အခန်း (၅၀) - စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု (၂)
စစ်သည်များ၏ ညည်းညူသံများကို ကြားရသောအခါ မက်ဆီမတ်စ်က စိတ်ထဲမှ ခိုးပြုံးနေမိသည်။ ဖလန်တီနပ်စ်က သူ၏ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု အစီအစဉ်များကို အသေးစိတ် ရှင်းပြဖူးသဖြင့် ဤသည်မှာ အစပျိုးရုံသာ ရှိသေးကြောင်း သူ ကောင်းကောင်းသိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သစ်သားတန်း အမြင့်ကို တိုးမြှင့်မည်ဖြစ်ပြီး စစ်သည်များသည် ဓားတိုနှင့် ဒိုင်းများကိုပါ ကိုင်ဆောင်လျက် ခုန်ကျော်ကြရမည် ဖြစ်သည်။ ဖလန်တီနပ်စ်၏ အဆိုအရ ရောမစစ်တပ်၏ လူသစ်လေ့ကျင့်ရေးတွင် ဤသွက်လက်မှု လေ့ကျင့်ခန်း၌ ထူးချွန်သူများသည် မြင်းတပ်တွင် တာဝန်ပေးရန်အတွက် အဓိက လျာထားခြင်းခံရသူများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
မွန်းတည့်ချိန်သို့ ရောက်သောအခါ တပ်ရင်းအသီးသီးမှ တာဝန်ကျသူများသည် လယ်တောအိမ်အဝင်ဝတွင် စုရုံးစောင့်ဆိုင်းကြသည်။ ထို့နောက် ရိက္ခာစခန်းမှ ပြင်ဆင်ပေးထားသော အစားအစာများကို လှည်းများဖြင့် တင်ဆောင်ကာ မိမိတို့တပ်ရင်း လေ့ကျင့်ရေးကွင်းများသို့ ပြန်သွားကြပြီး စစ်သည်များကို တန်းစီစေကာ စနစ်တကျ ဝေငှကြသည်။ ဤသည်မှာ မက်ဆီမတ်စ်က စစ်ကောင်စီသို့ အကြံပြုခဲ့သော နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး ရိက္ခာစခန်းမှ တိုက်ရိုက်ဝေငှခြင်းထက် တပ်ရင်းအလိုက် တာဝန်ယူစေခြင်းဖြင့် ရှုပ်ထွေးမှုများကို ရှောင်ရှားနိုင်ကာ စစ်သည်များ၏ စည်းကမ်းကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးနိုင်သဖြင့် ခေါင်းဆောင်များက သဘောတူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှန်စင်စစ် မက်ဆီမတ်စ်အတွက်မူ ရိက္ခာစခန်းမှ လူအင်အားကို ချွေတာလိုသော ရည်ရွယ်ချက်က အဓိကဖြစ်သည်။
နေ့လယ်စာ စားပြီးချိန်တွင် ဖီဆာရို့စ်က မက်ဆီမတ်စ်အနားသို့ ချဉ်းကပ်လာပြီး "တပ်မှူး... ကျွန်တော်တို့ ကာကွယ်ရေးတပ်အတွက် လူအင်အား ဘယ်တော့ တိုးပေးမှာလဲ?" ဟု မေးမြန်းလာသည်။
"မင်းတို့ဆီမှာ လူအင်အား အပြည့်ရှိနေပြီ မဟုတ်လား?" မက်ဆီမတ်စ်က မသိချင်ယောင်ဆောင်ကာ အံ့သြဟန်ဖြင့် ပြန်မေးလိုက်သည်။
"အဲဒါက မူလကရှိတဲ့ အရေအတွက်လေ။ အရင်က တပ်မှူးပြောတော့ ကာကွယ်ရေးတပ်ကို အင်အားတိုးပေးမယ် ဆို!" ဖီဆာရို့စ်က ပြန်လည်သတိပေးသည်။
"ငါ ပြောခဲ့တာ မှန်ပါတယ်" မက်ဆီမတ်စ်က ခေါင်းညိတ်ဝန်ခံလိုက်ပြီး တည်ငြိမ်စွာပင် ရှင်းပြသည်မှာ— "ဒါပေမဲ့ အခု ငါတို့ရိက္ခာစခန်းမှာ ဆေးကုသရေးအဖွဲ့၊ လက်နက်တိုက်၊ ဆောက်လုပ်ရေးအဖွဲ့ စတာတွေ အကောင်အထည်ဖော်နေရပြီ။ အားလုံးက လူအင်အား အရေးတကြီး လိုအပ်နေပြီး ခေါင်းဆောင်တွေကလည်း အဲဒါတွေကိုပဲ အာရုံစိုက်နေကြတာ။ အသစ်ဝင်လာတဲ့လူတွေကို ဒီအဖွဲ့တွေ ပုံမှန်လည်ပတ်နိုင်ဖို့ အရင် ဦးစားပေးရမယ်လေ။ မဟုတ်ရင် ရိက္ခာစခန်းရဲ့ မူလတာဝန်တွေ ပျက်ကွက်သွားပြီး မင်းတို့ ကာကွယ်ရေးတပ်ကိုပဲ အင်အားတိုးပေးနေရင် ခေါင်းဆောင်တွေက ဘယ်လိုထင်မလဲ?"
ဖီဆာရို့စ် ဘာမှ ဆက်မပြောနိုင်တော့ချေ။
"စိတ်မပူပါနဲ့" မက်ဆီမတ်စ်က ဖီဆာရို့စ်၏ ချွေးစိုနေသော ပုခုံးကို ပုတ်ကာ အားပေးလိုက်သည်— "အခုဆို နေ့တိုင်း လူတွေ အမြောက်အမြား ဝင်လာနေတာပဲ။ ရိက္ခာစခန်းကို ခွဲတမ်းချပေးတဲ့ လူအရေအတွက်ကလည်း အရင်ကထက် အဆပေါင်းများစွာ တိုးလာပါပြီ။ ကာကွယ်ရေးတပ်ကို မကြာခင် တိုးချဲ့ပေးမှာပါ။ အခု ငါ စိုးရိမ်တာတစ်ခုပဲ ရှိတယ်၊ အင်အားတွေ များလာတဲ့အခါ ငါတို့ သူတို့ကို ကောင်းကောင်း လေ့ကျင့်ပေးနိုင်မလား၊ တိုက်ပွဲမှာရော ထိထိရောက်ရောက် အမိန့်ပေးနိုင်မလား ဆိုတာပဲ"
ဖီဆာရို့စ်က ပြန်လည်ဖြေကြားရန် ဟန်ပြင်သော်လည်း တုံ့ဆိုင်းသွားသည်။ အရင်ကဆိုလျှင် "အေးဆေးပေါ့" ဟု ချက်ချင်း ပြန်ပြောမိမည် ဖြစ်သော်လည်း ဤရက်ပိုင်းအတွင်း ဖလန်တီနပ်စ်၏ တင်းကြပ်သော စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုနှင့် ညနေခင်း ဟောပြောချက်များကို ကြားနာပြီးနောက်တွင်မူ စစ်ပွဲဆိုသည်မှာ ရမ်းရမ်းကားကား တိုက်ခိုက်ရုံမျှမဟုတ်ဘဲ အောင်ပွဲရရန် ဗဟုသုတများစွာ လိုအပ်ကြောင်း သူ နားလည်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
သူတို့ စကားပြောနေစဉ်မှာပင် ဖလန်တီနပ်စ်၏ အော်ဟစ်သံ ထွက်ပေါ်လာသည်— "စစ်သည်တွေ စုရုံးကြ! ဖလန့်စ် စစ်ကြောင်းပုံစံ ယူစမ်း!"
မက်ဆီမတ်စ်နှင့် ဖီဆာရို့စ်တို့သည် ချက်ချင်းပင် ဓားနှင့် ဒိုင်းများကို ကောက်ကိုင်ကာ တပ်စုထဲသို့ ဝင်လိုက်ကြသည်။ စစ်သည်များသည် အော်ဟစ်တွန်းတိုက်ရင်း မိမိတို့နေရာကို အမြန်ဆုံး ရှာဖွေကြသည်။ အချို့စစ်သည်များမှာ ခေါင်းမပါသော ကြက်ကဲ့သို့ ဟိုပြေးဒီပြေး ဖြစ်နေကြသဖြင့် စစ်ရေးအကြံပေးအဖွဲ့မှ နည်းပြများ၏ ဆဲဆိုသံများ ဆူညံသွားကာ တစ်ကွင်းလုံး ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်သွားသည်။
ရှေ့ဆုံးတန်းတွင် ရပ်နေသော မက်ဆီမတ်စ်အတွက်မူ ဤမြင်ကွင်းမှာ မထူးဆန်းပေ။ သူ၏ ယခင်ဘဝက မူလတန်းကျောင်းသားလေးများပင် ဤစစ်ကြောင်းပုံစံကို လွယ်ကူစွာ ဖော်ဆောင်နိုင်ကြသည်မှာ ငယ်စဉ်ကတည်းက စနစ်တကျ သင်ကြားခဲ့ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဖိနှိပ်ခံထားရသော ဤကျွန်များအဖို့မှာမူ နှစ်ရက်၊ သုံးရက်မျှ လေ့ကျင့်ရုံဖြင့် အတန်းဆယ်တန်း၊ အတိုင်ဆယ်တိုင်ရှိသော စနစ်ကျသည့် စစ်ကြောင်းပုံစံကို ဖော်ဆောင်ရန်မှာ လွန်စွာ ခက်ခဲလှပေသည်။
အချိန်အတော်ကြာ အားထုတ်ပြီးနောက်တွင်မှ ပုံစံတကျ ဖြစ်သွားသည်။ ဖလန်တီနပ်စ်က "မနေ့ကထက်တော့ နည်းနည်း ပိုမြန်လာတယ်၊ ဒါပေမဲ့ မလုံလောက်သေးဘူး! မင်းတို့ရဲ့ ဘယ်ဘက်နဲ့ ညာဘက်မှာ ဘယ်သူရှိလဲဆိုတာ ဦးနှောက်ကိုသုံးပြီး မှတ်ထားကြစမ်း။ နောက်တစ်ခါ ကိုယ့်နေရာကိုယ် ရှာမတွေ့လို့ စစ်ကြောင်း ပျက်သွားရင် အဲဒီအတန်းတစ်တန်းလုံးကို အပြစ်ပေးမယ်!" ဟု ကြိမ်းမောင်းလိုက်သည်။ ထိုစကားကြောင့် တပ်ဖွဲ့အတွင်း လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ဖြစ်သွားကာ အချို့မှာလည်း စိုးရိမ်စိတ်ဝင်သွားကြသည်။
ဖလန်တီနပ်စ်က ဆက်လက်၍ "သေချာနားထောင်... ရှေ့သို့ ချီတက်!" ဟု အမိန့်ပေးသည်။ ဤသည်မှာ ပုံမှန်ခြေလှမ်းဖြင့် ရှေ့သို့ တိုးရုံမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ မလွယ်ကူပေ။ သံချပ်ကာများ ဝတ်ဆင်၍ လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသော စစ်သည်များသည် စိပ်စိပ်စီစီ ချီတက်ရာတွင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ခြေလှမ်းအကွာအဝေး မတူခြင်း၊ ဦးတည်ချက် မမှန်ခြင်းတို့ကြောင့် ခေတ္တအတွင်းမှာပင် ဘေးချင်းတိုက်မိခြင်း၊ ရှေ့နောက် ဆောင့်မိခြင်းများ ဖြစ်ကုန်သည်။
နည်းပြများက "နည်းနည်း နှေးစမ်း!... ဘယ်ဘက်က လူကို ကြည့်ထား၊ တန်းညီအောင် ထိန်း!... ရှေ့တန်းနဲ့ အကွာအဝေး ခွာထား၊ ကပ်မသွားနဲ့!... ရှေ့ကလူကို မထိအောင် ဓားကို နောက်ဆုတ်ထား!" စသည်ဖြင့် အော်ဟစ်ညွှန်ကြားနေကြသော်လည်း မကြာမီမှာပင် စစ်ကြောင်းမှာ လုံးဝ ပျက်စီးသွားသဖြင့် အော်သံများ ရပ်တန့်သွားတော့သည်။ စစ်သည်အချို့မှာ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး အပြစ်တင် ညည်းညူနေကြပြီး အချို့မှာမူ မြေကြီးပေါ် လဲကျကာ နာကျင်စွာ အော်ဟစ်နေကြသည်။ မက်ဆီမတ်စ်က ဤမြင်ကွင်းကို ကြည့်ရင်း စစ်သည်များကို လေ့ကျင့်ပေးရန်မှာ အမှန်တကယ် မလွယ်ကူကြောင်း စိတ်ထဲမှ တွေးတောနေမိသည်။
ဖလန်တီနပ်စ်သည် ဒေါသတကြီး ဆဲဆိုခြင်းမပြုဘဲ "တန်းပြန်စီ!... ချီတက်!" ဟုသာ အော်ဟစ်ခိုင်းပြန်သည်။ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ စစ်သည် တစ်ရာကျော်သည် စစ်ကြောင်းပုံစံ လေ့ကျင့်ခန်းကို ထပ်တလဲလဲ ပြုလုပ်ကြရသည်။ ဤလေ့ကျင့်ရေးကွင်းတွင် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တစ်ခုတည်း ရှိသည်မဟုတ်။ ထမင်းချက်အဖွဲ့၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့၊ ဂိုဒေါင်အဖွဲ့နှင့် ဆေးကုသရေးအဖွဲ့ စသည့် ရိက္ခာစခန်းလက်အောက်ခံ အဖွဲ့ဝင်များသည်လည်း သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် အခြေခံ တပ်စီခြင်းနှင့် ချီတက်ခြင်း လေ့ကျင့်ခန်းများကို လုပ်ဆောင်နေကြသည်။ ဤသည်မှာ ရိက္ခာစခန်းရှိ လူတိုင်းကို စစ်တပ်စနစ်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် အမိန့်နာခံတတ်စေရန် မက်ဆီမတ်စ်က အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရိက္ခာစခန်း၏ လေ့ကျင့်ရေးကွင်းမှာ အမျိုးသမီးများ ပါဝင်နေသဖြင့် အခြားကွင်းများနှင့် မတူဘဲ ထူးခြားနေသော်လည်း စစ်သည်များမှာ ခိုကပ်ခြင်းမရှိဘဲ ပို၍ပင် ကြိုးစားလေ့ကျင့်နေကြသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဖလန်တီနပ်စ်က အနားယူရန် အမိန့်ပေးလိုက်သဖြင့် မောဟိုက်နေသော စစ်သည်များသည် မြေကြီးပေါ်သို့ ပုံရက်သား ထိုင်ချလိုက်ကြသည်။ "အားလုံး ပင်ပန်းသွားကြပြီ၊ ရေသောက်လိုက်ကြဦး!" အက်ခရိုနစ်နှင့် သူမ၏အဖွဲ့သည် ရေအိုးများ တင်ဆောင်လာသော လှည်းကို တွန်းရင်း ရောက်ရှိလာသည်။ ဤသည်မှာ ရိက္ခာစခန်းတွင် ရှိနေခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးပင် ဖြစ်သည်။
"တပ်မှူး... ရော့" အက်ခရိုနစ်က မက်ဆီမတ်စ်ကို မြေအိုးတစ်လုံး အရင်ပေးသည်။ "နည်းပြတွေနဲ့ ညီအစ်ကိုတွေကို အရင်ပေးလိုက်ပါ!" မက်ဆီမတ်စ်က ခြောက်ကပ်နေသော နှုတ်ခမ်းကို လျှာဖြင့်သပ်ရင်း အော်ပြောလိုက်သည်။ အားလုံး ရေအိုးကိုယ်စီ ရရှိသွားသည်ကို မြင်ရတော့မှသာ သူက တစ်လုံးကို လှမ်းယူလိုက်သည်။
သူ ရေတစ်ငုံ သောက်ပြီးစမှာပင် မြင်းစီးသမားတစ်ဦး ရောက်လာပြီး "တပ်မှူး မက်ဆီမတ်စ်၊ ခေါင်းဆောင် စပါတာကပ်စ်က အစည်းအဝေးတက်ဖို့ ခေါ်နေပါတယ်!" ဟု လာရောက်အကြောင်းကြားသည်။
"ကောင်းပြီ၊ ငါ အခုပဲ လာခဲ့မယ်" မက်ဆီမတ်စ်က ရေနှစ်ငုံခန့် ထပ်သောက်လိုက်ပြီးနောက် ဖလန်တီနပ်စ်အနားသို့ သွားကာ ရင်ဘတ်ကို လက်သီးဖြင့် ထိ၍ အလေးပြုလိုက်ရင်း— "နည်းပြကြီးခင်ဗျား၊ ခဏ ခွင့်ပြုပါဦး!" ဟု ခွင့်တောင်းသည်။ ဖလန်တီနပ်စ်မှာ ခေတ္တမျှ ကြောင်သွားပြီးမှ "ခွင့်ပြုတယ်" ဟု ပြန်ပြောလိုက်သည်။ ထွက်ခွာသွားသော မက်ဆီမတ်စ်၏ ကျောပြင်ကို ကြည့်ရင်း ဖလန်တီနပ်စ်သည် သူ့အပေါ် အထင်ကြီးစိတ် ပိုတိုးလာမိသည်။ ရိက္ခာစခန်း တပ်မှူးတစ်ဦးဖြစ်ပါလျက် သာမန်စစ်သည်ကဲ့သို့ လေ့ကျင့်သည်မှာပင် အံ့သြစရာဖြစ်နေပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုကဲ့သို့ စည်းကမ်းကို တိကျစွာ လိုက်နာမှုမှာ ပို၍ပင် လေးစားဖွယ် ကောင်းနေတော့သည်။
............
"ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း ငါတို့ဆီကို လူတွေ အများကြီး ဝင်လာတာ မင်းတို့ သိကြမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒီမနက်မှာတော့ နာပိုလီဆိပ်ကမ်းက အလုပ်သမားတွေနဲ့ သင်္ဘောသား ခုနစ်ရာကျော် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရောက်လာကြတယ်။ သူတို့ကို အက်တူးမတ်စ်ဆိုတဲ့လူက ဦးဆောင်လာတာ။ အခု သူတို့က ငါတို့စခန်းရဲ့ အနောက်ဘက်မှာ စောင့်နေကြပြီး အက်တူးမတ်စ် တစ်ယောက်တည်းပဲ ငါ့ဆီကို လာတွေ့တာ။ သူက သူတို့လူစုကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ထားချင်ပြီး သူတို့ဘာသာ သူတို့ပဲ ပြန်ဦးဆောင်ချင်တယ်လို့ တောင်းဆိုထားတယ်—"
စပါတာကပ်စ်က လူလေးဦးကို အလေးအနက် ကြည့်ရင်း "ဒါကြောင့် သူတို့ရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကို သဘောတူပြီး ငါတို့တပ်ထဲကို လက်ခံသင့်၊ မသင့် ဆိုတာကို ဆွေးနွေးဖို့ မင်းတို့ကို ခေါ်လိုက်တာပဲ" ဟု ဆိုသည်။
အန်တိုနစ်က မျက်မှောင်ကြုတ်ကာ အရင်ဆုံး ကန့်ကွက်လာသည်— "လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကမှ ငါတို့တပ်ထဲမှာ စည်းစနစ်တကျ ဖြစ်အောင် ပြန်ဖွဲ့စည်းထားတာ။ အခု သူတို့ကို ငါတို့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ မထားဘဲ လက်ခံလိုက်ရင် သူတို့က လျှောက်လုပ်ချင်ရာလုပ်ပြီး တခြားစစ်သည်တွေကိုပါ ကူးစက်ကုန်လိမ့်မယ်။ ဒါဆို ငါတို့ ကြိုးစားထားသမျှ အလကား ဖြစ်ကုန်မှာပေါ့"
"ဆိပ်ကမ်း အလုပ်သမားတွေနဲ့ သင်္ဘောသားတွေက သာမန်ကျွန်တွေနဲ့ မတူဘူး။ သူတို့က သတ္တိရှိသလို ခွန်အားလည်း ကောင်းကြတယ်။ နည်းနည်းလောက် လေ့ကျင့်ပေးလိုက်ရင် တကယ့် စစ်သည်ကောင်းတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်!" ဟု အီနိုမေးက တက်ကြွစွာ ထောက်ပြလိုက်သည်။