အခန်း (၄၉) - စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု
ကရပ်ဆက်စ်က ခပ်အေးအေးပင် ပြုံးလိုက်ရင်း "ဆူလာ... မင်း နားလည်ထားရမှာက အိမ်တစ်လုံးကို ဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် ဈေးအသင့်အတင့်ရှိနေတဲ့အချိန်မှာ ဝယ်တာဟာ အကောင်းဆုံးမဟုတ်ဘူး။ ဈေးနှုန်းက အနိမ့်ဆုံးအောက်ခြေကို ထိုးဆင်းသွားတဲ့အထိ စောင့်ကြည့်ရတယ်... အဲဒီအချိန်ကျမှ ဝယ်လိုက်ရင် မင်းအတွက် အမြတ်က အများကြီး ပိုကျန်လိမ့်မယ်" ဟု ဆိုသည်။
ဆူလာငယ်မှာ မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားကာ "ဒါဆို... မင်းက ဗာလီရီးယပ်စ် ရှုံးလိမ့်မယ်လို့ ထင်နေတာလား?!"
"စစ်ပွဲရဲ့ ရလဒ်ကိုတော့ ဘယ်သူမှ ကြိုမဟောနိုင်ဘူး"။ ကရပ်ဆက်စ်သည် အထက်လွှတ်တော် အဝင်ဝတွင် အမတ်ကြီးအချို့နှင့် တက်ကြွစွာ စကားပြောနေသော ဗာလီရီးယပ်စ်ကို အေးစက်စက် လှမ်းကြည့်လိုက်ပြီး "ဒါပေမဲ့ စီးပွားရေးလုပ်တယ်ဆိုတာ တချို့အချိန်တွေမှာ လောင်းကြေးထပ်ရဲဖို့ လိုတယ်။ ငါ့ရဲ့ အကဲဖြတ်ချက် မှားသွားရင်တောင် ငါ့အတွက် ဘာမှ ဆုံးရှုံးသွားမှာ မဟုတ်ဘူးလေ" ဟု ခပ်ပေါ့ပေါ့ပင် ပြန်ဖြေလိုက်သည်။
ဆူလာငယ်က ပုခုံးတွန့်လိုက်ရင်း "ဒါလည်း ဟုတ်တာပဲ။ ဘယ်သူမှ ဂရုမစိုက်တဲ့ ကျွန်တစ်စုကို တိုက်ခိုက်နေရမယ့် အချိန်ကို ပိုက်ဆံရှာတဲ့နေရာမှာ အသုံးချတာက ပိုပြီး တန်ဖိုးရှိတာပေါ့"။ ထို့နောက် သူက စကားလမ်းကြောင်းပြောင်းလိုက်ကာ "ဒါနဲ့ မင်း ကြားပြီးပြီလား? အိုင်ဘေးရီးယား စစ်ဆင်ရေးက တော်တော်လေး ခရီးတွင်နေတယ်တဲ့။ ပွန်ပေးက တော်လှန်ရေးသမားတွေရဲ့ ခံတပ်အတော်များများကို သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ပြီ။ ဟို ဆီဒူလီယပ်စ်လည်း အရင်ကလို မာန်တက်မနေနိုင်တော့ဘူး"။
ကရပ်ဆက်စ်၏ မျက်နှာအမူအရာမှာ ခေတ္တမျှ ပျက်ယွင်းသွားသော်လည်း ချက်ချင်းပင် ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်ဖြစ်သွားသည်။ သူက နှာခေါင်းတစ်ချက် ရှုံ့လိုက်ကာ "အထက်လွှတ်တော်က ပွန်ပေးကို စစ်သည်တစ်သိန်းနီးပါးအထိ အင်အားအပြည့်အဝ ထောက်ခံပေးထားတာပဲလေ။ ပြည်သူ့ဂိုဏ်းက လက်ကျန်အင်အားစုလေးတွေကို နှိမ်နင်းတာ အခုထိ ကြာနေသေးတာပဲ၊ ဘာများ အောင်ပွဲခံစရာ ရှိလို့လဲ?" ဟု ဆိုကာ ရှေ့သို့ ဆက်လျှောက်သွားတော့သည်။ သို့သော် သူ၏ ရင်ထဲတွင်မူ အလျင်စလိုဖြစ်မှုတို့ စတင်အမြစ်တွယ်လာနေပြီ ဖြစ်သည်။
ဆူလာငယ်မှာမူ နောက်မှ နှစ်လှမ်းခန့် နောက်ကျ၍ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး နှုတ်ခမ်းဖျားတွင် လှောင်ပြုံးတစ်ခု ပေါ်လာသည်— 'ဟဲဟဲ ကရပ်ဆက်စ်... မင်း ဘယ်လောက်ပဲ ချမ်းသာချမ်းသာ၊ မင်း အလိုကျ မဖြစ်နိုင်တဲ့ အရာတွေ ရှိနေသေးတာပဲ။ မင်းရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်တဲ့ ဒီမြေနေရာက အခုတော့ တခြားလူတွေအတွက် နောက်လိုက်တွေ မွေးထုတ်ပေးပြီး စစ်ရေးလေ့ကျင့်ပေးနေတဲ့ ကွင်းပြင်ကြီး ဖြစ်နေတာကို မင်း ဘယ်လိုမှ စိတ်သက်သာရာရမှာ မဟုတ်ဘူး'။
.....................
"မင်းတို့ရဲ့ ရှေ့မှာ ရှိနေတာက မင်းတို့ရဲ့ ရန်သူတွေပဲ! သူတို့က မင်းတို့ရဲ့ မြေယာတွေကို လုယူပြီး မင်းတို့ကို ကျွန်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ရုံတင်မကဘူး၊ အခု မင်းတို့ရဲ့ အသက်ကိုပါ ရယူဖို့ ကြိုးစားနေကြတာ! ဒါကြောင့် မင်းတို့ရဲ့ ဓားတွေကို မြဲမြဲဆုပ်ကိုင်ပြီး သူတို့ကို သတ်ပစ်ရမယ်— ဒါမှသာ မင်းတို့ရဲ့ အငြိုးအတေးတွေကို ချေဖျက်နိုင်မှာ၊ နားလည်လား?!" ဖလန်တီနပ်စ်က ဟိန်းဟောက်လိုက်သည်။
"နားလည်ပါပြီ!!" လက်နက်အပြည့်အစုံ ဆင်ယင်ထားသော ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက သစ်သားဒိုင်းနှင့် တုတ်များဖြင့် သူတို့ရှေ့ရှိ သစ်သားတိုင်များကို ဆောင့်ကန်ထိုးနှက်ရင်း ပြိုင်တူ အော်ဟစ်လိုက်ကြသည်။
"ရန်သူ့ရဲ့ အကာအကွယ်မရှိတဲ့ အသားအရေ၊ လက်တွေ၊ ခြေထောက်တွေကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ထိုးနှက်စမ်း! သေးငယ်တဲ့ ဒဏ်ရာလေးကတောင် သူတို့ကို နာကျင်စေပြီး သွေးထွက်စေတယ်၊ ဒါဟာ သူတို့ရဲ့ ခွန်အားနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ကျဆင်းစေပြီး မင်းတို့အတွက် အသာစီးရစေလိမ့်မယ်... အမြဲတမ်း မှတ်ထားရမှာက မင်းတို့ ဓားတိုနဲ့ ထိုးတဲ့အချိန်မှာ မင်းတို့ရဲ့ ဒိုင်းရှည်က တစ်ကိုယ်လုံးကို ကာကွယ်ထားရမယ်။ မဟုတ်ရင် ရန်သူ့ကို မထိခင် မင်းတို့အရင် လဲကျသွားလိမ့်မယ်"။
ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဖလန်တီနပ်စ်၏ သင်ကြားမှုကို အာရုံစိုက် နားထောင်နေကြသည်။ သူတို့၏ သစ်သားတုတ်နှင့် ဒိုင်းများမှာ အကြမ်းစားများသာ ဖြစ်သော်လည်း အစစ်အမှန်များထက် ပို၍ လေးလံလှသည်။ သူတို့သည် သစ်သားတိုင်များကို ပစ်မှတ်ထား၍ ထိုးနှက်ခြင်း၊ ဟန်ရေးပြခြင်းနှင့် တိုးဝင်ခြင်းများကို ထပ်ခါတလဲလဲ လေ့ကျင့်နေကြစဉ် စစ်ရေးအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များက လေ့ကျင့်ရေးကွင်းအတွင်း လှည့်လည်ကြည့်ရှုကာ အမှားများကို ပြင်ဆင်ပေးနေကြသည်။ ပျင်းရိနေသော စစ်သည်တွေ့ရှိပါက ချက်ချင်း ကြိမ်းမောင်းကာ အပိုလေ့ကျင့်ခန်းများ လုပ်ခိုင်းသဖြင့် မည်သူမျှ မခိုကပ်ရဲကြချေ။
ဖလန်တီနပ်စ်သည် ချွေးသံရဲရဲဖြင့် လေ့ကျင့်နေသော စစ်သည်များကို ကြည့်ရင်း စိတ်ကျေနပ်မှုကို ခံစားလိုက်ရသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာသော သူ၏ စစ်မှုထမ်းသက်တမ်းအတွင်း လူသစ်ပေါင်းများစွာကို လေ့ကျင့်ပေးခဲ့ဖူးသော်လည်း ဤစစ်သည်များကဲ့သို့ စိတ်အားထက်သန်မှုမျိုး သူ တစ်ခါမျှ မတွေ့ဖူးခဲ့ပေ။ အမှန်တကယ်တော့ ကျွန်များမှာ အမြဲတမ်း ခံနိုင်ရည်အရှိဆုံးနှင့် အလုပ်အကြမ်းဆုံးသူများ ဖြစ်ကြသည်။
ဖလန်တီနပ်စ်၏ အကြည့်က ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ ပင်ပန်းကြီးစွာ လေ့ကျင့်နေသော မက်ဆီမတ်စ်ထံသို့ ရောက်သွားသည်။ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု၏ ပထမဆုံးနေ့မှာပင် ဤရိက္ခာစခန်းခေါင်းဆောင် (တပ်ဖွဲ့ဝင်များပြားလာသဖြင့် ရိက္ခာအဖွဲ့မှ ရိက္ခာစခန်းဟု အမည်ပြောင်းလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်) က သာမန်စစ်သည်တစ်ဦးကဲ့သို့ လေ့ကျင့်ခွင့်ပြုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် ဖလန်တီနပ်စ်က မက်ဆီမတ်စ်အနေဖြင့် အခွင့်ထူးခံခြင်းမျိုး လုပ်ဆောင်ပြီး လေ့ကျင့်ရေးစည်းကမ်းကို ပျက်ပြားစေမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့သော်လည်း ဤသုံးရက်အတွင်း မက်ဆီမတ်စ်သည် သူ၏ အမိန့်များကို တိကျစွာ လိုက်နာခဲ့သည်။ မက်ဆီမတ်စ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကြောင့် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် တပ်မှူး ဖီဆာရို့စ် (Fesaros) အပေါ်တွင်ပါ ကောင်းမွန်သော သက်ရောက်မှုရှိစေခဲ့ကာ ဖလန်တီနပ်စ်၏ အမိန့်များကို ချောမွေ့စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်စေခဲ့သည်။ ထိုအတွက်ကြောင့်လည်း ဖလန်တီနပ်စ်က မက်ဆီမတ်စ်ကို ကျေးဇူးတင်မိသည်။ မက်ဆီမတ်စ်သည် သူ၏ ဩဇာအာဏာ ခိုင်မာစေရန် ကူညီပေးနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သူ နားလည်ပါသည်။ အမှန်စင်စစ် မက်ဆီမတ်စ်အနေဖြင့် သစ်သားတိုင်ဖြင့် လေ့ကျင့်နေရန် မလိုအပ်ပေ၊ အကြောင်းမှာ ထိုလေ့ကျင့်ခန်းများသည် ဂလေဒီယေတာများအတွက် အခြေခံအရည်အချင်းများသာ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
"အချိန်စေ့ပြီ။ သစ်သားတိုင် လေ့ကျင့်မှု ပြီးပြီ!" ဟု ဖလန်တီနပ်စ်က အော်ပြောလိုက်သည်— "လူစုပြီး တပ်ဖျောက်စမ်း!"။ စစ်သည်များသည် လေ့ကျင့်မှုကို ရပ်နားလိုက်ပြီး သစ်သားဒိုင်းနှင့် တုတ်များကို ကိုင်ဆောင်ကာ မောဟိုက်စွာဖြင့် တပ်စီလိုက်ကြသည်။ သူတို့သည် နှစ်တန်းစီလိုက်ကြရာ မက်ဆီမတ်စ်နှင့် ဖီဆာရို့စ်တို့က ရှေ့ဆုံးမှ ရပ်နေကြသည်။ ဤရိုးရှင်းလှသော တပ်ဖွဲ့ပုံစံကို ရရှိရန်အတွက် အကြိမ်ကြိမ် လေ့ကျင့်ခဲ့ရသည်။
"စခန်းကို ပတ်ပြီးတော့ ပုံမှန်ခြေလှမ်းနဲ့ ချီတက်စမ်း"။ ဖလန်တီနပ်စ်က ရှေ့ဆုံးမှ စတင်လျှောက်လှမ်းသည်။ မက်ဆီမတ်စ်နှင့် ဖီဆာရို့စ်တို့က တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကြည့်လိုက်ပြီးနောက် နောက်မှ လိုက်ပါလာကြသည်။ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် ရောမစစ်တပ်ဆီမှ ရိက္ခာများစွာ သိမ်းပိုက်ရရှိထားသဖြင့် လက်ရှိတွင် ရိက္ခာအလျှံပယ် ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် လွန်ခဲ့သော ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ရိက္ခာရှာရန် တပ်များ စေလွှတ်စရာမလိုဘဲ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင်သာ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ တပ်ရင်းအသီးသီးမှာလည်း လေ့ကျင့်ခန်းများ လုပ်ဆောင်ရာတွင် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမည့် သစ်ပင်များနှင့် သီးနှံများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ ကွင်းပြင်များကို ချဲ့ထွင်နေကြသည်။
ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ချီတက်လာစဉ် လေ့ကျင့်ရေးကွင်းအတွင်းရှိ အခြားစစ်သည်များက ထူးဆန်းစွာ ကြည့်နေကြသည်။ "ဒီလောက် အင်အားနည်းတဲ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ကရော လေ့ကျင့်ဖို့ လိုလို့လား?" "ငါတော့ မထင်ဘူး၊ သူတို့က ဟိုမိန်းမတွေကိုပဲ စောင့်ရှောက်နေသင့်တာ။ တိုက်ပွဲက ငါတို့အလုပ်၊ ငါတို့ကပဲ သူတို့ကို ကာကွယ်ပေးနေတာလေ"။ "ဟေ့... မင်း ပါးစပ်ကို ပိတ်ထားစမ်း! သတိထားဦး၊ သူတို့သာ ပြန်တိုင်လိုက်လို့ ဆေးအဖွဲ့က မိန်းမတွေက မင်းဒဏ်ရာရလာတဲ့အခါ မကုပေးဘဲ နေလိုက်ဦးမယ်" "အေး ဟုတ်သားပဲ၊ မင်းပြောတာ မှန်တယ်"။
ထိုတိုးတိုးတိတ်တိတ် စကားသံများသည် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ နားထဲသို့ ရောက်ရှိလာသော်လည်း မည်သူမျှ ပြန်လည်အငြင်းမပွားကြချေ။ သူတို့သည် ချီတက်နေစဉ်အတွင်း စကားပြောပြီး အားအင်မဖြုန်းတီးသင့်ကြောင်း သိကြသည်။ တပ်ဖွဲ့ပုံစံကို ညီညာအောင် ထိန်းသိမ်းထားရန်မှာ အရေးကြီးသလို နှေးကွေးသော်လည်း အာရုံစိုက်ရန် လိုအပ်သည်။ ခြေလှမ်းမညီခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ကျကျန်ခဲ့ခြင်းများရှိပါက ဖလန်တီနပ်စ်၏ အပိုလေ့ကျင့်ခန်း အပြစ်ပေးမှုကို ခံရမည်ဖြစ်သဖြင့် မက်ဆီမတ်စ်နှင့် ဖီဆာရို့စ်တို့ပင်လျှင် နှုတ်ဆိတ်ကာ ဆက်လက်ချီတက်နေကြသည်။
မူလလေ့ကျင့်ရေးနေရာသို့ ပြန်ရောက်လာသည့်အခါ လက်မောင်းများတွင် ခံစားနေရသော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုများမှာ အတော်အတန် သက်သာသွားပြီဖြစ်သည်။ "ဒိုင်းချင်းတိုက်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း စမယ်!" ဟု ဖလန်တီနပ်စ်က အမိန့်ပေးသည်။ စစ်သည်များသည် နှစ်ယောက်တစ်တွဲစီ ဖြစ်သွားကြပြီး သစ်သားဒိုင်းများကို အားပြုကာ အချင်းချင်း တိုးဝှေ့တိုက်ခိုက်ကြသည်။ နောက်သို့ လွင့်ထွက်သွားသူက ရှုံးနိမ့်ခြင်းဖြစ်သည်။ သုံးကြိမ်ဆက်တိုက် ရှုံးပါက အပြစ်ပေးခံရမည်ဖြစ်ပြီး အနိုင်ရသူကမူ အနားယူချိန် ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စစ်သည်တိုင်းမှာ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားကြသည်။ ဤလေ့ကျင့်ခန်းများသည် စစ်သည်များ၏ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်နှင့် ဒိုင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ အသုံးပြုနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ လေးလံသော သစ်သားဒိုင်းများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် စစ်သည်များ၏ ခွန်အားကို တိုးတက်စေကာ စစ်မြေပြင်တွင် အစစ်အမှန် လက်နက်များကို အသုံးပြုသည့်အခါ ပိုမိုပေါ့ပါးသွက်လက်ပြီး ယုံကြည်မှုရှိစေရန် ဖြစ်သည်။
ဒိုင်းချင်းတိုက်ပြီးနောက် နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် စခန်းကို ပတ်၍ ချီတက်ကြပြန်သည်။ ဤအရာမှာ ခရီးဝေးချီတက်မှုအတွက် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းသာမက ချီတက်နေစဉ်အတွင်း ခန္ဓာကိုယ်ကို မည်သို့အပန်းဖြေရမည်ကိုပါ သင်ကြားပေးခြင်းဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ နောက်ထပ်ပြုလုပ်မည့် လေ့ကျင့်ခန်းမှာ ပိုမိုပြင်းထန်သော သွက်လက်မှုဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဖလန်တီနပ်စ်၏ မူလလေ့ကျင့်ရေးအစီအစဉ်တွင် တတိယအဆင့်မှာ လှံရှည်လေ့ကျင့်မှုဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိတွင် လှံရှည်များ မလုံလောက်သေးသဖြင့် ထိုအဆင့်ကို ခေတ္တကျော်ထားခဲ့သည်။
သွက်လက်မှု လေ့ကျင့်ခန်းမှာ သံချပ်ကာဝတ်စုံဝတ်ထားသော စစ်သည်များအတွက် လှေကားတက်ခြင်းနှင့် အတားအဆီးများကို ကျော်လွှားခြင်းများအတွက် အလွန်အရေးကြီးသည်။ စစ်ရေးအကြံပေးများက လေ့ကျင့်ရေးကွင်းအတွင်း သစ်သားတိုင်နှစ်တိုင်ကြားတွင် လူကြီးတစ်ဦး၏ ဒူးဆစ်ခန့်အမြင့်၌ သစ်သားတန်းတစ်ခုကို တပ်ဆင်ထားကြသည်။ စစ်သည်များသည် ထိုအတားအဆီးကို ပြေး၍ ခုန်ကျော်ရမည်ဖြစ်သည်။ လွယ်ကူသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း သံခမောက်နှင့် ရင်ဖုံးသံချပ်ကာများ ဝတ်ထားရသဖြင့် အလွန်ခက်ခဲလှသည်။ အောင်မြင်စွာ ခုန်ကျော်နိုင်သူများပင်လျှင် ဟန်ချက်ပျက်ကာ မြေကြီးပေါ်သို့ လဲကျသွားတတ်ကြသည်။ သံချပ်ကာနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ကြား ပွတ်တိုက်မှုများကြောင့် စစ်သည်တိုင်း၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် အညိုအမည်းစွဲနေသော ဒဏ်ရာများ ရှိနေကြသည်။ မက်ဆီမတ်စ်နှင့် ဖီဆာရို့စ်တို့မှလွဲ၍ ကျန်စစ်သည်တိုင်းတွင် ထိုဒဏ်ရာများ ရှိနေကြခြင်းဖြစ်သည်။
ယခုအခါ စစ်သည်များသည် ထိုလေ့ကျင့်ခန်းကို ကျင့်သားရလာကြပြီ ဖြစ်သည်။ ယနေ့တွင် မည်သူမျှ ခလုတ်တိုက်လဲကျခြင်း မရှိတော့ပေ။ သူတို့အနေဖြင့် စိတ်အေးသွားမည်ပြုစဉ်မှာပင် စစ်ရေးအကြံပေးများက အတားအဆီး သစ်သားတန်း အရေအတွက်ကို ထပ်မံတိုးမြှင့်လိုက်ကာ မနားတမ်း ဆက်တိုက် ခုန်ကျော်ရန် အမိန့်ပေးလိုက်ပြန်လေသည်။