အခန်း (၂၅) - ရောမစစ်သည်တို့၏ အရှိန်အဝါနှင့် စစ်တုရင်ကစားပွဲ
မက်ဆီမတ်စ်သည် ခြေလှမ်းကျဲကြီးများဖြင့် ပြေးသွားကာ ဟာမီလ်ကာ၏ ဘေးတွင် ရပ်လိုက်သည်။ ဟာမီလ်ကာက သူ့ကို တစ်ချက်လှမ်းကြည့်ပြီးနောက် ရှေ့သို့ ပြန်လည်အာရုံစိုက်ကာ "ရောမတွေ ရောက်လာပြီ" ဟု ဆိုသည်။ သူသည် တည်ငြိမ်အောင် အစွမ်းကုန် ကြိုးစားပြောဆိုနေသော်လည်း မက်ဆီမတ်စ်အနေဖြင့် သူ၏လေသံထဲ၌ တုန်ယင်နေသော စိုးရိမ်စိတ်ကို အတိုင်းသား ခံစားနေရသည်။
မက်ဆီမတ်စ်သည် မျက်မှောင်ကြုတ်ကာ အဝေးသို့ လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။ အနီးကပ်မြင်ကွင်းတွင် ရောမမြင်းတပ်သားများသည် စပျစ်ခြံဆီသို့ ယပ်တောင်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြန့်ကာ တစ်ဖွဲ့လျှင် ဆယ်ယောက်နှုန်းဖြင့် တည်ငြိမ်စွာ ချဉ်းကပ်လာနေကြသည်။ အဝေးတွင်မူ ရှည်လျားလှသော စစ်ကြောင်းကြီး တစ်ခုကို တွေ့ရသည်။ စစ်ကြောင်း၏ ထိပ်ဆုံးတွင် ဝံပုလွေသားရေကို လွှမ်းခြုံထားသော အလံကိုင် နှစ်ဦးက လင်းယုန်တံဆိပ်နှင့် စစ်အလံကို မြှောက်ကိုင်ထားကြသည်။ သူတို့နောက်တွင် ခရာရှည်ကြီးများကို ကိုင်ဆောင်ထားသော ခရာမှုတ်အဖွဲ့ ပါလာပြီး၊ ထိုနောက်တွင်မှ ငါးတန်းစီ စီတန်းထားသော ရောမစစ်သည်တော် (Legionnaires) များ လိုက်ပါလာကြသည်။
စစ်သည်တိုင်းသည် ခါးစည်းထားသော အနီရောင် ဝတ်စုံ၊ ဂေါလ် (Gaul) ပုံစံ သံခမောက်နှင့် အဆင့်ဆင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ချပ်ဝတ်တန်ဆာများကို ဆင်မြန်းထားကြသည်။ ဘယ်ဘက်လက်တွင် အနီရောင် လေးထောင့်ဒိုင်းကြီး၊ ညာဘက်လက်တွင် လေးလံသော လှံရှည်တို့ကို ကိုင်ဆောင်ထားပြီး၊ ခါး၏ ဘယ်ဘက်တွင် ရောမဓားတို၊ ညာဘက်တွင် မြှောင်ဦးဓားတိုတို့ကို အသီးသီး ချိတ်ဆွဲထားကြသည်။ သူတို့သည် ခေါင်းကို မော့၊ ရင်ကို အုပ်ကာ ယုံကြည်ချက်အပြည့်ဖြင့် ချီတက်လာကြရာ လမ်းလျှောက်လာသည်ထက် တိုက်ပွဲဝင်ရန် အသင့်ဖြစ်နေသည့် အသွင်ဆောင်နေသည်။ စစ်ကြောင်း၏ နောက်ဆုံးတွင်မူ သားရေခမောက်၊ သံကွင်းဆက်ချပ်ဝတ်၊ လှံရှည်နှင့် ဒိုင်းရှည်များ ကိုင်ဆောင်ထားသော အရန်တပ်သား (Auxiliaries) အမြောက်အမြား လိုက်ပါလာကြသည်။ အနှိမ်ခံရသော ထိုအရန်တပ်သားများ၏ လက်နက်ကိရိယာများပင်လျှင် ပုန်ကန်သူ စစ်သည်အများစုထက် သာလွန်နေလေသည်။ စစ်ကြောင်း၏ အဆုံးတွင်မူ လှည်းအစီးပေါင်းများစွာနှင့် ကျွန်လုပ်သားအချို့ လိုက်ပါလာကြသည်။
နေရောင်ခြည်သည် ပြောင်လက်နေသော ရောမစစ်တပ်၏ ချပ်ဝတ်များနှင့် သံခမောက်များပေါ်သို့ ကျရောက်ကာ စူးရှတောက်ပသော အရောင်အဝါများကို ထုတ်လွှတ်နေတော့သည်။
ဟာမီလ်ကာနှင့် မက်ဆီမတ်စ်တို့သည် အသက်ရှူအောင့်ကာ ထိုမြင်ကွင်းကို အတန်ကြာ ငေးကြည့်နေမိကြသည်။ ဟာမီလ်ကာက မကျေမနပ်ဖြင့် ရေရွတ်လိုက်သည်။ "နှစ်ထောင်၊ သုံးထောင်မကဘူး... ဒါ လေးထောင်ကျော် ရှိတယ်!"
"၄,၃၀၀ လောက် ရှိမယ်" ဟု မက်ဆီမတ်စ်က အသေအချာ ပြန်ပြောလိုက်သည်။
"ငါ စပါတာကပ်စ်ကို ချက်ချင်း သွားပြောရမယ်!" ဟာမီလ်ကာသည် လှည့်ထွက်ကာ စခန်းဆီသို့ ပြေးသွားတော့သည်။
မက်ဆီမတ်စ်ကမူ မလှုပ်မယှက်ဘဲ ချဉ်းကပ်လာသော ရောမစစ်တပ်ကို ဆက်လက်အကဲခတ်နေမိသည်။ သူတို့သည် သိပ်ပြီး မြန်မြန်ဆန်ဆန် မချီတက်ကြပေ။ မိနစ်သုံးဆယ်ခန့် ကြာသောအခါ တောင်စောင်းအောက် သုံးမိုင်ခန့်အကွာရှိ သံလွင်ခြံအနီးသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် ပုန်ကန်သူများဘက်ကလည်း စစ်ကြောင်းပြင်ဆင်မှုမှာ ပြီးသလောက် ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ စပါတာကပ်စ်၊ ခရော့စ်နှင့် အခြားခေါင်းဆောင်များသည်လည်း ရန်သူ့လှုပ်ရှားမှုကို အကဲခတ်ရန် မက်ဆီမတ်စ်အနီးသို့ ရောက်လာကြသည်။
သို့သော် ဟာမီလ်ကာက မက်ဆီမတ်စ်ကို ဆွဲခေါ်သွားပြီး နားနားကပ်ကာ ဒေါသသံဖြင့် တိုးတိုးလေး ဟောက်လိုက်သည်။ "မင်းက ရိက္ခာအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်လေ၊ အခုလိုအချိန်မှာ မင်းလူတွေနားမှာ ရှိနေရမှာပေါ့၊ ဘာလို့ ဒီမှာ လျှောက်သွားနေတာလဲ"
မက်ဆီမတ်စ် သတိဝင်လာသည်။ ရောမစစ်တပ်ကို စပ်စုချင်စိတ်က ခဏတာ တာဝန်မေ့သွားစေခဲ့သည်။ သူက ချက်ချင်း တောင်းပန်လိုက်ပြီး "ဆရာ... ကျွန်တော် မှားသွားပါတယ်၊ အခုလို အခြေအနေမှာ ကျွန်တော် ဘာလုပ်သင့်သလဲ" ဟု နှိမ့်ချစွာ မေးလိုက်သည်။
ဟာမီလ်ကာက တည်ကြည်စွာ ပြန်ဖြေသည်။ "ရိက္ခာအဖွဲ့မှာ မိန်းမတွေ၊ လူကြီးတွေနဲ့ ကလေးတွေ အများစုပဲ။ မင်း သူတို့ကို စုစည်းထားပြီး စိတ်မပူအောင် နှစ်သိမ့်ပေးရမယ်။ ပြီးတော့—" သူက လေသံကို ပိုနှိမ့်လိုက်ပြီး "လှည်းတွေကို ပြင်ထား၊ ရိက္ခာတွေ တင်ထား... အရေးပေါ် အခြေအနေအတွက်ပေါ့—"
ဟာမီလ်ကာ စကားကို ဆုံးအောင် မပြောသော်လည်း မက်ဆီမတ်စ် နားလည်လိုက်သည်။ သူက ခေါင်းငြိမ့်ပြပြီးနောက် ခြံဝင်းဆီသို့ ပြေးပြန်လာခဲ့သည်။
ပုန်ကန်သူများ၏ စစ်ကြောင်းမှာ သူ၏ နောက်ကျောဘက်တွင် ရှိနေသည်။ ရှေ့ဆုံးတန်းများတွင် လက်နက်အပြည့်အစုံ ဆင်မြန်းထားသော ဂလက်ဒီယေတာများ ရှိနေကြသည်။ မက်ဆီမတ်စ် ပြေးလာစဉ် သူ့နာမည်ကို လှမ်းခေါ်သံအချို့ ကြားရသော်လည်း သူ ပြန်ထူးရန် အချိန်မရှိပေ။
မက်ဆီမတ်စ် ခြံဝင်းထဲသို့ ပြေးဝင်သွားချိန်တွင် သံလွင်ခြံကို ဖြတ်ကျော်လာသော ရောမစစ်တပ်သည် ချီတက်မှုကို ရပ်တန့်လိုက်သည်။ သူတို့သည် ပုန်ကန်သူများ၏ စစ်ကြောင်းကို မျက်နှာမူကာ စစ်ဗျူဟာ ခင်းကျင်းကြတော့သည်။
တောင်ကုန်းပေါ်မှ မြင်ကွင်းကို အကဲခတ်နေသော စပါတာကပ်စ်က လေးနက်စွာ ဆိုသည်။ "ရောမတွေ တိုက်ဖို့ ပြင်နေပြီ"
"ငါတို့ ညီအစ်ကိုတွေ အဆင်သင့်ပဲ၊ သေချင်တဲ့သူတွေ လာခဲ့ကြစို့" အီနိုမေးက ရဲရဲဝံ့ဝံ့ အော်ဟစ်လိုက်သည်။
သူတို့နောက်မှ ဂလက်ဒီယေတာများကလည်း ထိုအခွင့်အရေးကို အရယူကာ အခြားစစ်သည်များ စိတ်ဓာတ်တက်ကြွလာအောင် ကြွေးကြော်လိုက်ကြသည်။ "ဝိုးးးး!... ဝိုးးးး!..." တစ်ခဏအတွင်းမှာပင် ပုန်ကန်သူများ၏ စိတ်ဓာတ်မှာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသွားတော့သည်။
သို့သော် ရောမစစ်တပ်ကမူ ထိုလှုံ့ဆော်မှုများကို ဂရုမစိုက်ဘဲ အေးအေးဆေးဆေးပင် စနစ်တကျ တပ်ဖြန့်နေကြသည်။ မူလက ချီတက်လာသည့် စစ်ကြောင်းမှ ပုန်ကန်သူများဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ တစ်တပ်ချင်းစီ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ၊ ရောမတို့၏ ရိုးရာ စစ်တုရင်ကွက်ပုံစံ (Checkerboard formation) စစ်ကြောင်းမှာ တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ထွက်လာသည်။ သူတို့၏ တပ်ဖြန့်မှု အရှိန်အဟုန်မှာ ပုန်ကန်သူများထက် များစွာ သာလွန်လှသည်။ သို့သော် ထူးဆန်းသည်မှာ အနောက်ဘက်ရှိ အရန်တပ်သားများသည် ပင်မစစ်ကြောင်းမှ ခွဲထွက်ကာ လက်နက်များကို ချထားပြီးနောက် နောက်ဘက်မှ လှည်းများဆီသို့ သွားကြခြင်းဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ပေါက်ပြား၊ တူရွင်းစသည့် ကိရိယာများကို ထုတ်ယူကာ သံလွင်ခြံတစ်ဝိုက်တွင် မြေကျင်းများ စတင်တူးကြတော့သည်။
ဤထူးဆန်းသော လုပ်ရပ်ကြောင့် စပါတာကပ်စ်နှင့် အခြားသူများ နားမလည်နိုင် ဖြစ်သွားကြသည်။ ဤရောမစစ်တပ်၏ အရန်တပ်သားဦးရေမှာ တစ်ထောင်ကျော်ရှိပြီး စစ်တပ်တစ်ခုလုံး၏ လေးပုံတစ်ပုံကျော် ရှိသည်။ ဤမျှများပြားသော စစ်သည်များက တိုက်ပွဲဝင်မည့်အစား မြေတူးနေကြသည်မှာ ဘာကို ရည်ရွယ်သနည်း။
မကြာမီမှာပင် ရောမစစ်သည်တော်များက စစ်ကြောင်းပြင်ဆင်မှု ပြီးသွားသော်လည်း မလှုပ်မယှက် ရှိနေကြသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ ချွေးဒီးဒီးကျနေသော အရန်တပ်သားများသည် သံလွင်ခြံကို ပတ်ပတ်လည် ဝိုင်းလျက် မြေကျင်းတိမ်တိမ်တစ်ခုကို တူးပြီးသွားပြီ ဖြစ်သည်။ တူးထုတ်လိုက်သော မြေကြီးများကို ကျင်း၏ အတွင်းဘက်တွင် မြေတံတိုင်းများအဖြစ် စုပုံလိုက်ကြသည်။
"ရောမတွေ စခန်းဆောက်နေတာပဲ!" ဟာမီလ်ကာ ရုတ်တရက် သဘောပေါက်သွားသည်။
"သူတို့ ငါတို့ကို တိုက်ဦးမှာလား" အန်တိုနစ်က ချက်ချင်း မေးလိုက်သည်။
"ရောမစစ်တပ်က စစ်မြေပြင်မှာ ယာယီစခန်း ဆောက်တတ်တဲ့ အကျင့်ရှိတယ်။ အကယ်၍ သူတို့ ရှုံးနိမ့်သွားရင် ဘေးကင်းဖို့အတွက် စခန်းထဲကို ဆုတ်ခွာပြီး ခုခံဖို့ပေါ့။ ငါတို့ကို ဒီလောက်အထိ သတိထားလိမ့်မယ်လို့ မထင်ထားဘူး။ စခန်းဆောက်ပြီးရင်တော့ တိုက်စစ်ဆင်လာလိမ့်မယ် ထင်တယ်" ဟု စပါတာကပ်စ်က ဆိုသည်။ သူသည် အာရှမိုင်းနားတွင် ရောမစစ်တပ်နှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ဖူးသဖြင့် သူတို့၏ ဗျူဟာကို အနည်းငယ် သိထားသော်လည်း သူ့လေသံမှာတော့ မရေမရာ ဖြစ်နေသည်။
"ငါတို့က ဘယ်လောက်အထိ စောင့်နေရမှာလဲ။ သူတို့ လူနည်းတုန်း အရင်သွားတိုက်ရင် မကောင်းဘူးလား" အီနိုမိုင်းက စိတ်မရှည်စွာ ပြောသည်။
"ငါတို့ ကြိုတင်စီစဉ်ထားတဲ့အတိုင်းပဲ လုပ်ရမယ်" ဟု စပါတာကပ်စ်က ပြတ်သားစွာ ပြောလိုက်သည်။
ခရော့စ်သည်ပင်လျှင် ယခုတစ်ကြိမ်တွင် စပါတာကပ်စ်ကို ထောက်ခံလိုက်သည်။ အောက်ဘက်ရှိ စနစ်ကျပြီး ခန့်ညားလှသော ရောမစစ်တပ်ကို ကြည့်ရင်း သူကိုယ်တိုင်လည်း အနည်းငယ် စိုးရိမ်မိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်ရာ ပုန်ကန်သူများမှာ တောင်ကုန်းပေါ်တွင် တိတ်ဆိတ်စွာ စောင့်ဆိုင်းနေကြပြီး၊ ရောမစစ်သည်များမှာမူ တောင်အောက်ခြေတွင် မလှုပ်မယှက် ရှိနေကြကာ အရန်တပ်သားများသာ အလုပ်ရှုပ်နေကြတော့သည်။
အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပုန်ကန်သူများဘက်တွင် စကားသံများ ပိုမိုကျယ်လောင်လာသည်။ တင်းကြပ်စွာ တည်ဆောက်ထားသော စစ်ကြောင်းမှာလည်း ပျက်ယွင်းလာတော့သည်။ စစ်သည်များသည် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် စကားပြောခြင်း၊ ရယ်မောခြင်းများ ပြုလုပ်လာကြပြီး၊ တချို့မှာမူ ပူပြင်းလှသော နေရောင်နှင့် ကြာရှည်စွာ ရပ်နေရခြင်းကြောင့် မြေကြီးပေါ်တွင် ထိုင်ချလိုက်ကြသည်။ စပါတာကပ်စ်နှင့် အခြားခေါင်းဆောင်များသည် စစ်သည်များ၏ စိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် စနစ်တကျ ရှိစေရန် ကိုယ့်တပ်ဆီကိုယ် အပြေးအလွှား သွားကြရတော့သည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း ရောမစစ်တပ်အတွင်း၌ အလားတူ ပြဿနာများ ရှိနေသော်လည်း၊ ဝါရင့်တပ်ကြပ်များက ပိုမိုထိရောက်စွာ ထိန်းကျောင်းနိုင်သဖြင့် ပုန်ကန်သူများထက် စည်းကမ်း ပိုမိုကောင်းမွန်နေလေသည်။
ဤသို့ဖြင့် နှစ်ဖက်တပ်များသည် မိုင်အနည်းငယ်အကွာမှ အပြန်အလှန် အကဲခတ်နေကြသည်။ မွန်းတည့်ချိန် ရောက်သောအခါ ရောမတို့သည် မြေကျင်းတူးခြင်းနှင့် မြေတံတိုင်း ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်း ပြီးစီးသလောက် ရှိသွားပြီး ဝင်ပေါက် ထွက်ပေါက်များကိုလည်း သတ်မှတ်ပြီး ဖြစ်သည်။ ထိုအခါမှသာ သူတို့၏ တပ်မှူး ဂရာဘို (Glabo) က စစ်သည်များကို တံတိုင်းအတွင်းရှိ သံလွင်ခြံထဲသို့ ဆုတ်ခွာရန် အမိန့်ပေးလိုက်တော့သည်။
စပါတာကပ်စ် မျှော်လင့်ထားသလို ရောမတို့က တိုက်စစ်မဆင်ခဲ့ပေ။ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော မိမိ၏ စစ်သည်များ တောင်စောင်းပေါ်တွင် လှဲလျောင်းနေကြသည်ကို ကြည့်ရင်း သူသည် စိတ်ပျက်သလိုလို၊ စိတ်သက်သာရာရသလိုလို ခံစားလိုက်ရသည်။
ထိုနေ့တွင် တိုက်ပွဲ ဖြစ်မလာခဲ့သော်လည်း ရောမစစ်တပ်၏ အနီးကပ် ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ပုန်ကန်သူများကြားတွင် တင်းမာမှုများမှာ သိသာနေသည်။ စပါတာကပ်စ်နှင့် အခြားခေါင်းဆောင်များသည် အရေးပေါ် အစည်းအဝေး ခေါ်ယူကာ မူလစီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ရောမတို့ အရင်တိုက်လာသည်အထိ စောင့်ရန်နှင့် ချောင်းမြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကို ကာကွယ်ရန် စခန်းလုံခြုံရေးကို တင်းကြပ်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြသည်။
ရောမတပ်မှူး ဂရာဘိုသည်လည်း ပုန်ကန်သူများ၏ တိုက်ခိုက်မှုကို သတိထားနေသည်။ သူသည် အရန်တပ်သားများကို ကျင်းအပြင်ဘက်တွင် ထောင်ချောက်များ၊ သံဆူးခွများ ချထားရန် ညွှန်ကြားလိုက်သည်။ ထို့အပြင် ညအချိန်တွင် စခန်းအတွင်း ကင်းလှည့်ရန် ကင်းထောက်အဖွဲ့များကိုလည်း စနစ်တကျ တာဝန်ချထားလေသည်။
ထိုနေ့တစ်နေ့လုံး ဘာမှ မဖြစ်ခဲ့သော်လည်း မက်ဆီမတ်စ် အပါအဝင် လူအများမှာ ထိုညတွင် ကောင်းကောင်း အိပ်မပျော်နိုင်ကြပေ။ အတိတ်ဘဝနှင့် ယခုဘဝ နှစ်ခုစလုံးတွင် သူ၏ ပထမဆုံးသော စစ်ပွဲ အတွေ့အကြုံ မဟုတ်ပါလား။
အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ကြက်တွန်သံနှင့်အတူ မက်ဆီမတ်စ်သည် ကုတင်ပေါ်မှ လွှားကနဲ ထကာ မီးဖိုချောင်သို့ အပြေးသွားတော့သည်။ သူ တိုက်တွန်းနေစရာပင် မလိုဘဲ အက်ခရိုနစ်နှင့် အဖွဲ့မှာ အလုပ်ရှုပ်နေကြပြီ ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲရှုံးနိမ့်ပါက သူတို့ မည်သို့သော ကံကြမ္မာနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ကို သူတို့ကိုယ်တိုင် ကောင်းကောင်း သိနေကြသည်။ သူတို့ တတ်နိုင်သည်မှာ စစ်သည်များ အင်အားအပြည့်နှင့် တိုက်ပွဲဝင်နိုင်ရန်အတွက် အားရှိပြီး အရသာရှိသော အစားအစာများကို အချိန်မီ ချက်ပြုတ်ပေးရန်သာ ရှိတော့လေသည်။