်အပြောင်းမှာ မကြာမီ ရက်ပိုင်းအတွင်း ဖြစ်ပျက်တော့မည်ဟု သူ ခန့်မှန်းမိလိုက်သည်။ မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်မည်ကို အတိအကျ မသိရသော်လည်း ဆာစကေး နင်ဂျာကျောင်းတက်ပြီးမှ ဖြစ်ပျက်သည်ကိုတော့ သူမှတ်မိနေသည်။ ယခုဆိုလျှင် ကိုနိုဟာသုသာန်၌ အုချီဟာရှီဇူ၏ အုတ်ဂူအသစ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီ။ သို့သော် ထိုဂူထဲတွင် မည်သည့်အရာမှ ရှိလိမ့်မည်မဟုတ်ကြောင်း မူဖန်း သိနေသည်။
သို့သော် ဤသတင်းမှာ သူ့ကို သိပ်မပျော်ရွှင်စေခဲ့ပေ။ သတင်းအချက်အလက် ရယူရန်မှာ မခက်ခဲသော်လည်း ‘ရှာရင်ဂန်’ နှင့် အုချီဟာမျိုးနွယ်စု၏ ဆဲလ်များကို စုဆောင်းရန်မှာ အလွန်ခက်ခဲလှသည်။ အုချီဟာမျိုးနွယ်စုတစ်ခုလုံးကို အီတချီတစ်ယောက်တည်းက မျိုးဖြုတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ မူဖန်းအနေဖြင့်မူ ရာနှင့်ချီသော အုချီဟာလူမျိုးများကို တစ်ညတည်းနှင့် တစ်ယောက်တည်း အပြတ်ရှင်းနိုင်မည်ဟု မယုံကြည်ပေ။ အသက် (၁၃) နှစ်အရွယ် အီတချီမှာ ပါရမီထူးချွန်သည်ဆိုစေဦးတော့၊ လူကြီးတစ်ယောက်ဖြစ်လာလျှင်တောင် အုချီဟာမျိုးနွယ်စုတစ်ခုလုံးကို ဘယ်သူမှမသိအောင် ရှင်းပစ်နိုင်ရန်မှာ မဖြစ်နိုင်သလောက်ပင်။ မျိုးနွယ်စု၏ အင်အားမှာ အလွန်တောင့်တင်းလှသည်။ မိမိအလိုအလျောက် အသေခံခဲ့သည့် အုချီဟာဖူဂါကု အပြင် အခြားသော အဆင့်မြင့်နင်ဂျာများစွာ ရှိနေသေးသည်။ သူတို့အားလုံးကို သတ်ပစ်ရန်မှာ လူအများအပြား အင်အားသုံးလျှင် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ တိတ်တဆိတ် လုပ်ဆောင်ရန်မှာမူ မာဒါရာ ကိုယ်တိုင်လာလျှင်တောင် လွယ်ကူမည်မဟုတ်ပေ။
စဉ်းစားကြည့်လျှင် ဖြစ်နိုင်ခြေတစ်ခုသာရှိသည် - ၎င်းမှာ အခြားသူများလည်း ပါဝင်ပတ်သက်နေခြင်းပင်။ ၎င်းမှာ 'လျှို့ဝှက်' အဖွဲ့အစည်းပင် ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ဒါက စဉ်းစားစရာပင်မလိုဘဲ သေချာနေသည့်အချက်ဖြစ်၍ မူဖန်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပြီးသားဖြစ်သည်။ သို့သော် သူစိုးရိမ်သည်မှာ သူတို့က နယ်မြေပိတ်ဆို့သည့် အစီရင်အတတ်များကို အသုံးပြုမည်ကိုပင်။ ထို့အပြင် တန်ဇိုးနှင့် အုချီဟာအိုဘီတိုတို့ပါ ပါဝင်ပတ်သက်လာမည်ဖြစ်ရာ မူဖန်းအတွက် လှုပ်ရှားရသည်မှာ အလွန်အန္တရာယ်များလှသည်။ သူသည် ထိုနှစ်ယောက်ကို ယှဉ်နိုင်ရန် အလှမ်းဝေးသေးပြီး၊ အကယ်၍သာ အရိပ်အယောင် ပေါ်သွားပါက သူ့အတွက် သေလမ်းသာ ရှိတော့သည်။
“စနစ်... ငါ့ရဲ့ အရိပ်ကိုယ်ပွားတွေ ရလာတဲ့အရာတွေကို မင်းဆီ တိုက်ရိုက် ပေးလို့ရလား” မူဖန်းက စိတ်ထဲကနေ မေးလိုက်သည်။
“ရပါတယ် အိမ်ရှင်။ အိမ်ရှင်ရဲ့ အရိပ်ကိုယ်ပွားတွေကလည်း အိမ်ရှင်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပါပဲ။ သူတို့ ရရှိလာတဲ့အရာမှန်သမျှကို ကျွန်ုပ်ဆီ တိုက်ရိုက်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ပါတယ်” ဟု စက်ရုပ်ဆန်သော အသံက မူဖန်း၏ စိတ်ထဲတွင် ပြန်လည်ဖြေကြားလာသည်။
မူဖန်းက ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီး လက်ဖြင့် ပုံဖော်လိုက်သည်။
ဖောင်း! ဖောင်း! ဖောင်း!
သူ့ဘေးတွင် အရိပ်ကိုယ်ပွား (၇) ခု ပေါ်လာသည်။ ဒီထက်မက ပွားနိုင်သော်လည်း ‘ချာကရာ’ အင်အား အလွန်နည်းသွားမည်ဖြစ်ရာ နောက်နေ့ညအထိ ခံနိုင်ရည်ရှိမည်မဟုတ်သဖြင့် (၇) ခုသာ ပွားလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
“မှတ်ထားကြပါ၊ အကယ်၍ တစ်ခုခု မှားယွင်းသွားရင် ချက်ချင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အဆုံးစီရင်လိုက်ကြ” မူဖန်းက သူကိုယ်တိုင်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော်လည်း အလေးအနက် မှာကြားလိုက်သည်။
“နားလည်ပါပြီ...!” အရိပ်ကိုယ်ပွား (၇) ခုလုံးက တညီတညွတ်တည်း ပြန်ထူးကြသည်။
မူဖန်းက ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်ပြီးနောက် အရိပ်ကိုယ်ပွားများသည် အရပ်မျက်နှာအသီးသီးသို့ ချက်ချင်းဆိုသလို ပျောက်ကွယ်သွားကြတော့သည်။ သူတို့သည် အုချီဟာနယ်မြေအတွင်းသို့ ခိုးဝင်၍ သတ်ဖြတ်မှုများ စတင်ရန် စောင့်ဆိုင်းနေကြလိမ့်မည်။ ဒါသည် မူဖန်း စဉ်းစားနိုင်သမျှ အန္တရာယ်အကင်းဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ အရိပ်ကိုယ်ပွားများသည် 'အသွင်ပြောင်းအတတ်' ကို သုံး၍ အခြားသူများအသွင် ဖန်တီးထားမည်။ သူတို့သည် တိုက်ခိုက်ရန် မလိုအပ်ဘဲ အီတချီ၏ နောက်ကွယ်မှနေ၍ ရိတ်သိမ်းရန်သာ လိုအပ်သည်။ အကယ်၍ ဖမ်းမိသွားပါကလည်း ချက်ချင်းပျောက်ကွယ်သွားရန်သာ လိုသည်။ ၎င်းတို့တွင် ချာကရာ အနည်းငယ်သာ ပါဝင်သောကြောင့် မည်သည့် ချာကရာကျူးကျော်မှုကိုမဆို ခံနိုင်ရည်မရှိဘဲ ပျောက်ကွယ်သွားမည်ဖြစ်ရာ 'ဂန်ဂျုဆု' အောက်တွင် အသုံးချခံရမည့် ဘေးမှလည်း ကင်းဝေးမည်ဖြစ်သည်။
မူဖန်းသည် အလွန်သတိကြီးလှသည်။ အရိပ်ကိုယ်ပွား (၇) ခုထဲက အချို့ အဖမ်းခံရလျှင်တောင် ကျန်သည့်အရာများက တစ်ခုခုတော့ ပြန်သယ်ဆောင်လာနိုင်လိမ့်မည်ဟု သူယုံကြည်သည်။ ၎င်းတို့ကို သိမ်းဆည်းရန်မှာလည်း မခက်ခဲပေ၊ ထိတွေ့လိုက်ရုံနှင့်ပင် ရနိုင်သည်။ သူသည် ဓားရှည်ကို ကိုင်စွဲကာ အိမ်ပြန်လမ်းသို့ လျှောက်လှမ်းလာခဲ့သည်။ အချိန်မှာ အတော်နောက်ကျနေပြီဖြစ်၍ နားယူရန် လိုအပ်ပြီဖြစ်သည်။
“ပြန်လာပြီလား” မူဖန်း အိမ်ပြန်ရောက်၍ တံခါးပိတ်လိုက်သည်နှင့် သူ့နောက်ကွယ်မှ အသံတစ်သံ ထွက်ပေါ်လာသည်။
“ဟုတ်ကဲ့၊ ဖေဖေ” မူဖန်းက လှည့်ကြည့်ကာ ပြုံးပြလိုက်သည်။
ချီကီဟွီသည် ဧည့်ခန်းတံခါးနားတွင် မည်သည့်အချိန်ကတည်းက ရောက်နေမှန်းမသိဘဲ မူဖန်းကို ကြည့်ကာ လေးနက်သောအသံဖြင့် ပြောသည်။
“နောက်တစ်ခါဆို စောစောပြန်လာ၊ မင်းမှာ အချိန်တွေအများကြီး ကျန်ပါသေးတယ်... ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အရမ်းကြီး အားမစိုက်ပါနဲ့ဦး”
တကယ်တော့ ချီကီဟွီသည် ဤစကားကို ပြောဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မထင်ထားခဲ့ပေ။ ယခုကဲ့သို့ အေးချမ်းသော ကာလမျိုးတွင် သူ့သားအရွယ် ကလေးများမှာ ဆော့ကစားနေကြသော်လည်း၊ သူ့သားကမူ အလွန်အမင်း ကြိုးစားလွန်းနေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်မှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ် ထိခိုက်မိမှာကိုလည်း သူစိုးရိမ်မိသည်။ သို့သော် အပတ်စဉ် စစ်ဆေးမှုများအရ မူဖန်း၏ ခန္ဓာကိုယ်မှာ သူထင်ထားသည်ထက် များစွာ တောင့်တင်းခိုင်မာနေသည်။ အသက် (၆) နှစ်အရွယ်သာ ရှိသေးသော်လည်း (၇) နှစ်၊ (၈) နှစ်သားများထက်ပင် ကြံ့ခိုင်မှု ပိုကောင်းနေသေးသည်။
“နားလည်ပါပြီ ဖေဖေ” မူဖန်းက ခေါင်းကို အနည်းငယ် ငုံ့လိုက်ပြီး “ဒါဆို သား သွားနားတော့မယ်နော်” ဟု ပြောကာ အခန်းထဲသို့ ဝင်သွားတော့သည်။
ချီကီဟွီသည် သားဖြစ်သူ၏ စိုထိုင်းနေသော အဝတ်အစားများနှင့် လွန်ခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းအတွင်း ထူးဆန်းနေသော အမူအရာကို သတိထားမိသော်လည်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မပြုခဲ့ပေ။ သူ့သားသည် အသက်နှင့်မမျှအောင် ရင့်ကျက်သူဖြစ်ကြောင်း သူသိသည်။ ဖခင်တစ်ယောက်အနေဖြင့် သူလုပ်နိုင်သည်မှာ သား၏နောက်ကွယ်မှနေ၍ လေဒဏ်မိုးဒဏ်မှ တိတ်တဆိတ် ကာကွယ်ပေးထားရန်သာ ဖြစ်သည်။
ညတာကုန်လွန်၍ နောက်တစ်နေ့နံနက်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ မူဖန်းသည် ပုံမှန်အတိုင်းပင် မျက်နှာသစ်၊ ထမင်းချိုင့်ပြင်ကာ နာရူတိုကို သွားခေါ်၍ ကျောင်းသို့ အတူတူထွက်လာခဲ့သည်။ အခြေအနေက ပိုမိုတင်းမာလာလေ၊ သူသည် ပို၍ တည်ငြိမ်နေရန် လိုအပ်သည်။ သူလုပ်ဆောင်နေသည့်အရာမှာ အလွန်အန္တရာယ်များသည့်အတွက် မည်သည့် ဟာကွက်မှ ရှိနေ၍မဖြစ်ပေ။
“နေကောင်းလား ခါဇူကာဇဲ!” ကျောင်းရောက်သောအခါ အတန်းဖော်များက သူ့ကို နွေးထွေးစွာ နှုတ်ဆက်ကြသည်။ မူဖန်းကလည်း ပြုံးရွှင်စွာ ပြန်လည်နှုတ်ဆက်သည်။
အတန်းစချိန်တွင် နာရူတိုမှာ ထုံးစံအတိုင်း စာသင်ခန်းထဲ၌ အိပ်ပျော်နေတော့သည်။ ဆရာဖြစ်သူက ဒေါသတကြီးဖြင့် စာရေးခဲတံကို ချိုးပစ်ကာ နာရူတိုကို ပစ်ပေါက်လိုက်သည်။
“အူဇူမာကီ နာရူတို! ထစမ်း၊ ဒီမေးခွန်းကို ဖြေ!”
နာရူတိုက အိပ်ချင်မူးတူးဖြင့် နိုးလာပြီး ဘေးနားက မူဖန်းကို အကူအညီတောင်းသကဲ့သို့ ကြည့်သည်။ မူဖန်းက တိုးတိုးလေး ကူညီပေးသော်လည်း နာရူတိုက နားမလည်ဘဲ ကြောင်ကြည့်နေဆဲဖြစ်ရာ နောက်ဆုံးတွင် ဆရာဖြစ်သူက နာရူတိုကို စာသင်ခန်းအပြင်သို့ ထွက်ခိုင်းလိုက်တော့သည်။ နာရူတိုကတော့ နေသားကျနေဟန်ဖြင့် သွားရည်များကို သုတ်ကာ အတန်းပြင်သို့ ခပ်အေးအေးပင် ထွက်သွားလေသည်။
အချိန်တွေ ကုန်လွန်သွားပြီး နောက်ဆုံးအချိန်သို့ ရောက်လာသည်။ နောက်ဆုံးအချိန်မှာ ဆရာ အူမီနို အီရူကာ သင်ကြားသည့် အချိန်ဖြစ်သည်။ အတန်းပြီးခါနီးတွင် ဆရာ အီရူကာက ထူးခြားသော ကြေညာချက်တစ်ခုကို ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
“ဒီနေ့ ငါတို့ စာမေးပွဲဖြေမယ်၊ စာမေးပွဲဖြေပြီးမှ အားလုံး အိမ်ပြန်ရမယ်”
တစ်တန်းလုံးမှ ညည်းတွားသံများ ထွက်ပေါ်လာသော်လည်း ဆရာ့စကားကို မလွန်ဆန်ရဲကြပေ။
“ကဲ၊ မဆူကြနဲ့တော့။ ခါဇူကာဇဲ၊ မင်း ရှေ့လာပြီး စာမေးပွဲ မေးခွန်းလွှာတွေကို လိုက်ဝေပေးလိုက်ပါဦး”
မူဖန်းက ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီး စင်မြင့်ပေါ်သို့သွားကာ မေးခွန်းလွှာများကို လိုက်ဝေပေးသည်။ အရာအားလုံးမှာ ပုံမှန်အတိုင်းပင် ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် မူဖန်း၏ စိတ်ထဲတွင်မူ... အတန်းဆင်းခါနီးမှ စာမေးပွဲစစ်ဆေးခြင်းမှာ အမှန်တကယ်ပင် သာမန်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုလား သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ခုသော အကြံအစည်များ ရှိနေသလားဆိုသည်ကို သံသယဝင်နေမိတော့သည်။