အခန်း (၅၈) - ပေါ့ဆသူ ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်
ဆမ်နီယမ်ဒေသ အာဘရူကီတောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံသော ဗိုတူနိုမြစ်သည် ကမ်ပေးနီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ ဒေသခံ ဒီလီနီလူမျိုးတို့၏ မိခင်မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ကြည်လင်အေးမြသော ထိုမြစ်ရေသည် မြေဆီလွှာ ကောင်းမွန်သည့် လွင်ပြင်ကျယ်ကြီးကို ရေပေးဝေလျက် အီတလီ၏ အကောင်းဆုံး ဂျုံစပါးများကို ဖြစ်ထွန်းစေခဲ့သည်။ ဒီလီနီလူမျိုးတို့သည် မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်တွင် မြို့ပြပေါင်း တစ်ဆယ့်နှစ်မြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ကာပူးအာမြို့ကို မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ရာစုနှစ်များစွာ ကုန်ဆုံးသွားပြီးနောက် ဒီလီနီတို့သည် သမိုင်းစာမျက်နှာထက်တွင် ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သော်လည်း ဗိုတူနိုမြစ်ကမူ ယနေ့တိုင် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ စီးဆင်းနေဆဲပင်။
ရိုမန်စစ်တပ်၏ ပင်မတပ်မကြီးကို ဦးဆောင်လာသော ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်သည် ပူပြင်းလှသော နေဒဏ်ကို အံတုရင်း ဆွီဆာမှ ထွက်ခွာလာခဲ့သည်။ တောင်တန်းဒေသများကို ကျော်ဖြတ်ကာ ကမ်ပတ်ဂ်နာလွင်ပြင်သို့ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်ပြီးနောက် ငါးနာရီ၊ ခြောက်နာရီခန့် အပြင်းအထန် ချီတက်ခဲ့ရာ နေအရှိန်အပြင်းဆုံးဖြစ်သည့် ညနေစောင်းအချိန်တွင် ဗိုတူနိုမြစ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ ရေငတ်လှချည်ရဲ့ ဆိုသည့် စစ်သည်တော်တို့သည် တသွင်သွင်စီးဆင်းနေသော မြစ်ရေကြည်ကို ငေးကြည့်ရင်း ရှေ့သို့ တစ်လှမ်းမျှပင် မတိုးနိုင်တော့ဘဲ ဖြစ်နေကြသည်။ စစ်သည်များသာမက စစ်မြေပြင်ဝါရင့်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်ကိုယ်တိုင်လည်း မောပန်းနေချေပြီ။ ရက်ပေါင်းများစွာ အနားမနေ အတင်းနှင်ခဲ့ရသဖြင့် စစ်သည်တို့၏ အင်အားနှင့် စိတ်ဓာတ်တို့မှာ ယိုင်နဲ့နေပြီဖြစ်ကြောင်း သူ ကောင်းကောင်းသိသည်။ ‘ကာပူးအာက ရှေ့တင်မှာပဲ၊ ဒီမှာ ခဏနားပြီး စစ်ပန်းတာ ဖြေဖျောက်လိုက်ရင် စိတ်ဓာတ်တွေ ပြန်တက်လာမှာပါ’ ဟု သူ တွေးလိုက်မိသည်။
သို့သော် ကျောက်တံတားရှိသည့် မြစ်အပိုင်းမှာ ကမ်းပါးယံ မြင့်မားလွန်းသဖြင့် ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်သည် တပ်ဖွဲ့ကို မြစ်ကမ်းအတိုင်း အနောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်ဦးဆောင်သွားခဲ့သည်။ ကွေ့ကောက်နေသော မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် လျှောက်လှမ်းပြီးနောက် ရေစီးနှေး၍ မြစ်ကမ်းပါး ကျယ်ဝန်းသည့် နေရာတစ်ခုတွင် ရပ်နားလိုက်ကြသည်။ အနားယူရန် အမိန့်ပေးလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် စစ်သည်တို့သည် မြစ်ကမ်းနားသို့ ပြေးဆင်းကာ ရေကို ခပ်ယူသောက်ကြသူကသောက်၊ တချို့မှာမူ ဝတ်ဆင်ထားသော ချပ်ဝတ်တန်ဆာများကို ချွတ်ပစ်ကာ မြစ်ထဲသို့ ဒိုင်ဗင်ထိုး ဆင်းကြလေတော့သည်။ ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်ကိုယ်တိုင်လည်း မျက်နှာသစ်၊ ရေငတ်ပြေ သောက်သုံးပြီးနောက် သစ်ရိပ်ကောင်းသော နေရာတစ်ခုတွင် လှဲလျောင်းလိုက်သည်။ မာကျောသော မြေသားနှင့် ထိတွေ့လိုက်ရချိန်တွင် ခါးနှင့် ခြေထောက်များမှ နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတို့ ပြေလျော့သွားသဖြင့် သူ ကျေနပ်စွာ မျက်လုံးမှိတ်လိုက်မိသည်။
ရိုမန်စစ်တပ်၏ မြင်းတပ်အများစုမှာ တပ်မမှူး ဗာလီရီးယပ်စ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နောက်ချန်တပ်အဖြစ် ရှိနေပြီး ကျန်ရှိသည့် မြင်းတပ်စုကိုမူ ကင်းထောက်ရန်အတွက် ရှေ့ပြေးတပ်တွင် အကုန်ဖြန့်ကျက်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် အလယ်ရှိ ပင်မတပ်မကြီးတွင် မြင်းတပ် လုံးဝမပါရှိပေ။ သို့သော် ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်ကတော့ သိပ်ပြီး စိုးရိမ်ပုံမရ။ ဗီဆူးဗီးယပ်စ်နှင့် ဝေးကွာနေသေးသည်သာမက ကာပူးအာမြို့ကလည်း လက်တစ်ကမ်းတွင် ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကျွန်သူပုန်များ လှုပ်ရှားလာလျှင်ပင် ဖူရီးယပ်စ်က မြင်းတပ်လွှတ်၍ အကြောင်းကြားလိမ့်မည်ဟု သူ ယုံကြည်နေသည်။
သို့သော် သူ မသိသည်မှာ သူနှင့် စစ်သည်များ မြစ်ကမ်းတွင် အနားယူနေစဉ်မှာပင် ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့မှာ အထိနာလှသော ရှုံးနိမိတ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီးပြီ ဖြစ်ကြောင်းပင်။ စစ်မြေပြင်မှ လွတ်အောင်ပြေးလာကြသော စစ်သည်တို့မှာ ကာပူးအာမြို့တွင်းသို့ ခိုလှုံသွားကြပြီး အသက်ရှင်ရုံဖြင့် ကံကောင်းလှပြီဟု သတ်မှတ်ကာ ပင်မတပ်မကြီးကို အကြောင်းကြားရန် လုံးဝ သတိမရကြတော့ပေ။ စစ်သည်အနည်းငယ်ခန့်သာ မိမိတို့တာဝန်ကို သတိရကာ လမ်းမကြီးအတိုင်း မြင်းဖြင့် အပြင်းနှင်လာခဲ့ကြသော်လည်း ဗိုတူနိုမြစ်အနီး ရောက်ချိန်တွင် ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်တို့မှာ မြစ်ကမ်းအောက်သို့ ဆင်းသွားကြပြီဖြစ်သည်။ ကွေ့ကောက်သော မြစ်ကြောင်းနှင့် စိမ်းလန်းသော သစ်ပင်များက ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်တို့၏ တပ်ကို ကွယ်ထားသဖြင့် ထိတ်လန့်နေသော မြင်းတပ်သားတို့သည် ရှေ့တင်ရှိ မိမိတို့တပ်ကို မမြင်ဘဲ မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာသွားကြရာမှ သူပုန်ကင်းထောက် မြင်းတပ်နှင့် သွားတိုးလေတော့သည်။
ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်သည် မြက်ခင်းနုနုပေါ်တွင် တစ်မှေးအိပ်ပျော်နေစဉ် မြေကြီးဆီမှ တုန်ခါမှုတစ်ခုကို ရုတ်တရက် ခံစားလိုက်ရသည်။ ထောင်သောင်းချီသော စည်တီးသံများကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးလှသော်လည်း တဖြည်းဖြည်းနှင့် ပိုမိုနီးကပ်၊ ပိုမိုသဲကွဲလာသည်။ စစ်မြေပြင် အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်လှသူပီပီ ဤတုန်ခါမှုသည် အင်အား နှစ်ထောင်ကျော်သာရှိသည့် မိမိတို့ ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့မှ ထွက်ပေါ်လာခြင်း မဟုတ်နိုင်ကြောင်းနှင့် ယခု မိမိတို့ရှိရာသို့ တည့်တည့်ဦးတည်လာနေကြောင်း ကတ်ဆီးနီးယပ်စ် ချက်ချင်း သဘောပေါက်လိုက်သည်။
"တပ်စုစည်းကြစမ်း!" သူ ဝုန်းခနဲ ထရပ်ကာ အော်ဟစ်လိုက်သည်။
ထိုအချိန်မှ သူ သတိထားမိသည်မှာ သူ အိပ်ပျော်နေစဉ်အတွင်း စစ်သည်တို့သည် လုံးဝ စည်းကမ်းမဲ့ သွားကြခြင်းပင်။ တချို့မှာ အဝတ်အစားများ ချွတ်ကာ ရေချိုးနေကြပြီး တချို့မှာမူ လူရှင်းသည့် နေရာရှာရန် မြစ်အောက်ပိုင်းသို့ လျှောက်သွားကြသည်။ သူ၏ အော်ဟစ်သံကို ကြားသူများမှာလည်း ဘာဖြစ်မှန်းမသိဘဲ ကြောင်တောင်တောင်နှင့်သာ ကြည့်နေကြသည်။ ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်သည် မြစ်ကမ်းတွင် စစ်သည်တစ်ဦး ချထားခဲ့သော ကြေးနှဲကို အပြေးအလွှား ကောက်ယူကာ အားကုန် မှုတ်လိုက်လေတော့သည်။
"ဝူး... ဝူး... ဝူး..."
တပ်စုစည်းရန် အချက်ပေးသံက မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် ပျံ့လွင့်သွားသည်။ နှစ်လကြာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် လေ့ကျင့်ထားသည့် အလေ့အကျင့်ကြောင့် စစ်သည်တို့သည် မြစ်ထဲမှ ချက်ချင်းတက်လာကြပြီး ချွေးသုတ်၊ အင်္ကျီဝတ်၊ ချပ်ဝတ်တန်ဆာများကို ကမန်းကတန်း ကောက်စွပ်ကာ ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်ရှိရာသို့ စုရုံးလာကြသည်။ အလံကိုင်စစ်သည်က ရွှေလင်းတတံဆိပ်ပါ အလံတော်ကို အရင်ဆုံး မြှောက်တင်လိုက်သလို၊ နှဲမှုတ်သမားများကလည်း ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်အား စကားပြောခွင့်ရစေရန် အချက်ပေးသံကို ဆက်တိုက် မှုတ်ပေးကြသည်။
"မြန်မြန်... ချပ်ဝတ်တွေ ဝတ်ကြ၊ လက်နက်စွဲကိုင်ပြီး စစ်ကြောင်းပြင်ကြစမ်း!" ဟု သူ အသည်းအသန် အော်ပြောသည်။
စစ်သည်တစ်ဦးက မကျေမနပ်ဖြင့် "ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်... ခင်ဗျားက ဒီနေရာမှာပါ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခိုင်းနေတာလား" ဟု လှမ်းမေးသည်။
"ငတုံး... ရန်သူက တိုက်ခိုက်နေပြီဟ!" ဟု ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်က ဆဲဆိုလိုက်သည်။
"ဒီမှာ ရန်သူက ဘယ်ကပေါ်လာမှာလဲ" ဟု စစ်သည်တို့က ကတ်ဆီးနီးယပ်စ် နောက်နေသည်ဟု ထင်ကာ ခပ်ပေါ့ပေါ့ပင် ပြန်ပြောကြသည်။
"ဟိုမှာကြည့်လိုက်!" အလံကိုင်စစ်သည်က ခြေဖျားထောက်ကာ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ လက်ညှိုးထိုးပြလိုက်သည်။ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် လူရိပ်လူယောင်များ ပေါ်လာပြီး ၎င်းတို့ဝတ်ဆင်ထားသော ချပ်ဝတ်များမှာ နေရောင်အောက်တွင် အလွန်အမင်း ဝင်းလက်တောက်ပနေသည်။
"ဒါ ငါတို့တပ်ဖွဲ့တွေနေမှာပါ" စစ်သည်တို့က ရယ်မောကြသည်။
"မင်းတို့တွေကတော့ကွာ... အဲဒါ ရန်သူတွေကွ!" ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်သည် ဆက်လက် ရှင်းမပြတော့ဘဲ စေတမန်အား "မြန်မြန်သွား၊ ကျန်တဲ့လူတွေကို အခုချက်ချင်း တပ်စုစည်းဖို့ သွားပြော၊ ငြင်းတဲ့သူရှိရင် စစ်ဥပဒေအရ အပြစ်ပေးမယ်လို့ ပြောလိုက်!"
ခြိမ်းခြောက်သံကြောင့် ထိတ်လန့်သွားသော စေတမန်သည် မြစ်အောက်ပိုင်းသို့ အမြန်ပြေးသွားတော့သည်။
"ဘုရားရေ... ဒါက လူအုပ်ကြီးပါလား" စစ်သည်တစ်ဦး အံ့ဩတုန်လှုပ်စွာ ရေရွတ်လိုက်မိသည်။ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် လူတစ်စုမျှသာ မဟုတ်တော့ဘဲ အဆုံးမရှိသော စစ်ကြောင်းရှည်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ ထိုစစ်ကြောင်းသည် လမ်းမပေါ်မှ ဆင်းကာ ဂျုံခင်းများကို နင်းဖြတ်၍ သူတို့ရှိရာသို့ တရကြမ်း ပြေးဝင်လာနေကြသည်။ ဝေးကွာလှသော အရပ်မျက်နှာအထိ လူပင်လယ်ကြီးက ဖုံးလွှမ်းသွားချေပြီ။
စစ်သည်တို့ မရယ်နိုင်တော့။ ဘယ်လောက်ပဲ မိုက်မဲပါစေ၊ ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့တွင် ဤမျှ လူအင်အား မရှိနိုင်ကြောင်း သူတို့ သဘောပေါက်သွားကြသည်။ ထိုအခြေအနေကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်သည် ထူးဆန်းစွာပင် တည်ငြိမ်သွားပြီး "မထိတ်လန့်ကြနဲ့၊ ငါ့နောက်ကို လိုက်ခဲ့ကြ!" ဟု အသံကုန် ဟစ်အော်ကာ အမိန့်ပေးလိုက်သည်။
သို့သော် ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်၏ စကားများသည် ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်နေသော စစ်သည်အသစ်များအတွက် အားမဖြစ်စေခဲ့ပေ။ သူတို့သည် ချပ်ဝတ်များကို ကမန်းကတန်း ဝတ်ဆင်ရင်း ကတ်ဆီးနီးယပ်စ် နောက်မှ မြစ်အောက်ပိုင်းသို့ ကပ်လိုက်လာကြသည်။ အိုမာကယ်၏ လမ်းပြမှုဖြင့် ဗိုတူနိုမြစ်အနီးသို့ ရောက်ရှိလာသော စပါတာကပ်စ်သည် လမ်းမကြီးနှင့် ကိုက်အနည်းငယ်အကွာ မြက်ရိုင်းများနှင့် ဂျုံခင်းများ ကွယ်နေသည့် မြစ်ကမ်းပါးယံတွင် ရိုမန်စစ်တပ်ကို လှမ်းမြင်လိုက်ရသည်။ ကွဲပြားတကွဲ ဖြစ်နေသော ရန်သူတို့ တပ်ပြန်စုရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ကို မြင်သောအခါ သူ စိုးရိမ်တကြီးဖြင့် အော်ဟစ်လိုက်သည်။
"ညီအစ်ကိုတို့... ငါနဲ့အတူ တိုက်ကြစမ်း! ရန်သူတွေကို စစ်ကြောင်းပြင်ဖို့ အချိန်မပေးနဲ့!"
ပြောပြောဆိုဆိုနှင့်ပင် သူသည် စံနမူနာပြကာ ဂျုံခင်းထဲသို့ ခုန်ဆင်းလိုက်ရာ ပထမတပ်ရင်းမှ စစ်သည်များကလည်း နောက်မှ ထပ်ကြပ်မကွာ လိုက်ပါလာကြသည်။ ဂျုံပင်များက သူတို့ကိုယ်ခန္ဓာကို ရှသော်လည်း ဂရုမစိုက်နိုင်အား။ ရွှေဝါရောင် ဂျုံနှံများ မြေခသွားသည်ကိုလည်း နှမြောနေရန် အချိန်မရှိတော့ပေ။ စပါတာကပ်စ်သည် ဂျုံခင်းကို ဖြတ်ကျော်ကာ ဖြတ်လမ်းမှ တစ်ဟုန်ထိုး ပြေးဝင်လာရာ ရိုမန်စစ်တပ်၏ မြစ်ကမ်းဘေး စစ်ကြောင်းဆီသို့ နီးကပ်လာခဲ့သည်။ ရိုမန်တို့သည် ဒိုင်းလွှားများကို မြှောက်ထားကြသော်လည်း အများစုမှာ ချပ်ဝတ်များမှာ တွဲလောင်းကျနေပြီး ခမောက်များမှာလည်း စောင်းရွဲနေသည်။ ရိုမန်စစ်သည်တို့၏ ချပ်ဝတ်မှာ ဆင်မြန်းရန် ခက်ခဲနက်နဲပြီး စနစ်တကျ ဝတ်ဆင်ရန် အချိန်နှင့် စိတ်ရှည်မှု လိုအပ်လှသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ချီစဉ် ရန်သူနှင့် ရုတ်တရက် တွေ့ဆုံနိုင်သဖြင့် ၎င်းတို့သည် ချပ်ဝတ်ဝတ်လျက်သာ ချီတက်လေ့ရှိသည်။ သို့သော် ယခုမူ ရေချိုးရန် ချွတ်ထားမိခြင်းက သူတို့အတွက် သေမင်းတမန် ဖြစ်သွားခဲ့ရသည်။
ရန်သူ့လက်ယာဘက် မြစ်အောက်ပိုင်းတွင် စစ်သည်အချို့ တပ်ဖွဲ့ထဲသို့ ဝင်နိုင်ရန် အသည်းအသန် ပြေးလာနေသည်ကို မြင်သောအခါ စပါတာကပ်စ်က ချက်ချင်း အမိန့်ပေးလိုက်သည်။
"သူတို့ကို ဝိုင်းလိုက်ကြ! တကွဲတပြား ဖြစ်နေတဲ့သူတွေကို အရင်ရှင်း!"
ပထမတပ်ရင်းသည် စပါတာကပ်စ်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် လမ်းကြောင်းပြောင်းကာ ရိုမန်စစ်ကြောင်း၏ ညာဘက်အခြမ်းသို့ ဒေါသတကြီး ပြေးဝင်သွားကြသည်။ ၎င်းကို မြင်သော ကတ်ဆီးနီးယပ်စ်မှာ စိတ်ပူသော်လည်း မိုက်မဲစွာ မလှုပ်ရှားရဲပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဂျုံခင်းထဲမှ ရန်သူများ တသီတတန်းကြီး ထွက်ပေါ်လာနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ သူသာ တပ်ခွဲပြီး ကယ်တင်ရန် ကြိုးစားပါက သူ၏ ခုခံစစ်ကြောင်း ပျက်စီးသွားပြီး အားလုံး သေတွင်းသက်သက် ဆင်းရရုံသာ ရှိတော့မည်။
လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် သတ်ဖြတ်လိုစိတ် ပြင်းထန်နေသော ရန်သူများကို ကြည့်ရင်း ဖူရီးယပ်စ်တစ်ယောက် အရှုံးကြီး ရှုံးသွားခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ကတ်ဆီးနီးယပ်စ် နားလည်လိုက်သည်။ ‘အထက်လွှတ်တော်ကို အမင်္ဂလာ ရှိပါစေတော့! ဗာလီရီးယပ်စ်ကိုလည်း အမင်္ဂလာ ရှိပါစေတော့!’ ဤသူများသည် သူတို့ထင်ထားသကဲ့သို့ အားနည်းသော ကျွန်များ မဟုတ်ဘဲ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာလှသည့် တိုင်းပြည်တစ်ခု၏ စစ်တပ်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေချေပြီ။ ‘ဗာလီရီးယပ်စ်... ဆယ်နှစ်တာ ငြိမ်သက်မှုက မင်းကို ပေါ့ဆစေခဲ့ပြီ။ မင်းရဲ့ မှားယွင်းတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဒီလူငယ်လေးတွေ သေတွင်းထဲ ရောက်ကုန်ပြီ’ ဟု သူ ရင်ထဲတွင် ကြိတ်၍ အပြစ်တင်နေမိသည်။
သို့သော် အပြင်ပန်းတွင်မူ သူက အားပေးစကား အော်ဟစ်နေဆဲပင်။ "စစ်သည်တို့... ချပ်ဝတ်တွေကို မြန်မြန်ဝတ်၊ ခုခံဖို့ ပြင်ကြ! ရန်သူတွေက အများကြီးပဲ၊ ငါတို့ ဝိုင်းရံခံထားရပြီ။ အသက်ရှင်ချင်ရင် ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တိုက်ကြစမ်း! တပ်မမှူး ဗာလီရီးယပ်စ်က နောက်မှာ ရှိနေတယ်၊ သူ ငါတို့ကို လာကယ်မှာ သေချာတယ်!"