အခန်း (၃၃) - စစ်ပြီးကာလ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်း
မက်ဆီမတ်စ်သည် ဤကမ္ဘာသစ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်မှာ တစ်လခန့်သာ ရှိသေးသဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် အပြည့်အဝ စီးဝင်ခြင်းမရှိသေးဘဲ ဘေးလူတစ်ယောက်ကဲ့သို့သာ ခံစားနေရဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အမြဲတမ်း ကြင်နာတတ်ပြီး ဖော်ရွေလှသော အဘွားအိုမှာ ယခုကဲ့သို့ အေးစက်တောင့်တင်းနေသည့် ရုပ်အလောင်းတစ်ခု ဖြစ်သွားသည်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ သူ၏ရင်ထဲ၌ နာကျင်မှုနှင့်အတူ နောင်တတရားတို့က ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ခတ်လာတော့သည်။ စခန်းအတွင်း၌ ဖရိုဖရဲဖြစ်နေသော ရိက္ခာအဖွဲ့ဝင်များကို စောစောစီးစီး စုစည်းပြီး တောင်ကုန်းပေါ်သို့ အမြန်ဆုံး ဦးဆောင်မခေါ်သွားနိုင်ခဲ့ခြင်းက သူ၏ အားနည်းချက်ဟု သူ ခံစားနေရသည်။ တောင်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိပြီး လူစာရင်းစစ်ဆေးရာတွင် ရိက္ခာအဖွဲ့ဝင် သုံးဆယ်ကျော် ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း သိခဲ့ရသည်။ ယခု ဆာရာယာ၏ အလောင်းကို ဤနေရာတွင် တွေ့ရပြီဆိုလျှင် ကျန်ရှိနေသူများသည်လည်း ဤသေတွင်းထဲ၌ပင် ရှိနေပေလိမ့်မည်။ ထိုသို့တွေးမိသည်နှင့် မက်ဆီမတ်စ်၏ အသက်ရှူသံများ ပြင်းထန်လာကာ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို ထပ်မံတွေ့ရှိရမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ရှေ့သို့ ဆက်မကြည့်ရဲတော့ပေ။
မက်ဆီမတ်စ်၏ ဘေးနားတွင် ရှိနေသော ခရောစ်သည် ရုတ်တရက် ဒေါသတကြီး ဟိန်းဟောက်လိုက်ရာ သူ လန့်ဖျပ်သွားရသည်။ ထိုဂေါလ်လူမျိုး စစ်သည်တော်ကြီးသည် သွားများကို တင်းတင်းကြိတ်လျက် "ရောမတွေက ငါတို့ရဲ့ ညီအစ်ကိုတွေကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်၊ ဒါကို သွေးကြွေး ပြန်ဆပ်ရမယ်" ဟု အသံတုန်ရီစွာဖြင့် ပြောလိုက်သည်။ စပါတာကပ်စ် အပါအဝင် အခြားသော ခေါင်းဆောင်များလည်း ထပ်တူပင် ဒေါသထွက်နေကြသဖြင့် မည်သူမျှ ကန့်ကွက်ခြင်းမရှိကြပေ။ "မနက်စာ စားပြီးတာနဲ့ ညီအစ်ကိုတွေကို စုရုံးကြမယ်။ ပြီးရင် အဲဒီ ရောမအကျဉ်းသားတွေရဲ့ သွေးနဲ့ ငါတို့ လူတွေကို ယဇ်ပူဇော်မယ်" ဟု စပါတာကပ်စ်က အေးစက်သော လေသံဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်သည်။
........................
"သတ်ပစ်လိုက်။ သတ်ပစ်လိုက်။ သတ်ပစ်လိုက်။"
'လူတစ်ထောင်သေတွင်း' ၏ ကြောက်မက်ဖွယ်မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုပြီးဖြစ်သော သူပုန်စစ်သည်တို့သည် ဂရာဘိုကို စခန်းအလယ်သို့ ဆွဲထုတ်လာသည်ကို မြင်လျှင် ဒေါသတကြီး အော်ဟစ်ကြတော့သည်။ ဂရာဘိုသည် ယနေ့ သူ လွတ်မြောက်နိုင်တော့မည် မဟုတ်ကြောင်း သိလိုက်သည်။ သူသည် ခေါင်းကို မာန်ပါပါ မော့လျက် လူအများကို မထေမဲ့မြင် အကြည့်ဖြင့် ကြည့်ကာ လှောင်ပြုံးပြုံးရင်း— "နားမလည်တဲ့ ကျွန်တွေ၊ ဒီနေ့ အောင်ပွဲအတွက် သာယာမနေကြနဲ့။ မနက်ဖြန်ကျရင် ရောမရဲ့ အင်အားကြီး စစ်တပ်က မင်းတို့ရဲ့ စခန်းကို ချေမှုန်းပြီး မင်းတို့ရဲ့ ညစ်ပတ်တဲ့ သွေးတွေ အားလုံး ကုန်ခမ်းသွားတဲ့အထိ လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ တင်ထားဦးမှာ" ဟု ပြောဆိုလိုက်သည်။ သူ၏ ကျိန်စာသင့်စကားများ မဆုံးသေးမီမှာပင် ရင်ဘတ်ထဲသို့ စူးရှသော နာကျင်မှုတစ်ခု တိုးဝင်လာပြီးနောက် ရင်ဘတ်မှ ဓားဖျားတစ်ခု ထိုးထွက်လာသည်ကို ခံစားလိုက်ရသည်။ ခရောစ်သည် သူ၏ ရင်ဘတ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ထိုးနှက်ကာ နှလုံးသားကို အပိုင်းပိုင်းဖြစ်အောင် ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်သည်။ ဂရာဘို၏ လှုပ်ရှားမှုများ ရပ်တန့်သွားမှသာ ခရောစ်သည် သူ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်တောက်ကာ လက်ဖြင့် မြှောက်ပြလိုက်ရာ စစ်သည်တို့၏ အောင်ပွဲခံသံများက ပိုမိုကျယ်လောင်လာတော့သည်။
ထို့နောက် ရောမစစ်အရာရှိများနှင့် သာမန်စစ်သည်များကိုပါ သူပုန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး ကွပ်မျက်လိုက်ရာ စုစုပေါင်း လူ ၄၀၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အကျဉ်းသား အားလုံးမဟုတ်ပေ။ ကျန်ရှိနေသူများမှာ ကမ်ပေးနီးယား စစ်ကူတပ်သားများ သို့မဟုတ် ရောမတပ်မှ ကျွန်များ ဖြစ်ကြသဖြင့် သူတို့ကိုမူ ချန်လှပ်ပေးထားခဲ့သည်။
ရောဂါဘယများ မပြန့်ပွားစေရန်အတွက် စခန်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးခြံအတွင်းရှိ အလောင်းအားလုံးကို အမြန်ဆုံး မီးရှို့ရန် မက်ဆီမတ်စ်က အကြံပြုသည်။ စပါတာကပ်စ်နှင့် ခရောစ် အပါအဝင် အခြားသော ခေါင်းဆောင်များသည် 'အလောင်းများပြားခြင်းက အဘယ်ကြောင့် ကပ်ရောဂါ ဖြစ်စေသနည်း' ဟူသည်ကို အပြည့်အဝ နားမလည်ကြသော်လည်း 'ကပ်ရောဂါ' ဟူသော စကားလုံးကပင် သူတို့ကို ထိတ်လန့်စေရန် လုံလောက်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပူပြင်းလှသော ရာသီဥတုတွင် အလောင်းများ ပုပ်သိုးလာပါက အနံ့အသက်ဆိုးရွားပြီး ခြင်၊ ယင်များ ပေါက်ဖွားနိုင်သဖြင့် စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် မည်သူမျှ မကန့်ကွက်ကြပေ။ တစ်တပ်လုံး စုပေါင်း၍ ထင်းများစုဆောင်းကာ အလောင်းများကို မီးရှို့ကြရာ တစ်စခန်းလုံးတွင် မီးခိုးတလူလူနှင့် မီးတောက်များဖြင့် တစ်နေ့လုံး အလုပ်ရှုပ်နေကြတော့သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ယခင်နေ့က တိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ပြီး ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသော သူပုန်စစ်သည်အချို့မှာလည်း စခန်းသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ရောက်ရှိလာကြသည်။ သူတို့သည် ဝေးဝေးသို့ ထွက်မပြေးဘဲ အနီးနားရှိ တောင်တန်းများထဲတွင် ပုန်းအောင်းနေခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ညက စိုက်ပျိုးရေးခြံဘက်မှ တိုက်ပွဲသံများကို ကြားရသဖြင့် တစ်ခုခု ထူးခြားနေပြီဖြစ်ကြောင်း သူတို့ သိရှိကြသည်။ ယနေ့တွင် လူလွှတ်၍ လျှို့ဝှက်စုံစမ်းကြည့်ရာ ရောမစခန်း၌ မိမိတို့လူများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်ကို တွေ့ရှိလိုက်ရသဖြင့် အံ့အားသင့်သွားကြရသည်။
ညနေစောင်းချိန်တွင် လူကွဲသွားသော စစ်သည် ၄၀၀ ကျော် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုအထဲတွင် သေဆုံးသွားပြီဟု ယူဆထားသော ဂလေဒီယေတာ ၁၅ ဦးလည်း ပါဝင်သဖြင့် တစ်တပ်လုံးမှာ ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်နေကြတော့သည်။ ဤအောင်ပွဲခံ အငွေ့အသက်များကြားတွင် သူပုန်တပ်ခေါင်းဆောင်များသည် စိုက်ပျိုးရေးခြံ၏ ဧည့်ခန်းမဆောင်အတွင်း၌ စစ်ရေးအစည်းအဝေးတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
"အခု ငါတို့ ရောမတပ်ကို အနိုင်ရပြီး လက်နက်ကိရိယာတွေ အများကြီး ရရှိထားတဲ့အတွက် ငါတို့ရဲ့ အင်အားက တိုးတက်လာပြီ။ ဒါပေမဲ့ ရောမတွေက ဘယ်တော့မှ ငြိမ်နေမှာ မဟုတ်ဘူး။ ငါတို့ကို ချေမှုန်းဖို့ ပိုတောင့်တင်းတဲ့ စစ်တပ်တစ်ခုကို ထပ်စေလွှတ်ဦးမှာပဲ။ ဒါကြောင့် နောက်ထပ် ရောမစစ်တပ် မရောက်လာခင်မှာ ငါတို့ရဲ့ အင်အားကို အမြန်ဆုံး အားဖြည့်ရမယ်" ဟု စပါတာကပ်စ်က အစည်းအဝေး အစတွင် သတိပေးစကား ပြောကြားသည်။
"စပါတာကပ်စ်... မင်း အဲဒါကို စိတ်ပူစရာ မလိုပါဘူး။ အရင်က ငါတို့မှာ ဘာမှမရှိတဲ့ အခြေအနေမှာတောင် တစ်လမပြည့်ခင်မှာ လူအင်အား ၂၀၀ ကနေ ၄၀၀၀ ကျော်အထိ တိုးလာခဲ့တာ။ အခု ရောမတပ်ကို အပြတ်အသတ် အနိုင်ယူပြနိုင်လိုက်ပြီဆိုတော့ နောက်ထပ် ကျွန်တွေ အများကြီး ငါတို့ဆီ လာပူးပေါင်းကြလိမ့်မယ်။ ငါတို့မှာ သူတို့ကို တပ်ဆင်ပေးဖို့ လက်နက်တွေလည်း အလုံအလောက် ရှိနေပြီ။ ရောမတွေ ပြန်လာရင်တောင် ငါတို့ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ပြီး အနိုင်ယူနိုင်ပါတယ်" ဟု ခရောစ်က ပြောလိုက်သည်။ ထိုသို့ပြောနေစဉ် ခရောစ်၏ ရင်ထဲ၌ ရှက်စိတ်အနည်းငယ် ဖြစ်ပေါ်နေမိသည်။ ယခင်က သူသည်လည်း ရောမစစ်တပ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့သဖြင့် ဖိအားဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ အီနိုမေး၏ ဘယ်ဘက်တောင်ပံမှ အတင်းတိုးထွက်ရန် ကြိုးစားခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် ဗီဆူးဗီးယပ်စ် တောင်ခြေမှ ယခု အလစ်ငိုက်တိုက်ပွဲ အောင်မြင်မှုက သူ၏ ယုံကြည်မှုကို မြှင့်တင်ပေးလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။
"ခရောစ် ပြောတာကို ငါ သဘောတူတယ်။ ငါတို့ရဲ့ တပ်ဖွဲ့က မကြာခင်မှာ အင်အားကြီးမားလာလိမ့်မယ်။ ရောက်လာမယ့် ညီအစ်ကိုတွေက ပေါက်ပြားတွေ၊ တုတ်တွေ မဟုတ်ဘဲ စစ်မှန်တဲ့ ဓားတိုတွေ၊ လှံရှည်တွေကို ကိုင်ဆောင်ရမှာ။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ကို လေ့ကျင့်ပေးဖို့တော့ လိုအပ်တယ်။ မဟုတ်ရင် လက်နက်တွေ ရှိနေရင်တောင် ရောမတွေရဲ့ တိုက်စစ်အောက်မှာ ထွက်ပြေးကြဦးမှာပဲ" ဟု အီနိုမေးက ကျယ်လောင်စွာ ပြောလိုက်သည်။ မနေ့က တိုက်ပွဲတွင် သူသည် ရှေ့ဆုံးမှ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တိုက်ခိုက်နေသော်လည်း စစ်သားသစ်များမှာမူ ရန်သူနှင့် မတွေ့ခင်ကတည်းက ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်ကို သူ အမှတ်ရနေဆဲ ဖြစ်သည်။
"လူအင်အား ဘယ်လောက်ပဲ များများ၊ လေ့ကျင့်ထားခြင်း မရှိရင် စစ်မြေပြင်မှာ ထွက်ပြေးကြမှာကို လူတိုင်း သဘောပေါက်ကြပုံရတယ်" စပါတာကပ်စ်က ဟာမီလ်ကာကို တည်ငြိမ်စွာ ကြည့်လျက်— "စစ်သည်တွေကို လေ့ကျင့်ပေးတဲ့ ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဟာမီလ်ကာ... ခင်ဗျားအနေနဲ့ အစီအစဉ်တွေကို အမြန်ဆုံး အကောင်အထည်ဖော်ရုံတင်မကဘဲ ညီအစ်ကိုတွေကိုလည်း တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကြပ်မတ်ပေးစေချင်တယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ရောမတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရရင် အောင်ပွဲသေချာစေဖို့ ငါတို့ဘက်ကလည်း အစွမ်းကုန် ပံ့ပိုးပေးပါ့မယ်"
"စစ်သားသစ်တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည် တိုးတက်လာအောင် ကျွန်တော် အစွမ်းကုန် ကြိုးစားပါ့မယ်" ဟု ဟာမီလ်ကာက ကတိပေးပြီးနောက်— "ကျွန်တော့်မှာ နောက်ထပ် အကြံပြုချက်တစ်ခု ရှိပါသေးတယ်။ အခု ငါတို့လက်ထဲမှာ ကမ်ပေးနီးယား အကျဉ်းသား ၅၀၀ နီးပါး ရှိနေတယ်။ အများစုက နာပိုလီမြို့သားတွေပဲ။ သူတို့ကို အရင်က ဖလိုရာနတ်ကျောင်းမှာလိုမျိုး ဒီအတိုင်း လွှတ်မပေးသင့်ဘူး။ အဲဒီအစား နာပိုလီမြို့ပြင်ကို ခေါ်သွားပြီး အကျဉ်းသားတွေနဲ့ လဲလှယ်ဖို့အတွက် ကျွန်တွေနဲ့ ဂလေဒီယေတာတွေကို တောင်းဆိုပြီး ညှိနှိုင်းသင့်တယ်။ ဒါတင်မကသေးဘူး၊ နာပိုလီက ကုန်သွယ်ရေးမြို့တော် ဖြစ်တာကြောင့် ကုန်သည်တွေ အများကြီး ရှိတယ်။ ငါတို့ရဲ့ အောင်ပွဲသတင်းက သူတို့ကတစ်ဆင့် ပိုပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပျံ့နှံ့သွားရင် နောက်ထပ် ကျွန်တွေ ငါတို့ဆီ လာရောက်ပူးပေါင်းဖို့ ပိုလွယ်ကူသွားလိမ့်မယ်"
"ဒါဟာ တကယ့်ကို ကောင်းတဲ့ အကြံဉာဏ်ပဲ" စပါတာကပ်စ်က သူ၏ ပေါင်ကို အားပါပါ ပုတ်လျက် ထောက်ခံလိုက်သည်။ "ငါလည်း ဒါကို နည်းလမ်းကောင်းတစ်ခုလို့ ထင်တယ်။ အဲဒီ အကျဉ်းသားတွေကို ဒီအတိုင်း လွှတ်ပေးဖို့ မသင့်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ နာပိုလီမြို့ထဲက ကျွန်တွေနဲ့ ဂလေဒီယေတာတွေအကြောင်း ငါတို့ မသိဘူး။ အကယ်၍ မြို့သားတွေက ငါတို့ကြားထဲကို သစ္စာရှိတဲ့လူတွေကို ရောနှောထည့်လိုက်ပြီး ဆူပူအောင် လုပ်ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ" ဟု အန်တိုနစ်က သူ၏ စိုးရိမ်မှုကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားသည်။
"ငါကတော့ သစ္စာဖောက်တွေကို အမုန်းဆုံးပဲ၊ သူတို့နဲ့ ဆက်ဆံရတာက အလုပ်ရှုပ်တယ်" ဟု ခရောစ်က မက်ဆီမတ်စ်ကို မရည်ရွယ်ဘဲ တစ်ချက်ဝေ့ကြည့်ရင်း ထောက်ခံသည်။ စပါတာကပ်စ်က ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက်— "ငါတို့မှာ စစ်သည်တော်တွေ မရှားပါဘူး၊ တကယ့်ကို ယုံကြည်ရတဲ့သူတွေက မိမိအလိုအလျောက် လာရောက်ပူးပေါင်းတဲ့သူတွေပဲ။ ဒါကြောင့် နာပိုလီဆီကနေ လူတွေ တောင်းနေမယ့်အစား အခု ငါတို့မှာ လိုအပ်နေတဲ့ လက်နက်တွေနဲ့ လဲလှယ်ရင် ပိုမကောင်းဘူးလား" ဟု မေးလိုက်သည်။ ထိုအချက်ကိုမူ မည်သူမျှ မကန့်ကွက်ကြပေ။
စပါတာကပ်စ်က လူတိုင်းကို ဝေ့ကြည့်ကာ ဆက်လက်ပြောကြားသည်မှာ— "ငါတို့က နာပိုလီက ဂလေဒီယေတာတွေကို မရင်းနှီးပေမဲ့ ကာပူးအာက လူတွေကိုတော့ ရင်းနှီးတယ်။ အဲဒီမှာ ဂလေဒီယေတာ သင်တန်းကျောင်းတွေ အများကြီးရှိပြီး မြို့ပြင်မှာပဲ ရှိတာ။ ငါတို့အားလုံးလည်း သူတို့နဲ့ ရင်ဆိုင်ဖူးကြတယ်။ ငါတို့ရဲ့ အင်အား ပြန်လည်တောင့်တင်းလာတာနဲ့ ကာပူးအာမြို့ပြင်ကို တပ်ဖွဲ့တစ်ခု စေလွှတ်ပြီး အဲဒီက ဂလေဒီယေတာတွေကို သွားရောက်ကယ်တင်ပြီး ငါတို့အင်အားကို ဖြည့်တင်းကြမယ်"
"ငါ သဘောတူတယ်။ အဲဒီအခါကျရင် ငါ့ကိုပဲ လွှတ်လိုက်ပါ။ အဲဒီက သင်တန်းကျောင်းမှာ ဂျာမန်စစ်သည်တော်တွေ အများကြီးရှိတယ်၊ သူတို့ကို ကယ်တင်ဖို့ ငါ စောင့်နေတာ ကြာပြီ" ဟု အီနိုမေးက စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ပြောဆိုသည်။ အခြားသူများလည်း သဘောတူကြသည်။ စစ်သားသစ်များကို လေ့ကျင့်ပေးခြင်းက အချိန်ကြာမြင့်သော်လည်း ဂလေဒီယေတာများမှာမူ အသင့်သုံးနိုင်သော တိုက်ခိုက်ရေးအင်အားစုများ ဖြစ်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
"နောက်ထပ် ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိသေးတယ်" ဟု စပါတာကပ်စ်က တည်ကြည်စွာ ပြောလိုက်ရင်း— "ငါ ဒီစခန်းကို စွန့်ခွာပြီး မြောက်ဘက် မဝေးလှတဲ့ နေရာမှာရှိတဲ့ စိုက်ပျိုးရေးခြံတစ်ခုမှာ စခန်းအသစ် တည်ဆောက်ချင်တယ်"