မရေမတွက်နိုင်သော ဟန်စစ်သားများသည် မြို့ထဲမှ ဝုန်းကနဲ ထွက်လာပြီး မြို့ပြင်ရှိ ထောက်ပို့တပ်စခန်းဆီသို့ အရူးအမူး ထိုးစစ်ဆင်လာကြသည်။ သူတို့သည် တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ်လာရင်း မြားများကို မဆင်မခြင် ပစ်ခတ်ကြသည်။ စခန်းနှင့် နီးကပ်လာသောအခါ တဲများထဲမှ ကြောင်တောင်တောင်ဖြင့် ပြေးထွက်လာသော ချင်စစ်သားများကို မြင်လိုက်ရသည်။
"သတ်ကြ! တစ်ယောက်မှ အရှင်မထားနဲ့!"
"သတ်!"
ဟန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဟိန်းဟောက်ရင်း သူတို့၏ လက်နက်များကို ဝေ့ယမ်းကာ အငိုက်မိနေသော ချင်ထောက်ပို့စစ်သားများကို ရူးသွပ်စွာ ပိုင်းဖြတ်တော့သည်။ ယန်မြို့ပြင်ပ မြင်ကွင်းမှာ သွေးချောင်းစီးနေတော့သည်။ ထောက်ပို့တပ်မှာ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့မဟုတ်သလို ဤကဲ့သို့ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် တိုက်ခိုက်မှုကိုလည်း လုံးဝ အဆင်သင့်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ သူတို့မှာ သတ်ဖြတ်ခြင်းကို အသာတကြည် ခံနေရရုံသာ ရှိသည်။
ထောက်ပို့စစ်သားအများအပြားမှာ အိပ်မောကျနေရာမှ လန့်နိုးကာ ကြောင်တောင်တောင် ဖြစ်နေစဉ်မှာပင် ဟန်တပ်၏ ပိုင်းဖြတ်ခြင်းကို ခံလိုက်ရသည်။ ရုတ်တရက် ကျရောက်လာသော ရက်စက်သည့် သုတ်သင်မှုကြောင့် ထောက်ပို့တပ်တစ်ခုလုံး ဖရိုဖရဲ ဖြစ်သွားတော့သည်။
"ဟန်တပ်က တကယ်ပဲ ငါတို့ကို လာသတ်တာလား?"
"ဒါ ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်မှာလဲ?"
"သူတို့ ဘယ်ကနေ ရောက်လာတာလဲ?"
ဝေချွမ်သည် ကျောက်ဖုန်းကို အလွန်အမင်း ထိတ်လန့်တကြား ကြည့်လိုက်သည်။ သူတို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စစ်သားများမှာလည်း ထိုနည်းတူပင် တုန်လှုပ်နေကြသည်။ အကယ်၍ ရှုံးနိမ့်သွားသော ဟန်တပ်က နောက်ကျောမှ လာတိုက်လျှင် ဖြစ်နိုင်သေးသည်—ချင်တပ် ရှေ့သို့ ချီတက်စဉ် ရန်သူအချို့ ကျန်ရစ်နေခြင်းမှာ ဖြစ်လေ့ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယန်မြို့အတွင်းမှ ထွက်တိုက်လာလိမ့်မည်ဟု မည်သူမျှ မထင်ထားခဲ့ပေ။ မည်သည့် ပြင်ဆင်မှုမျှလည်း မရှိခဲ့။ ထောက်ပို့တပ်၏ ကင်းသမားများပင်လျှင် မြို့ဘက်သို့ မျက်နှာမမူဘဲ မြို့ပြင်ဘက်သို့သာ ကင်းစောင့်နေခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
"ဒါက သိသာပါတယ်" ကျောက်ဖုန်းက တည်ငြိမ်စွာ ပြောလိုက်သည်။ "ဒီဟန်စစ်သားတွေဟာ မြို့မကျခင်ကတည်းက မြို့ထဲမှာ ပုန်းနေခဲ့ကြတာပဲ။ ချင်တပ်မတော်ကြီး လိုက်လံတိုက်ခိုက်ဖို့ ထွက်သွားတဲ့အချိန်ကို သူတို့ စောင့်နေခဲ့ကြတာ"
"ယန်မြို့က ကြီးပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ စစ်သည်တစ်သိန်းက ဝင်တိုက်တာတောင် သူတို့က ဘယ်မှာ ပုန်းနေနိုင်မှာလဲ? သာမန်အိမ်တွေမှာ ဒီလောက်လူအများကြီး ဆံ့ဖို့ မလွယ်ဘူး မဟုတ်လား?" ဝေချွမ်က ဇဝေဇဝါ ဖြစ်နေဆဲ။
"အိမ်တွေထဲမှာ မဟုတ်ရင်... မြေအောက်မှာရော?" ကျောက်ဖုန်းက ခေါင်းလှည့်ကာ ပြန်မေးလိုက်သည်။
ထိုစကားကို ကြားသောအခါ ဝေချွမ်၏ မျက်နှာမှာ သေလူကဲ့သို့ ဖြူလျော့သွားသည်။ "အခု ငါတို့ ဘာလုပ်ကြမလဲ? ရန်သူက အငိုက်ဖမ်းတိုက်တာ။ ငါတို့ စစ်သူကြီးတွေတောင် အခုထိ ဘာမှ မတုံ့ပြန်နိုင်သေးဘူး၊ ငါတို့က သာမန် ထောက်ပို့တပ်လေ။ ငါတို့ ဘာလုပ်နိုင်မှာလဲ?"
"ဆုတ်မယ်" ကျောက်ဖုန်းက တွေဝေမနေဘဲ ပြောလိုက်သည်။ "စစ်သူကြီးတွေ အခြေအနေကို နားလည်သွားပြီဆိုရင် သူတို့မှာ တန်ပြန်ဗျူဟာ ရှိလာလိမ့်မယ်"
သူသည် ဤထောက်ပို့တပ်၏ စစ်သူကြီးမဟုတ်ဘဲ သာမန်တပ်စုမှူးလေးသာ ဖြစ်သည်။ ဤမမျှော်လင့်ထားသော သတ်ဖြတ်ပွဲကြီးတွင် ကျောက်ဖုန်းအနေဖြင့် ရလဒ်ကို ပြောင်းလဲရန် ဘာမျှ မတတ်နိုင်ပေ။ သူ၌ လူတစ်ရာကို သတ်နိုင်သော ခွန်အားရှိလာပြီ ဆိုသော်လည်း သူသည် လူတစ်ယောက်သာ ဖြစ်သည်။ မိမိဘက်မှ စစ်ကြောင်းများ လုံးဝ ပြိုပျက်နေစဉ် အရေအတွက် မသိရသော ရန်သူများကြားထဲသို့ တိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခြင်းမှာ မိမိကိုယ်ကိုယ် သတ်သေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖုန်းမှာ ထိုမျှအထိ မိုက်မဲသူ မဟုတ်ပေ။
"ဆုတ်! ဆုတ်ကြစမ်း!" ဝေချွမ်က ချက်ချင်း အော်ဟစ်လိုက်ပြီး သူ၏လူများကို နောက်ဆုတ်ရန် အချက်ပြလိုက်သည်။
လူတစ်ရာနီးပါးမှာ ဖရိုဖရဲဖြင့် ထွက်ပြေးကြတော့သည်။ သူတို့ တခြားသူများကို မကူညီနိုင်တော့။ စစ်သည် သောင်းနှင့်ချီ ပါဝင်သော စစ်ပွဲကြီးတွင် လူတစ်ရာ၏ အင်အားမှာ အပြောပလောက်သာ ရှိသည်။ ကျောက်ဖုန်းအနေဖြင့် ရှေ့သို့တိုးကာ ရန်သူများကို သတ်နိုင်ကောင်း သတ်နိုင်မည် ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းမှာ ဘာမှ ထူးခြားလာမည်မဟုတ်။ ထောက်ပို့တပ်၏ စိတ်ဓာတ်မှာ ပျက်စီးသွားပြီ ဖြစ်သည်။ သူတို့အားလုံး နောက်ဆုတ်ပြီး ပြန်လည် စုစည်းနိုင်မှသာ အခွင့်အရေးရှိမည်။ အခုအချိန်တွင် ဝင်တိုက်ခြင်းမှာ အလကား အသက်စတေးခြင်းသာ ဖြစ်လိမ့်မည်။
"အခြေအနေ ဘယ်လိုရှိလဲ?" ဝမ်ယန့်က မြင်းပေါ်မှနေ၍ လှံရှည်ကို ကိုင်ကာ မေးလိုက်သည်။
"အစီရင်ခံပါတယ် တပ်ရင်းမှူးကြီး၊ ဟန်တပ်ဟာ ပင်မတံခါးကနေ ထိုးဖောက်ထွက်သွားပြီး မြို့ပြင်က ထောက်ပို့တပ်ဆီကို တိုက်ရိုက် ဦးတည်နေပါတယ်" ဟု လက်အောက်ခံ အရာရှိတစ်ဦးက အလျင်အမြန် တင်ပြသည်။
ထိုစကားကို ကြားလျှင် ဝမ်ယန့်၏ မျက်နှာ အကြီးအကျယ် ပျက်ယွင်းသွားသည်။ "ဒါ သိပ်မကောင်းတော့ဘူး" ဝမ်ယန့်က လေးနက်စွာ ပြောသည်။ "သူတို့က မြို့ကို ပြန်သိမ်းဖို့ ကြိုးစားနေတာ မဟုတ်ဘူး။ ငါတို့ကို မြို့ထဲမှာ ပိတ်မိနေအောင် အာရုံပြောင်းပြီး မြို့ကို ပြန်သိမ်းချင်ယောင် ဆောင်ပြနေတာ။ ငါတို့က မြို့ကာကွယ်ဖို့ စစ်သည်တွေကို စုစည်းနေတုန်းမှာ သူတို့က ပင်မတံခါးကနေ ဖောက်ထွက်ပြီး ငါတို့ရဲ့ ရိက္ခာလမ်းကြောင်းနဲ့ ဝန်တင်လှည်းတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့ လုပ်နေတာပဲ"
"တပ်ရင်းမှူးကြီး... ကျွန်တော်တို့ ဘာလုပ်ကြမလဲ?" တပ်မှူးအချို့က ဝမ်ယန့်ကို အားကိုးတကြီး ကြည့်လိုက်ကြသည်။ ၎င်းမှာ သေးငယ်သော ကိစ္စမဟုတ်ပေ။ အကယ်၍ ရိက္ခာလမ်းကြောင်းသာ တကယ် ဖြတ်တောက်ခံရပါက ဟန်ပြည်နယ်ကို ချေမှုန်းမည့် ချင်တပ်၏ စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး မမျှော်လင့်ထားသော အပြောင်းအလဲများစွာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
"တပ်ဖွဲ့တွေကို ချက်ချင်း စုစည်းပြီး သူတို့နောက်ကို လိုက်တိုက်ကြ! ရန်သူ့အကြံ အောင်မြင်လို့ မဖြစ်စေရဘူး!" ဝမ်ယန့်က အမိန့်ပေးလိုက်သည်။
"ဟုတ်ကဲ့ပါ!" တပ်မှူးများက ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ကြသည်။
အချိန်များ တရွေ့ရွေ့ ကုန်ဆုံးလာသည်။ နေမင်းသည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာပြီး ကောင်းကင်မှာ လင်းထိန်လာသည်။ ယန်မြို့အတွင်းမှ ဟန်တပ်၏ ရုတ်တရက် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဝမ်ယန့်၏ ကာကွယ်ရေးတပ်များမှာ အထိနာခဲ့သည်။ မြို့ပြင်ရှိ ထောက်ပို့တပ်စခန်းမှာလည်း ပျက်စီးယိုယွင်းနေပြီး အလောင်းများ ပြန့်ကျဲနေတော့သည်။ လောလောဆယ်တွင်တော့ သတ်ဖြတ်မှုများမှာ ခေတ္တ ရပ်တန့်သွားပုံရသည်။
ထွက်ပြေးလာကြသော ထောက်ပို့စစ်သားများသည် နေရာအနှံ့ ပျံ့နှက်နေသည်။ မနေ့ညက ဟန်တပ်၏ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မူလကရှိသော စစ်သည်တစ်သောင်း၏ ထက်ဝက်ခန့်မှာ သေဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်နိုင်သည်။
"နောက်ဆုံးတော့ အသက်ရှူနိုင်ပြီ"
"ဝေကြီး... အဆင်ပြေရဲ့လား?"
ကျောက်ဖုန်းက ပတ်ဝန်းကျင်ကို လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။ သူကတော့ အခြားသူများကဲ့သို့ သနားစရာကောင်းလောက်အောင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း မရှိပေ။ သူ၏ လက်ရှိ ကိုယ်ခံစွမ်းအား ဖြင့်ဆိုလျှင် တစ်နေကုန် ပြေးနေရသည့်တိုင် အလွန်အမင်း မောပန်းခြင်း မရှိနိုင်ပေ။
"ငါ... ငါ အဆင်ပြေပါတယ်" ဝေချွမ်က အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတို့၏ သက်ပြင်းချသံဖြင့် ပြောရင်း မြေကြီးပေါ်သို့ ပုံလဲကျသွားသည်။
"ကောင်းပြီ။ ငါတို့ အသက်ရှင်ရက် လွတ်လာပြီပဲ" ကျောက်ဖုန်းက ဝေချွမ် ဒဏ်ရာမရသည်ကို မြင်ရသဖြင့် စိတ်သက်သာရာရစွာ ပြုံးလိုက်သည်။ စစ်တပ်ထဲတွင် ဝေချွမ်မှာ သူနှင့် အရင်းနှီးဆုံး လူဖြစ်သည်။
"ဒီတစ်ခါ လူဘယ်လောက်တောင် သေကုန်ပြီလဲ မသိဘူး" ဝေချွမ်က ပင်ပန်းနေသော သူ၏ ရဲဘော်များကို ကြည့်ရင်း သက်ပြင်းချလိုက်သည်။ "ဟန်စစ်သားတွေ မြို့ထဲမှာ ပုန်းနေလိမ့်မယ်လို့ ငါ လုံးဝ မထင်ထားမိဘူး"
"ဒါက အထက်လူကြီးတွေရဲ့ ပေါ့ဆမှုကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်တာပဲ" ကျောက်ဖုန်းက တည်ငြိမ်စွာ ပြန်ဖြေသည်။ စစ်မြေပြင်တွင် စစ်ပွဲဟူသည် အမြဲ ပြောင်းလဲနေတတ်သည်။
ထိုစဉ်!
ရှူး... ရှူး... ရှူး... ရုတ်တရက်ဆိုသလို ကောင်းကင်ထက်မှ မြားမိုးများ ဘယ်ကမှန်းမသိ ရွာချလိုက်တော့သည်။
"အား...!"
"ရန်သူတွေ လိုက်လာပြီ!"
"ပြေးကြစမ်း!"
ရုတ်တရက် ကျရောက်လာသော မြားမိုးကြောင့် အနားယူစပြုနေသော စစ်သားများမှာ ထိတ်လန့်တကြား ဖြစ်သွားကြပြန်သည်။
"ကျောက်မောင်!"
"သတိထား!"
မြားများ ကျဆင်းလာစဉ် ဝေချွမ်သည် ကျောက်ဖုန်းဆီသို့ တည့်တည့်လာနေသော မြားအချို့ကို မြင်လိုက်ရသည်။ သူသည် အော်ဟစ်လိုက်ပြီး ကျောက်ဖုန်းကို ကာကွယ်ရန် ကျောက်ဖုန်းရှေ့သို့ ပစ်ဝင်လိုက်သည်။
ဤရုတ်တရက် ဖြစ်ရပ်ကြောင့် ကျောက်ဖုန်း အနည်းငယ် အံ့သြသွားသော်လည်း သူ၏ စိတ်စွမ်းအားမှာ အလုပ်လုပ်နေပြီးသားဖြစ်သလို သူ၏ မြန်နှုန်းမှာလည်း အလွန်မြင့်မားလှသည်။ မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်းမှာပင် ကျောက်ဖုန်းသည် ဝေချွမ်ကို ဘေးသို့ ဆွဲဖယ်လိုက်ပြီး ရှောင်တိမ်းလိုက်သည်။ သူတို့ ရပ်နေခဲ့သော နေရာတွင် မြားအချို့ စိုက်ဝင်သွားတော့သည်။
"ဝေကြီး... ခင်ဗျား ဘာလုပ်တာလဲ?" ကျောက်ဖုန်းက အော်မေးရင်း ရှေ့သို့ ပြေးထွက်လိုက်သည်။ သူသည် အပြင်ဘက်တွင် ချပ်ဝတ်ကို ဝတ်ထားသလို အတွင်းမှာလည်း ကွင်းဆက်ချပ်ဝတ် ပါရှိသည်။ သူ၏ လက်ရှိ ခွန်အားနှင့်ဆိုလျှင် ဤမြားအနည်းငယ်မှာ သူ့ကို မထိခိုက်နိုင်ပေ။ ဝေချွမ်က သူ့အတွက် အသက်စွန့်ပြီး မြားဝင်ခံမည်ဟု သူ လုံးဝ မထင်ထားခဲ့ပေ။
"မင်းက ငါ့အသက်ကို နောက်တစ်ခါ ထပ်ကယ်လိုက်ပြန်ပြီ ကျောက်မောင်" ဝေချွမ်က အသက်ဘေးမှ လွတ်မြောက်သဖြင့် ရယ်မောလိုက်သည်။ "ငါ မင်းအပေါ် ထားတဲ့အမြင် မမှားဘူးဆိုတာ သိလိုက်ရပြီ။ မင်းရဲ့ စွမ်းရည်က အံ့မခန်းပဲ—ဒီလောက်မြန်တဲ့ မြားတွေကိုတောင် ရှောင်နိုင်တယ်ပေါ့"
"ခင်ဗျား သေတော့မလို့ဆိုတာ သိရဲ့လား?" ကျောက်ဖုန်းသည် စိတ်လှုပ်ရှားမှုရော ဒေါသပါ ရောယှက်နေသည်။ ဝေချွမ်က သူ့ကို ညီအစ်ကိုအရင်းကဲ့သို့ သဘောထားပြီး အသက်စွန့်ကာ ကာကွယ်ပေးခဲ့ခြင်းအပေါ် စိတ်လှုပ်ရှားမိသော်လည်း၊ မိမိအသက်ကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောထားကာ မိုက်မဲစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့်အပေါ် ဒေါသထွက်မိသည်။
"ကဲပါ... ထားလိုက်ပါတော့" ဝေချွမ်က ဘာမှမတတ်နိုင်သလို ပြန်ဖြေသည်။ "ငါက မင်းရဲ့ အထက်အရာရှိလေ၊ မင်းက ငါ့ကို ပြန်ဆူနေတာလား? ငါ့ကို နည်းနည်းတော့ လေးစားဦး။ အခုတော့ အသက်ရှင်အောင် ပြေးဖို့ပဲ အာရုံစိုက်ကြရအောင်"
ကျောက်ဖုန်းသည် နောက်မှ လိုက်လာသော ဟန်စစ်တပ်ကို မော့ကြည့်လိုက်သည်။ သူ၏ မျက်လုံးများထဲတွင် သတ်ဖြတ်လိုသော အငြေ့အသက်များ ပေါ်လာတော့သည်။
"ဒီအခြေအနေအထိ ရောက်နေမှတော့ ခင်ဗျား တကယ်ပဲ ငါတို့ ပြေးနိုင်ဦးမယ်လို့ ထင်နေတာလား? ဒီအကောင်တွေက ငါတို့ကို လွှတ်ပေးမယ့်ပုံ မပေါ်ဘူး"