နောက်ဆုံးတွင် ရေမိုးချိုးသန့်စင်ပြီးနောက် ညစ်ပတ်ပေကျံနေသော ယူနီဖောင်းကို အဝတ်လျှော်ခန်းသို့ ပို့လိုက်ပြီးနောက် ကားလ်သည် ချိန်းထားသောနေရာသို့ ထွက်လာခဲ့ရာ ဒါနာတစ်ယောက်တည်း စောင့်နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။
"ကျန်တဲ့နှစ်ယောက်ကတော့ မလာနိုင်တော့ဘူး။ သူတို့ ဆင်းလာတဲ့လမ်းမှာ တိုက်ခိုက်ရေးဆရာနဲ့ တိုးလို့လေ၊ သူတို့ [Guard] စွမ်းရည်တွေ တော်တော်တက်လာတယ်ဆိုတာ ကြားတော့ ဆရာက အပိုလေ့ကျင့်ခန်းဆင်းဖို့ ခေါ်သွားတယ်" ဟု သူမက ရှင်းပြသည်။
"ကောင်းတာပေါ့၊ ဒါဆို ငါတို့ စာကြည့်ဖို့ နေရာပိုကျယ်တာပေါ့။ ဒီနေ့ နင် ဘာတွေ လေ့လာရမှာလဲ" ဟု ကားလ်က မေးလိုက်သည်။
"မှော်စွမ်းအင် သီအိုရီ (Mana Theory) လေ။ ဒါက မှော်ဆရာအုပ်စုဝင်တွေအတွက် အရေးကြီးဆုံး အပိုင်းတစ်ခုပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ မှော်စွမ်းအင် ပမာဏကို တိုးမြင့်ဖို့ရော၊ ဂါထာတွေသုံးရင် ကုန်ကျမယ့် မှော်စွမ်းအင်ကို လျှော့ချဖို့ရောအတွက်ပေါ့။ အစပိုင်းမှာတော့ ငါတို့က စွမ်းအင်ကို အလဟဿဖြစ်အောင် သုံးမိတတ်ကြပေမဲ့ လေ့ကျင့်လေလေ ပိုကောင်းလာလေပဲ။ အဓိက စိတ်ကူးကတော့ ငါတို့ ပိုကျွမ်းကျင်လာတာနဲ့အမျှ မှော်ဆရာအများစုဟာ ဂါထာသစ်တွေ ဒါမှမဟုတ် စွမ်းရည်သစ်တွေအပေါ် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု (Insight) ရလာတတ်ကြတယ်။ ဒါက မှော်ဆရာတွေရဲ့ သဘာဝပဲလေ။ အဲဒီအခါကျရင် အတန်းထဲမှာ သင်စရာမလိုဘဲ ငါတို့ရဲ့ မှော်စာအုပ်ကို ကိုယ်တိုင် ချဲ့ထွင်နိုင်လာမယ်။ အဲဒါက ပိုမြန်သလို အဲဒီလို ထိုးထွင်းသိမြင်မှုကနေရတဲ့ စွမ်းရည်တွေက ပိုပြီး အစွမ်းထက်သလို အဆင့်တက်တာလည်း ပိုမြန်တယ်" ဟု သူမက အကျယ်တဝင့် ရှင်းပြသည်။
"ကြည့်ရတာ တော်တော်တော့ ပင်ပန်းမယ့်ပုံပဲ။ ငါကတော့ လက်ရှိ ငါ့ရဲ့ တိုးတက်မှုနှုန်းကို အမီလိုက်နိုင်ဖို့ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်နဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အရည်အချင်းတွေကိုပဲ လေ့ကျင့်ဖို့ လိုတာ။ အနည်းဆုံးတော့ အခုလောလောဆယ်အထိပေါ့။ ငါရထားတဲ့ အတတ်ပညာရဲ့ အမှတ်အသား (Class Marking) အကြောင်းကို ဘယ်သူမှ မသိကြတော့ မှော်ဆရာတွေလို ထိုးထွင်းသိမြင်မှုမျိုး မရမချင်း ငါ့မှာ ဒီစွမ်းရည်တစ်ခုပဲ ရှိနေဦးမှာ။ ဒါပေမဲ့ 'ဟော့ခ်' သန်မာလာတာနဲ့အမျှ အဲဒီစွမ်းရည်ကလည်း ပိုပြီး အစွမ်းထက်လာသလို ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ကလည်း လိုက်ပြီး သန်မာလာတာ" ဟု ကားလ်က ပြုံးလျက် ပြန်ပြောလိုက်သည်။
"ဒါက ခက်ခဲတဲ့အခြေအနေဆိုပေမဲ့ ကြီးမားတဲ့ အားသာချက်လည်း ဖြစ်နေတာပဲ။ နင်က အသက်ရှင်နေပြီး နင့်ရဲ့ သားရဲကို လေ့ကျင့်ပေးနေရုံနဲ့တင် သန်မာလာတာကိုး။ ပြင်းပြင်းထန်ထန် စာကျက်နေဖို့လည်း မလိုဘူး။ ဒါပေမဲ့ စွမ်းရည်တစ်ခုတည်းပဲ ရှိတာကတော့ နောက်ပိုင်းကျရင် အကန့်အသတ် ဖြစ်လာနိုင်တယ်"
သူတို့နှစ်ဦး ခဏတာ တိတ်ဆိတ်စွာ လမ်းလျှောက်လာပြီးနောက် ဒါနာက ပန်းခြံထဲသို့ ဦးတည်နေသော လမ်းကလေးကို ညွှန်ပြလိုက်သည်။
"ဟိုကို သွားကြမယ်။ အဲဒီမှာ စားပွဲတွေပါတဲ့ အမိုးပါတဲ့ ထိုင်ခုံဝိုင်းလေးတွေ အများကြီးရှိတယ်၊ အဲဒီမှာ စာကြည့်လို့ရတယ်။ ငါသာ ဆုကြေး credits တွေ နည်းနည်းထပ်ရရင်တော့ အကယ်ဒမီထုတ် လက်ပ်တော့ ဒါမှမဟုတ် တက်ဘလက် တစ်လုံး ဝယ်ဦးမယ်။ ဒီလို မှတ်စုတွေကို အမြဲ လက်နဲ့ လိုက်ရေးနေရတာထက် အများကြီး ပိုလွယ်သွားမှာ။ မူလတန်းတည်းက ဘောပင်ကို ဒီလောက်အထိ အသုံးမပြုဖြစ်တော့ဘူး။ ဒါပေမဲ့ သင်ကြားရေးအဖွဲ့ထဲက မှော်ဆရာကြီးတွေက ရှေးဟောင်းကြီးတွေဆိုတော့ မှော်ကျမ်းစာအုပ်ကြီးတွေ (Tomes) ကိုပဲ အားကိုးနေကြတာ။ လက်ရေးနဲ့ ရေးထားတဲ့ အသိပညာတွေ ပြည့်နေတဲ့ စာအုပ်ကြီးတွေကိုမှ အဟုတ်ထင်နေကြတာလေ"
ကားလ် ရယ်မောလိုက်မိသည်။ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအများစုသည် လွန်ခဲ့သော အနှစ် ၂၀ သို့မဟုတ် ၃၀ အတွင်းမှသာ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ရာ အသက် ၆၀ ကျော်သူများမှာ ဘောပင်နှင့် စက္ကူကိုသာ ပိုနှစ်သက်ကြစမြဲဖြစ်သည်။ 'နတ်ဘုရားဆေးရည်' မပေါ်ခင်ကတည်းက ရှိခဲ့သော ရှေးရိုးစွဲမှော်ဆရာကြီးအချို့မှာ အသက် ရာနှင့်ချီနေပြီ ဖြစ်သည်။ စာမျက်နှာများကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းက ပိုမိုဖတ်ရလွယ်ကူပြီး ပုံကြမ်းများကိုလည်း လူတိုင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်နိုင်မည် ဖြစ်သော်လည်း သူတို့၏ အကျင့်ကို လွယ်လွယ်နှင့် ပြောင်းလဲကြမည် မဟုတ်ပေ။
စာရေးသူ၏ မကောင်းသောလက်ရေးများ၊ လျှို့ဝှက်ကုဒ်များနှင့် အတိုကောက်စာလုံးများကို လိုက်ဖက်ရခြင်းကပင် မှော်ပညာ၏ နက်နဲမှုတစ်ရပ် ဖြစ်နေသည်။ ထိုအရာကပင် မှော်ပညာကို ခေတ်အဆက်ဆက် အလွယ်တကူ လက်လှမ်းမမီအောင် တားဆီးထားပြီး အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးထားသည်။ ယခုအခါ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း မှော်ဆရာအသစ်များစွာ ပေါ်ထွက်လာပြီး ထူးချွန်သူများ များပြားလာသဖြင့် ထိုနက်နဲမှုများ ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး ဖြစ်နေသော်လည်း ဝါရင့်မှော်ဆရာကြီးများမှာမူ သူတို့၏ ရွှေရောင်နေ့ရက်များကို ဖြတ်သန်းနေကြဆဲဖြစ်သည်။ သူတို့သည် တစ်ချိန်က လက်ဆင့်ကမ်းခွင့် ရတော့မည်မဟုတ်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့သော ဂါထာများနှင့် စွမ်းရည်များကို အနာဂတ်သူရဲကောင်းများ ဖြစ်လာမည့်သူများကို သင်ကြားပေးနေကြသည်။
"တကယ်တော့ လက်ပ်တော့တစ်လုံးရှိတာက ကောင်းတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ငါက စာရိုက်ရမှာကို မသိဘူး။ ငါက မိုင်းတွင်းဒေသက လာတာဆိုတော့ ငါ့မိသားစုက ကွန်ပျူတာ မဝယ်နိုင်ဘူး။ အဲဒါကြောင့် ငါ တစ်ခါမှ မသုံးဖူးဘူး။ မြို့ပေါ်က ကလေးတွေကတော့ အမြဲသုံးနေကြတာ ငါသိပါတယ်"
ဒါနာက ပြုံးကာ ခေါင်းငြိမ့်ပြလိုက်ပြီး "နင်က အဲဒီမှာ ကြီးပြင်းလာတာကို ငါမေ့သွားတယ်။ ငါ့မိသားစုက မြို့ထဲမှာ အဝတ်အထည်ဆိုင် ဖွင့်ထားတာဆိုတော့ အရာရာတိုင်းအတွက် ကွန်ပျူတာ လိုအပ်တယ်။ အော်ဒါလက်ခံတာရော၊ ပစ္စည်းစာရင်း မှတ်တာရောပေါ့"
၎င်းမှာ ကျေးလက်မိုင်းတွင်းမြို့ငယ်လေးတွင် နေထိုင်ရခြင်း၏ ဆိုးကျိုးများထဲမှ တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ အစိုးရ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများသည် ကျောက်မီးသွေးနှင့် သတ္တုများကို မြို့ပေါ်သို့ ပို့ဆောင်ရန် ရထားလမ်း အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းမှလွဲ၍ သူတို့ဆီသို့ ရောက်မလာခဲ့ပေ။ ထိုမိုင်းတွင်းနှစ်ခုမှာ နိုင်ငံ၏ အဓိက အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်သည်။ တစ်ခုမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများအတွက် ကျောက်မီးသွေးများ ထုတ်ပေးပြီး၊ နောက်တစ်ခုမှာ အဖိုးတန်သတ္တုများ ထွက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတစ်ခုအတွက် လိုအပ်သမျှ အရာအားလုံး ဖြစ်သော်လည်း အစိုးရကသာ ပိုင်ဆိုင်ပြီး ထိုမှရသော ကြွယ်ဝမှုများသည် မိုင်းတွင်း၌ တကယ်တမ်း လုပ်ကိုင်နေကြသူများထံသို့ မရောက်ရှိခဲ့ပေ။
ဒါနာက သူတို့ကို ခြံစည်းရိုးပင်ဝိုင်းများကြားရှိ ချောင်ကျကျ အမိုးပါထိုင်ခုံဝိုင်းလေးတစ်ခုဆီသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ သူတို့ ထိုင်လိုက်သည်နှင့် မှော်သွင်းထားသော ခြံစည်းရိုးပင်များက ထိုအဆောက်အအုံလေးကို ဝန်းရံသွားပြီး ဖြတ်သန်းသွားသော ကျောင်းသားများ၏ အမြင်မှ ကွယ်ပျောက်စေကာ စာကျက်ရန် သီးသန့်နေရာလေး ဖြစ်သွားစေသည်။
"ဒါက တကယ်ကို ကောင်းတာပဲ၊ အနံ့ကလည်း သိပ်မွှေးတာပဲ" ကားလ်က သူ၏ နေရပ်မှ ကျောက်မီးသွေးမှုန်များနှင့် စိမ့်မြေ၏ ညစ်ပတ်မှုများကို ပြန်လည်အမှတ်ရရင်း သက်ပြင်းချလိုက်သည်။
"ဟုတ်တယ်၊ လာဗင်ဒါပန်း (Lilacs) တွေက ငါ့ရဲ့ အကြိုက်ဆုံးပဲ။ ဒီနေရာထက် ကောင်းတာ မရှိတော့ဘူး" ဟု ဒါနာက ကားလ်၏ ရှေ့တွင် သူမ၏ ဖတ်စာအုပ်များကို ချရင်း ပြုံးလျက် ပြောလိုက်သည်။
ကားလ်ကလည်း အကယ်ဒမီ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တွေ့ရတတ်သော သာမန်သားရဲတိရစ္ဆာန်များအကြောင်း လေ့လာရေးစာအုပ်ကို ထုတ်လိုက်သည်။ ဤစာအုပ်မှာ ပြင်ပသို့ စူးစမ်းလေ့လာရေးသွားမည့် ကျောင်းသားအဖွဲ့တိုင်း အလွတ်ရထားရန် လိုအပ်သော စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ဆာဂျင်ရီတာက ကားလ်ကို အကယ်ဒမီဝင်းအတွင်းမှ အပြင်သို့ အမြန်ဆုံး မထွက်ခွာစေလိုသေးသော်လည်း ဤစာအုပ်ကိုမူ အလွတ်ကျက်ထားရန် အမိန့်ပေးထားသည်။ သူမက ကားလ်ကို သားရဲများ၏ စွမ်းရည်အားလုံးကို သိစေလိုခြင်းမှာ သူ၏ ကိုယ်ပိုင်တိုးတက်မှုအတွက် အစီအစဉ်များ ချမှတ်နိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ သိရှိသွားပြီးနောက်တွင် ဆာဂျင်ရီတာသည် ကားလ်အတွက် 'ဟော့ခ်' ထက် ပိုပြီး ခံနိုင်ရည်ရှိမည့် နောက်ထပ် သားရဲတစ်ကောင်ကို ရှာဖွေပေးမည်ဟူသော ကတိကို တည်လိမ့်မည်ဟု ကားလ်က ယူဆထားလေသည်။