အပိုင်း (၁) - မမျှော်လင့်ဘဲ ရောမခေတ်သို့ ရောက်ရှိခြင်း

ဘီစီ ၇၈ ခုနှစ်တွင် ရောမအာဏာရှင် ဆူလာ (Sulla) ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီး ရောမသမ္မတနိုင်ငံသည် ဆူလာလွန်ခေတ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

ဘီစီ ၇၆ ခုနှစ်တွင် ရောမဆီးနိတ်လွှတ်တော်က ဆီဒူလီယပ်စ် (Sedulius) ၏ သူပုန်တပ်ကို နှိမ်နင်းရန် အသက်နှစ်ဆယ့်ကိုးနှစ်အရွယ် ပွန်ပေ (Pompey) အား စပိန်ပြည်နယ်သို့ စစ်တပ်ကိုဦးဆောင်၍ စေလွှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စီပီယို (Scipio) နောက်ပိုင်း ရောမသမ္မတနိုင်ငံ၏ စစ်ရေးသမိုင်းတွင် အသက်သုံးဆယ့်ကိုးနှစ်မတိုင်မီ ရောမလူမျိုးတစ်ဦး စစ်သေနာပတိဖြစ်လာသည့် ပထမဆုံးအကြိမ်ပင် ဖြစ်သည်။

ထိုနှစ်မှာပင် အသက်နှစ်ဆယ့်လေးနှစ်အရွယ် ဆီဇာ (Caesar) သည် ပညာသင်ကြားရန် ရုတ်ဒ်ကျွန်း (Rhodes Island) သို့ သွားရောက်ခဲ့သော်လည်း လမ်းခရီးတွင် ပင်လယ်ဓားပြများ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ သူက ရွေးကြေးအဖြစ် ငွေကြေး (talents) ငါးဆယ်ကို မိမိသဘောဆန္ဒအလျောက် ပေးဆောင်ခဲ့သည်။ ကမ်းပေါ်သို့ ဘေးကင်းစွာ ရောက်ရှိသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လူသူစုဆောင်းကာ စစ်တပ်တစ်ခုကို လေ့ကျင့်ပေးခဲ့ပြီး ကမ်းတက်လာသော ပင်လယ်ဓားပြများကို ရုတ်တရက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဓားပြအားလုံးကို အောင်မြင်စွာ ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ပြီး သူ၏ငွေများကိုလည်း ပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။

ထိုနှစ်အတွင်းမှာပင် အသက်သုံးဆယ့်ခုနစ်နှစ်အရွယ် ကရက်ဆပ်စ် (Crassus) သည် ရောမမြို့တွင် ချေးငွေများနှင့် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းမှတစ်ဆင့် ငွေအမြောက်အမြား ရှာဖွေနိုင်ခဲ့သော်လည်းမိမိထက်ငယ်ရွယ်သော ပွန်ပေက သူ့ထက် ပိုမိုထင်ပေါ်ကျော်ကြားနေသည်ကို မကြည့်ရက်နိုင်သဖြင့် သူသည်လည်း နောက်နှစ်တွင် ရောမဆီးနိတ်လွှတ်တော်၏ တရားရေးအရာရှိနေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် ပြင်ဆင်လှုပ်ရှားမှုများ စတင်ခဲ့သည်။

ရှုတျန်ယွီ (Xu Tianyu) တစ်ယောက် သူ့အထက်တန်းကျောင်းမှသူငယ်ချင်းများ၏ ထမင်းစားဖိတ်ကြားမှုကို လက်ခံခဲ့မိသည့်အတွက် အလွန်နောင်တရနေသည်။ ထမင်းစားနေစဉ် အရက်အတော်လေး သောက်ထားသည့်အတွက် သူ၏သူငယ်ချင်းဖြစ်သူသည် ဘေးဝိုင်းမှ ဧည့်သည်များနှင့် စကားများရန်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူက ဝင်ရောက်ဖျန်ဖြေပေးရန် ကြိုးစားစဉ် မတော်တဆ တွန်းထုတ်ခံရပြီး စားပွဲထောင့်နှင့် နောက်စေ့ဆောင့်မိကာ ချက်ချင်း သတိလစ်သွားခဲ့သည်။

သူသတိလစ်သွားစဉ် ခေါင်းထဲ၌ အတွေးတစ်ခုက ဖြတ်ပြေးသွားသည်။ 'ငါ အခုလေးတင်မှ ဝယ်ထားတဲ့ ဂန္ထဝင်ဂိမ်းဟောင်းကြီး "Total War: Rome 2" ကိုတောင် မကစားရသေးဘူး၊ နှမြောစရာကြီး!'

အချိန်မည်မျှ ကုန်လွန်သွားမှန်း မည်သူမှ မသိသော်လည်း ဆူညံနေသော အသံများကြောင့် သူ သတိပြန်လည်လာခဲ့သည်။ "ကရော့စ် (Cross)၊ မင်း လက်ပါတာ အရမ်းလွန်သွားပြီ။ မင်းရိုက်လိုက်လို့ မက်ဆီမတ်စ် (Maximus) သေသွားပြီကွ!" ဟု တစ်စုံတစ်ယောက်က ဆူပူနေသည်။

"လက်သီးတစ်ချက်တည်းနဲ့ သေသွားတယ်? ဒီသစ္စာဖောက်က သေသင့်ပါတယ်။ သူ ငါတို့ကို သစ္စာဖောက်ခဲ့တာ။ သူ့ကို အပိုင်းပိုင်း ဆွဲဖြဲပစ်ချင်တာ!" ဟူသော နာကြည်းချက်အပြည့်ပါသည့် အသံကျယ်ကြီး ထွက်ပေါ်လာသည်။

"ဒါဟာ မက်ဆီမတ်စ်ရဲ့ အပြစ်ချည်းပဲတော့ မဟုတ်ဘူး။ ဘာတီယာတပ်စ် (Batiatus) က သတင်းကြိုရထားလို့ မက်ဆီမတ်စ်ကို ခေါ်စစ်တာ ဖြစ်ရမယ်။ အဲဒီ ဝံပုလွေဆိုးကြီးရှေ့မှာ လျှို့ဝှက်ချက်ကို ထိန်းထားနိုင်ဖို့ လူတိုင်းမှာ သတ္တိရှိတာမဟုတ်ဘူး။ ပြီးတော့ မက်ဆီမတ်စ်က ပြန်လာတဲ့အချိန် နှုတ်ပိတ်နေလို့ ရပေမယ့် ငါတို့ကို ချက်ချင်း လာဝန်ခံဖို့ ရွေးချယ်ခဲ့တယ်။ ဒါကြောင့် ငါတို့တွေ ဝံပုလွေဆိုးရဲ့ထောင်ချောက်ထဲကို မသိလိုက်ဘဲ ကျရောက်သွားမယ့်အဖြစ်ကနေ သက်သာသွားရတာ။ ဒီအချက်ကိုကြည့်ရင် သူ ငါတို့ကို ကျေးဇူးအများကြီး ပြုခဲ့တာပဲ။ ကရော့စ်... မင်း ဒီလောက်ကြီး ဒေါသတကြီး မလုပ်သင့်ဘူး!" ဟု ဩဇာပါပြီး တည်ငြိမ်သောအသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။

"ဘာ၊ ဒီသတ္တိကြောင်တဲ့ကောင်က ငါတို့အစီအစဉ်ကို ဖျက်ဆီးပြီး အားလုံးကို အန္တရာယ်တွင်းထဲ ပို့လိုက်တာလေ။ သူ့ကို ကျေးဇူးတင်ရဦးမှာလား?!"

"စပါတာကပ်စ် (Spartacus)၊ ကရော့စ်၊ မင်းတို့နှစ်ယောက် ငြင်းနေတာကို ရပ်လိုက်တော့။ အခြေအနေက အရေးကြီးနေပြီ၊ ငါတို့ ဘာလုပ်ကြမလဲ?!" ဟု ရှင်းလင်းပြတ်သားသော အသံတစ်ခုက ဝင်ပြောသည်။

"အန်တိုနစ်စ် (Antonix)၊ မလန့်ပါနဲ့။ ငါတို့က မကြာခင် လှုပ်ရှားဖို့ မူလကတည်းက စီစဉ်ထားပြီးသားပဲ။ ဘာတီယာတပ်စ် သိသွားတယ်ဆိုပေမယ့် မက်ဆီမတ်စ် ငါတို့ကို အမှန်အတိုင်း ပြန်ပြောပြထားတယ်ဆိုတာကိုတော့ သူ သေချာပေါက် သိမှာမဟုတ်ဘူး။ ငါတို့ ချက်ချင်း လှုပ်ရှားဖို့လိုတယ်။ အဲဒီဝံပုလွေဆိုး အငိုက်မိနေတုန်း လူတွေအားလုံးကို စုရုံး၊ ဒီက အစောင့်တွေကို နှိမ်နင်းပြီး ထွက်ပြေးကြမယ်!" တည်ငြိမ်သောအသံတွင် ယခုအခါ လှုံ့ဆော်မှုအပြည့် ပါဝင်လာသည်။

ကြမ်းတမ်းသောအသံပိုင်ရှင်က ချက်ချင်းပင် "မင်းပြောတာ မှန်တယ်၊ ငါတို့ အခုချက်ချင်း လှုပ်ရှားရမယ်! ညီအစ်ကိုတွေကို အမြန်သွားပြောရမယ်!" ဟု ပြန်လည်တုံ့ပြန်လိုက်သည်။

ထိုစကားဆုံးသည်နှင့် "ဒေါင်! ဒေါင်! ဒေါင်!..." ဟူသော နားကွဲမတတ် သံထည်ပစ္စည်းများ ရိုက်ခတ်သံ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အေးစက်စက် အသံတစ်သံက ရှုတျန်ယွီ၏ နားထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ "စပါတာကပ်စ်၊ ကရော့စ်၊ သန်ဘက်ခါကျရင် ကစားရမယ့် ကွင်းတွင်းတိုက်ပွဲအကြောင်း ဆွေးနွေးဖို့ သခင်ကြီးက မင်းတို့နှစ်ယောက်ကို တွေ့ချင်နေတယ်!"

"ကျစ်... အက်တီယာတပ်စ် (Attiatus) က မင်းတို့နှစ်ယောက်ကို သေချာပေါက် ရှင်းပစ်ဖို့ စီစဉ်နေတာပဲ!" ဟု ရှင်းလင်းသောအသံပိုင်ရှင်က စိုးရိမ်တကြီး တိုးတိုးပြောလိုက်သည်။

"အဲဒီသံတံခါးကြီးကို ဘယ်လိုဖွင့်ရမလဲဆိုတာကို ငါတို့ ပူပန်နေတာ၊ အခုတော့ သူတို့ဘာသာ လာဖွင့်ပေးပြီပေါ့!" ဟု တည်ငြိမ်သောအသံပိုင်ရှင်က ဝမ်းသာအားရ ပြောလိုက်သည်။

ကြမ်းတမ်းသောအသံပိုင်ရှင်က အစီအစဉ်ကို သဘောပေါက်သွားပြီး "ဒါပေါ့၊ ငါနဲ့ စပါတာကပ်စ်က အမိန့်ကို နာခံတဲ့ပုံစံ ဟန်ဆောင်မယ်။ သံတံခါးအပြင်ဘက်ကို ရောက်တာနဲ့ အပြင်မှာရှိနေတဲ့ ခွေးနှစ်ကောင်ကို အပြတ်ရှင်းဖို့ ချက်ချင်း လှုပ်ရှားကြတာပေါ့!" ဟု တိုးတိုးပြောလိုက်သည်။

"ဒါပေမယ့် သံတံခါးအပြင်ဘက်က အဲဒီခွေးနှစ်ကောင်က လက်နက်အပြည့်အစုံ ပါတဲ့အပြင် အညံ့စားတွေလည်း မဟုတ်ဘူး။ မင်းတို့နှစ်ယောက်မှာက ဘာလက်နက်မှ မရှိဘူးလေ—"

"ဒါကြောင့် ငါနဲ့ ကရော့စ် စတင်တိုက်ခိုက်တာနဲ့၊ အန်တိုနစ်စ်... မင်းက တခြားအခန်းတွေက ညီအစ်ကိုတွေကို ဦးဆောင်ပြီး ချက်ချင်း အတူတူ ပြေးထွက်လာခဲ့ရမယ်။ ငါတို့ လွတ်မြောက်ခွင့်ရဖို့ဆိုတာ မင်း ဘယ်လောက်မြန်မြန် လှုပ်ရှားနိုင်သလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်နေတယ်!"

"ငါ နားလည်ပြီ။ စိတ်ချပါ စပါတာကပ်စ်!"

ထို့နောက် တည်ငြိမ်သောအသံပိုင်ရှင်က "ကြားပါပြီ၊ ငါနဲ့ ကရော့စ် အခုလာခဲ့မယ်!" ဟု အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် လှမ်းအော်လိုက်သည်။

ခြေသံများ တဖြည်းဖြည်း ဝေးကွာသွားချိန်တွင် ရှုတျန်ယွီတစ်ယောက် အလွန်ဇဝေဇဝါ ဖြစ်နေသည်။ 'စပါတာကပ်စ်၊ ကရော့စ်... ဒါက နာမည်ကြီး အမေရိကန် ဇာတ်လမ်းတွဲဟောင်း "Spartacus: Blood and Sand" ထဲက အတိုင်းပါလား။ ဒါပေမယ့် ဒီအသံတွေက ငါ့ဘေးနား ကပ်ဖြစ်နေသလိုပဲ! ပြီးတော့ သူတို့ပြောနေတာ အင်္ဂလိပ်လို မဟုတ်ဘူး၊ တခြားနိုင်ငံခြားဘာသာစကား တစ်ခုခုပဲ။ ဒါပေမယ့် ငါနားလည်နေတယ်။ ဘာတွေ ဖြစ်ကုန်တာလဲ?!'

သူက လေးလံနေသော မျက်ခွံများကို အတင်းအားယူ ဖွင့်ရန် ကြိုးစားလိုက်သည်။ သို့သော် ရုတ်တရက် သတင်းအချက်အလက် အစုအဝေးကြီးတစ်ခု သူ၏ခေါင်းထဲသို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

'... မက်ဆီမတ်စ်သည် ရောမသူကောင်းမျိုးနွယ်ဝင် မိသားစုတစ်ခု၏ အိမ်မွေးကျွန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အီလီရီယန် (Illyrian) ကျွန်တစ်ဦးနှင့် သရေးရှန်း (Thracian) ကျွန်တစ်ဦးတို့မှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ဘာသာစကားများကို သင်ယူရာတွင် ထူးချွန်သည့် ပါရမီပါလာခဲ့သည်။ သူ၏ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်မှုနှင့် လိမ္မာပါးနပ်မှုကို သတိထားမိသော သူ၏သခင်က အနာဂတ်တွင် မိမိသား၏ ညာလက်ရုံးအဖြစ် အိမ်ရာနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ကာ သူ၏သားဖြစ်သူနှင့်အတူ စာသင်ကြားခွင့် ပေးခဲ့သည်။ နှစ်များကြာလာသည်နှင့်အမျှ မက်ဆီမတ်စ်သည် ပညာရေးတွင် ထူးချွန်ခဲ့ပြီး သခင်လေးအပေါ် သစ္စာရှိစွာဖြင့် သခင်၏မျှော်လင့်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် မက်ဆီမတ်စ် အသက်ဆယ့်သုံးနှစ်အရွယ်၌ ဆူလာသည် ၎င်း၏စစ်တပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ရောမမြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး အာဏာရှင်အဖြစ် တက်လာကာ အရပ်သားအဖွဲ့အစည်းများကို စတင်ရှင်းလင်းတော့သည်။ ကံဆိုးစွာဖြင့် သူ၏သခင်သည် ဆူလာ၏ ရှင်းလင်းရမည့်သူများစာရင်းတွင် ပါဝင်နေခဲ့ပြီး မကြာမီမှာပင် မိသားစုတစ်ခုလုံး စစ်တပ်၏ သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံလိုက်ရသည်။ မက်ဆီမတ်စ်သည် ကာပူးအာ (Capua) ရှိ ကျွန်ဈေးသို့ ရောင်းချခံရပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဘာတီယာတပ်စ်၏ ဂလက်ဒီရေတာ (Gladiator) ကျောင်းမှ ဝယ်ယူခြင်းခံခဲ့ရသည်။

ကျွန်ကုန်သည်များထံမှ လူရိုင်းစစ်သုံ့ပန်းများကို ဂလက်ဒီရေတာအဖြစ် အမြဲတစေ ဝယ်ယူလေ့ရှိသော ဘာတီယာတပ်စ်အနေဖြင့် မက်ဆီမတ်စ်ကို ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းမှာ အကြောင်းပြချက်ရှိသည်။ 'ကပြား' ဖြစ်နေသည့် အားသာချက်ကြောင့် လူလားမမြောက်သေးသော မက်ဆီမတ်စ်သည် အရပ်ရှည်ပြီး တောင့်တင်းခိုင်မာကာ ဂလက်ဒီရေတာကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်လာနိုင်မည့် အလားအလာရှိသည်။ ထို့အပြင် အိမ်မွေးကျွန်ဖြစ်ခဲ့သော မက်ဆီမတ်စ်သည် ရိုင်းစိုင်းသော လူရိုင်းများနှင့်မတူဘဲ နာခံမှုရှိပြီး ယဉ်ကျေးသောကြောင့် ဘာတီယာတပ်စ်အတွက် ထိန်းချုပ်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူသည်။ ၎င်းအပြင် မက်ဆီမတ်စ်သည် လူရိုင်းဘာသာစကား အတော်များများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်ပြီး စာရေးစာဖတ်လည်း တတ်ကျွမ်းသောကြောင့် မမျှော်လင့်ထားသော ပြဿနာများကို ကြိုတင်တားဆီးနိုင်ရန် လူရိုင်းဂလက်ဒီရေတာများကြား ရောနှောနေထိုင်ရင်း ဘာတီယာတပ်စ်အတွက် သတင်းများ စုဆောင်းပေးနိုင်သည်။ အမှန်တကယ်လည်း ထိုမယဉ်ကျေးသေးသော လူရိုင်းများသည် အခါအားလျော်စွာ ပြဿနာရှာတတ်ပြီး အကြွေးကြောင့် မိမိသဘောဆန္ဒအလျောက် ဂလက်ဒီရေတာဖြစ်လာသော ရောမလူမျိုးများထက် ထိန်းချုပ်ရ ပိုမိုခက်ခဲပေသည်။

ဘာတီယာတပ်စ်၏ အစီအစဉ်များက အလွန်သေချာလှပါသည်။ သို့သော် မက်ဆီမတ်စ် ဂလက်ဒီရေတာတစ်ဦး ဖြစ်လာပြီးနောက် စပါတာကပ်စ်၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် သူ၏ ပုန်ကန်ရေးအဖွဲ့ထဲသို့ ပူပေါင်း ပါဝင်သွားသည်။ ပိုမိုလွတ်လပ်မှုရှိသော သူ၏အနေအထားကို အသုံးပြုကာ မက်ဆီမတ်စ်သည် ဂလက်ဒီရေတာ အဆောင်များအကြား လျှို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ပေးခဲ့ပြီး ပုန်ကန်မှုအစီအစဉ်ကို ပိုမိုတိကျသေချာစေရန် စပါတာကပ်စ်နှင့် အခြားဂလက်ဒီရေတာ ခေါင်းဆောင်များထံသို့ ပြင်ပသတင်းများကို ပေးပို့ခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် ဂလက်ဒီရေတာ နှစ်ရာကျော် အတူတကွ ပုန်ကန်ရန် ကြိုးစားနေမှုကို လုံးဝလျို့ဝှက်ထားရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ဘာတီယာတပ်စ်သည် ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းအချို့ ကြားသိသွားသောကြောင့် မက်ဆီမတ်စ်ကို ခေါ်ယူစစ်ဆေးခဲ့သည်။

သူ၏ အဆက်မပြတ် မေးခွန်းထုတ်မှုများအောက်တွင် မက်ဆီမတ်စ်၏ စွဲမြဲနေသော နာခံမှုအကျင့်က အလုပ်လုပ်သွားခဲ့သည်။ သူသည် အရှုံးပေးလိုက်ရပြီး ဂလက်ဒီရေတာများ အုံကြွရန် စီစဉ်နေသည့် အမှန်တရားကို ဘာတီယာတပ်စ်အား ဝန်ခံခဲ့သည်။ ဂလက်ဒီရေတာများ သတိမထားမိစေရန်အတွက် ဘာတီယာတပ်စ်က မက်ဆီမတ်စ်ကို သတိပေးခဲ့သည်။ ပြန်ရောက်သွားပါက ဤကိစ္စကို သူသိထားကြောင်း မည်သူ့ကိုမျှ မပြောရန်နှင့် အကယ်၍ လိုက်နာပါက ယခုအမှားကို ခွင့်လွှတ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။

မက်ဆီမတ်စ်က အပြည့်အဝ သဘောတူခဲ့သော်လည်း စပါတာကပ်စ်ကို မြင်တွေ့လိုက်ရချိန်တွင် သူ့ကို အမြဲတမ်း ဂရုစိုက်ပေးခဲ့သော ဖခင်တစ်ဦးကဲ့သို့ နွေးထွေးသည့် ဤအမျိုးသားကြီးသည် သူ၏လုပ်ရပ်ကြောင့် သေဆုံးရနိုင်သည်ကို တွေးမိကာ အပြစ်ရှိစိတ်နှင့် ဝမ်းနည်းမှုကို မထိန်းချုပ်နိုင်တော့ပေ။ စပါတာကပ်စ်က သူ၏ ရှက်ရွံ့ဝမ်းနည်းနေသော မျက်နှာကို သတိထားမိသွားပြီး ထပ်ခါတလဲလဲ မေးမြန်းမှုကြောင့် မက်ဆီမတ်စ်သည် အမှန်တရားကို ဖွင့်ဟဝန်ခံခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဒေါသထွက်သွားသော ကရော့စ်က သူ့ကို လက်သီးဖြင့် အပြင်းအထန် ထိုးကြိတ်လိုက်ရာ သူ၏ခေါင်းသည် မညီညာသော ကျောက်နံရံနှင့် ဆောင့်မိပြီး သတိလစ်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။'