အခန်း (၃) - ရှေးဟောင်းကမ္ဘာမှ ဒဏ္ဍာရီများ
နောက်တစ်နေ့ နံနက်အာရုဏ်တက်ချိန်
ဦးလေးဖြစ်သူ လီလာအာသည် တောင်ပေါ်သို့ အလျင်အမြန် တက်လာ၏။ သူသည် အနည်းငယ် စိုးရိမ်ပူပန်နေပုံရသော်လည်း လင်ရှောင်စုတစ်ယောက် ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ရပ်နေသည်ကို မြင်လိုက်ရသည့်အခါမှသာ မျက်နှာအမူအရာ ပြေလျော့သွားလေသည်။
"ညက ဘာမှမဖြစ်ခဲ့ဘူးမလား"
"ဦးလေး... ဒီနေရာက ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် ထူးဆန်းနေရတာလဲ ညက... တကယ်ကို တစ္ဆေခြောက်သလိုပါပဲ ခုနစ်ပေ၊ ရှစ်ပေလောက်ရှည်တဲ့ မြွေကြီး ကျောက်တုံး အောက်ကနေ ထွက်လာ ခဲ့တယ် ကံကောင်းလို့ ဟူယားက အဲဒီမြွေကို မေ့သွားအောင် ရိုက်ပစ်လိုက်လို့သာပဲ"
ဦးလေးဖြစ်သူက ထိုတုန်လှုပ်ဖွယ် အဖြစ်အပျက်ကို နားထောင်ရင်း အံ့ဩဟန်မပြပေ။
"ဒါပဲလား"
"ခုနစ်ပေ၊ ရှစ်ပေရှည်တဲ့ မြွေကြီးကိုတောင် ဒီလောက်ပေါ့ပေါ့တန်တန် ပြောနေတာလား ဦးလေးရယ်"
လင်ရှောင်စုက သူ မြင်ခဲ့ရသည့် ပိုမိုကြီးမားသော "ကောင်းကင်ပြတင်းပေါက်" အကြောင်းကိုမူ မပြောပြလိုက်ပေ။ ဦးလေးက ထိုအရာအကြောင်းကို မည်မျှအထိ သိထားသလဲဆိုတာ သူ မခန့်မှန်းနိုင်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။
ဦးလေးဖြစ်သူက "နေမင်းလမ်းကြောင်း ပြောင်းလဲမည့်နေ့ဆိုတာ ကောင်းကင်နဲ့ မြေကြီးကွဲအက်ပြီး စွမ်းအင်စီးဆင်းမှုတွေ မူမမှန်တဲ့အချိန်ဆိုတော့ ဘယ်လို ထူးဆန်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်မျိုးမဆို ဖြစ်လာနိုင်တာ အဆန်းမဟုတ်ဘူး တစ်ခါတုန်းကဆိုရင် မင်းတို့အိမ်က ကြက်ဖကြီး အရွယ်လောက်ရှိတဲ့ လိပ်ပြာကြီး ထွက်လာဖူးတယ် ကံကောင်းလို့ လိပ်ပြာမို့လို့ပေါ့ အဲဒီအရွယ်ခြင်သာ ထွက်လာရင်တော့ ငါ အသက်ရှင်နိုင်မှာ မဟုတ်တော့ဘူး ကဲပါ... ဘာမှ ဆိုးဆိုးရွားရွား မဖြစ်ခဲ့တာကိုပဲ ဝမ်းသာလိုက်ပါ"
"ဒါပေမဲ့... ဒါက ဘာဖြစ်နေတာလဲ သိပ္ပံနည်းကျ လုံးဝမဆန်ဘူး..." လင်ရှောင်စုသည် ခေါင်းကို ကုတ်ရင်း ပြောလိုက်၏။
"လျူလင်းကျောင်းမှာ လျှို့ဝှက်ချက်တွေ ရှိတယ် ကျောင်းထိုင်ဟောင်း လူးယွန်းက ပြောဖူးတယ် ဒီနေရာဟာ 'ရှေးဟောင်းကမ္ဘာ'နဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ 'နက်နဲသောတံခါး'တဲ့ ကံပါလာရင်တော့ 'ကောင်းကင်ပြတင်းပေါက်' ပွင့်လာတာကို မြင်ရပြီး စိတ်ကူးယဉ်မရနိုင်တဲ့ မှော်ဆန်တဲ့ အရာတွေကို တွေ့ရလိမ့်မယ်တဲ့"
ကောင်းကင်ပြတင်းပေါက်
လင်ရှောင်စု၏ မျက်လုံးများ အရောင်လက်သွား၏။
"ဦးလေး ဦးလေး မြင်ဖူးလား"
"ငါ ဒီကျောင်းမှာ တာဝန်ယူခဲ့တာ ၂၃ နှစ်ရှိပြီ နေမင်းလမ်းကြောင်း ပြောင်းလဲတဲ့နေ့ပေါင်း ၁၇ ကြိမ် ကြုံခဲ့ဖူးတယ် အကြိမ်တိုင်းမှာ ငါဟာ ဗဟိုနေရာမှာ ထိုင်ပြီး ကောင်းကင်ကို မျက်တောင်မခတ်တမ်း စောင့်ကြည့်နေခဲ့တာ ဒါပေမဲ့ ကောင်းကင်ပြတင်းပေါက်ကိုတော့ တစ်ခါမှ မမြင်ဖူးဘူး"
သူသည် အပေါ်ကိုသာ မော့ကြည့်နေခဲ့ပြီး အောက်ကိုတော့ မကြည့်ခဲ့မိပေ။
လင်ရှောင်စုက ဆက်မေးသည် -"ဒါဆိုရင် လူးယွန်းရော သူ မြင်ဖူးသလား"
"သူလား... သူက မျက်မမြင်ပါ ဒါပေမဲ့ သူ့ကို မျက်မမြင်လို့ မထင်နဲ့ သူက သာမန်လူတွေထက် ပိုပြီး ထူးခြားတဲ့သူပါ..."
လျူလင်းကျောင်းတော်၏ ဆရာတော်မှာ လူးယွန်းဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်ရေးမရခင်ကတည်းက ဤကျောင်းသို့ ရောက်ရှိနေသူဖြစ်၏။
ဦးလေးဖြစ်သူ လျူလင်းကျောင်းနှင့် ဆက်သွယ်မိပုံမှာ ဒုတိယအဒေါ် ဖြစ်သူ၏ ဖျားနာမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအဒေါ်မှာ မွေးရာပါ သွေးအားနည်းရောဂါ ရှိသဖြင့် ကလေးယူရန် မဖြစ်နိုင် သော်လည်း ဦးလေးကို ချစ်လွန်းသဖြင့် အန္တရာယ်ကို စွန့်စားကာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခဲ့၏။
မွေးဖွားခါနီးတွင် သွေးလွန်ရောဂါဖြင့် ခရိုင်ဆေးရုံသို့ အသည်းအသန် ပို့ဆောင်ခဲ့ရလေသည်။ ဆရာဝန်များက အခြေအနေကိုကြည့်ပြီး ကြောက်လန့်ကာ လက်မခံဘဲ မြို့တော်သို့ ညတွင်းချင်း ပို့ခိုင်းလိုက်၏။ သို့သော် ရာပေါင်းများစွာသော မိုင်လမ်းခရီးတွင် အသက်ရှင်မည် သေမည်ကို မည်သူမှ အာမမခံနိုင်ပေ။
စိတ်ပျက်အားငယ်နေချိန်တွင် လူးယွန်း ရောက်လာပြီး အပြုံးလေးဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
"အနည်းငယ် ဖျားနာရုံပါ လာပါ... လျူလင်းကျောင်းကို သွားကြစို့"
ကျောင်းတော်တွင် တစ်ညတာ အိပ်စက်ပြီးနောက် ဆေးဝါးမလို ထိုးဆေးမလိုဘဲ သွေးရပ်သွား၏။ တတိယမြောက်နေ့တွင် လီဒုန်ဒုန် (လင်ရှောင်စု ခေါ်နေကျ ဟူယား) ကို ဤနေရာ၌ပင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူမ၏ ငိုသံမှာ တောအုပ်တစ်ခုလုံး ဟိန်းထွက်သွားခဲ့၏။
ဒုတိယအဒေါ်၏ နာတာရှည်ရောဂါလည်း ထိုနေ့မှစ၍ သက်သာသွားလေသည်။ ဦးလေး၏ ဇနီးနှင့် သမီးကို လူးယွန်းက ကယ်တင်ပေးခဲ့သဖြင့် ထိုအချိန်မှစ၍ သူသည် လူးယွန်းကို နတ်တစ်ပါးကဲ့သို့ ကိုးကွယ်ခဲ့လေ၏။
လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀ ကျော်က လူးယွန်း ခရီးထွက်သွားရင်း ဦးလေးကို လျူလင်းကျောင်းကို သေချာစောင့်ရှောက်ရန် မှာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ လူးယွန်းထံမှ သတင်းအစအန မကြားရတော့ဘဲ အသက်ရှင်သလား၊ သေဆုံးသွားသလားဆိုသည်ကို မည်သူမျှ မသိတော့ပေ။
"ဦးလေး လျူလင်းကျောင်းက ကိစ္စတွေကို... သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တွေကို တစ်ခါမှ မပြောပြဖူး ဘူးလား"
ဦးလေးက စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြင့် "ပြောဖူးတာပေါ့ အဲဒီပြောင်းလဲသွားတဲ့ လိပ်ပြာကြီး ပေါ်လာတုန်းက နောက်တစ်ခါ ကြက်ဖအရွယ်ခြင်ကြီး ပေါ်လာပြီး ဘေးဖြစ်မှာစိုးလို့ အာဏာပိုင်တွေကို နှစ်ခါ ပြောပြခဲ့ဖူးတယ် ပထမအကြိမ်တုန်းက သူတို့က ငါ့ကို ရယ်မောပြီး အယူသည်းမှုတွေ မလုပ်ဖို့ ပြောတယ် ဒုတိယအကြိမ်တုန်းကဆိုရင်တော့ အဖြူရောင် ဝတ်စုံတွေနဲ့ လူ ၄-၅ ယောက် ရောက်လာပြီး ငါ့ကို စိတ်ရောဂါအထူးကု ဆေးရုံဆီ ခေါ်သွားမလို့တောင် လုပ်သေးတယ်"
"ကျွန်တော် နားလည်ပါတယ်"
လင်ရှောင်စုက ခေါင်းငြိမ့်ကာ "သူတို့နေရာမှာသာ ကျွန်တော်ဆိုရင်လည်း အစိုးရဝန်ထမ်းလုပ်ရင်းနဲ့ အဘိုးအိုတစ်ယောက် လာပြီး တစ္ဆေပုံပြင်တွေ ပြောနေရင် ဒီအတိုင်းပဲ တုံ့ပြန်မိမှာပါ"
ဦးလေးက သွားတွေကို ကြိတ်ပြီး "အဲဒါကြောင့်ပဲ မင်း ဒီတစ်ခေါက်လည်း အစိုးရဝန်ထမ်းစာမေးပွဲ အောင်မှာမဟုတ်ဘူး"
"ဦးလေး စာမေးပွဲက တစ်လပဲ လိုတော့တာ ကောင်းချီးမပေးတဲ့အပြင် ကျိန်စာတိုက်နေတာလား"
"ငါ ကျိန်စာတိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး မင်း ကျရှုံးစေချင်တာ အမှန်ပဲ..."
လင်ရှောင်စုက မျက်လုံးလှန်ကြည့်လိုက်ပြီး "ဒုတိယအဒေါ်က ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် အော်ဟစ်နေ တတ်သလဲဆိုတာ အခုတော့ နားလည်ပြီ ဦးလေးရဲ့ လူဆက်ဆံရေးမျိုးဆိုရင် ဘယ်သူပဲ ဖြစ်ဖြစ် အော်မှာပေါ့ သူက ဦးလေးကို လက်သီးနဲ့ မထိုးသေးတာတောင် သူက စိတ်ထားကောင်းလို့ပါ..."
"မဟုတ်ဘူး လင်ရှောင်စု..."
ဦးလေးက လေသံကို လျှော့ကာ ချော့မော့သည့် အပြုံးဖြင့်
"စာမေးပွဲကို မေ့လိုက်ပြီး ဦးလေးကို ကျောင်းစောင့်ဖို့ ကူပေးရင်ရော ဘယ်လိုလဲ တစ်ယောက်တည်း စောင့်ခိုင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး မင်းနဲ့ငါ အလှည့်ကျစောင့်မယ် မင်းကစုံရက် ငါကမရက် စောင့်ကြ မယ်လေ"
"စိတ်တောင် မကူးနဲ့" လင်ရှောင်စုက ချက်ချင်း ငြင်းလိုက်၏။
"ဒါမှမဟုတ် စနေ တနင်္ဂနွေမှာ မင်း လာအိပ်ပေးရင်ရော ငါ ဒုတိယအဒေါ်ဆီ ပြန်သွားချင်လို့ပါ... ရှက်စရာကောင်းပေမဲ့ ဒုတိယအဒေါ်က စွမ်းအင်တွေ အရမ်းများနေပြီး အချိန်အကြာကြီး ခွဲနေရင် မခံနိုင်ဘူး" ဦးလေး၏ မျက်နှာမှာ နီရဲလာသည်။
လင်ရှောင်စု၏ မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွား၏။
အမလေး
သူသည် ဒုတိယအဒေါ်၏ အဓိက ပြဿနာကို တည့်တည့်ထိမိသွားပုံရသည်။ ခေတ်သစ်စကားနဲ့ ပြောရရင် "အသက် ၅၀ အရွယ်မှာ ဖြစ်လေ့မရှိတဲ့ လူငယ်စုံတွဲ ဟော်မုန်းပြဿနာ" ဖြစ်နိုင်၏။ ဦးလေးနှင့် ဒုတိယအဒေါ်မှာ အသက်ကြီးသော်လည်း လွန်ခဲ့သော နှစ်များစွာက စွမ်းအင်အငွေ့အသက် များကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာမှာ လူငယ်အတိုင်း ဖြစ်နေ၏။ ဒုတိယအဒေါ်မှာ လိုအပ်ချက်များ ရှိနေပြီး ဦးလေးက ကျောင်းမှာ အမြဲရှိနေတော့ လင်မယားကွဲနေသလို ဖြစ်ကာ သူမ "ရေငတ်" နေရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဤရေငတ်မှုကို ဦးလေးတစ်ယောက်တည်းကသာ ချက်ချင်း ကုသပေးနိုင်သည်... အိုဘုရားသခင်၊ ဦးလေးက အဒေါ်ကို ဘာတွေများ ပေးနေတာလဲ...
ဦးလေးက ဆက်လက် ချော့မော့လိုက်သည်။
"လျူလင်းကျောင်းမှာ နေရင် အကျိုးရှိတယ် ရောဂါကင်းမယ် မင်း ငါ့အရွယ် ရောက်လာရင် ဒီအချက်က ဘယ်လောက် အရေးကြီးလဲဆိုတာ နားလည်လာလိမ့်မယ်"
"ဦးလေး ဒုတိယအဒေါ်ကို ဒီကို ခေါ်လာခဲ့ပါလား"
"ဒုတိယအဒေါ်ရဲ့ ပြဿနာက ဒီနေရာကနေ စတာ သူက လျူလင်းကျောင်းထဲကို ဝင်လို့မရဘူး"
ဒါကတော့ တကယ့် သံသရာလည်နေတာပဲ။ ဒုတိယအဒေါ်ရဲ့ "ရေငတ်" တဲ့ ပြဿနာက ရောဂါ မဟုတ်ဘဲ မွေးဖွားတုန်းက လျူလင်းကျောင်းရဲ့ စွမ်းအင်တွေ လွန်ကဲပြီး ရောယှက်သွားရာကနေ စိတ်ကူးယဉ်မှုတွေ လွန်ကဲကာ ဦးလေးကို မယုံကြည်တာမျိုး ဖြစ်သွားခြင်း ဖြစ်လေ၏။
အကယ်၍ စွမ်းအင်တွေ စိမ့်ဝင်နေတဲ့ လျူလင်းကျောင်းထဲကိုသာ သူမကို ခေါ်လာရင် သူမရဲ့ ရောဂါ ပိုဆိုးသွားလိမ့်မယ်။ အမှားတစ်ချက်ဆိုရင် သူမဟာ စိတ်ဝေဒနာရှင် တစ်ယောက် ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
လင်ရှောင်စု၏ မျက်လုံးများ အရောင်လက်လာပြီး "ဦးလေး ကျွန်တော့်မှာ အကြံကောင်းတစ်ခုရှိတယ်"
"ပြောကြည့်..."
"ဒီနေရာကို ကျန်းမာရေးစင်တာလုပ်လိုက်ရင်ရော လူထုအတွက် ဖွင့်ပေးလိုက်... စဉ်းစားကြည့်လေ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ချမ်းသာတဲ့သူတွေ အများကြီးပဲ သူတို့မှာ အကုန်ရှိပေမဲ့ သေမှာကို ကြောက်ကြတယ် ဒီမှာ တစ်ညအိပ်ရင် ရောဂါပျောက်မယ်ဆိုတာ သိရင် ငွေတွေ တရွာရွာနဲ့ စီးဝင်လာမှာ ဦးလေးက ကျောင်းစောင့်ခိုင်းစရာ မလိုတော့ဘူး နေ့ဘက်မှာ ဝင်ကြေးကောက် ညဘက်ကျရင် ရဟတ်ယာဉ်နဲ့ တောင်အောက်ဆင်းပြီး ဒုတိယအဒေါ်နဲ့ ပျော်ပျော်ပါးပါး နေလိုက်ပေါ့..."
"မင်းကို ဘာပြောရမလဲ မိုက်တယ်လို့ ပြောရမလား ဒါပေမဲ့ စီးပွားရေးအမြင်တော့ ရှိသားပဲ ထက်မြက်တယ်လို့ ပြောရမလား ဒါပေမဲ့ မင်းက အခြေအနေရဲ့ အရေးကြီးပုံကို နားမလည်သေးဘူး"
ဦးလေးက ခေါင်းခါရင်း ပြောသည်။
"ဒါက ဘာနေရာလို့ မင်း ထင်နေတာလဲ ဒါဟာ 'အခြားကမ္ဘာ' နဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ နေရာ၊ ဒါမှမဟုတ် တံဆိပ်ခတ်ထားတဲ့ နေရာပဲ ဒုန်ဒုန်နဲ့ မင်းအဒေါ်ကိုတောင် ငါ မပြောရဲဘူး ဘာလို့လဲဆိုတော့ လူတွေ အများကြီး လာပြီး ရှုပ်ပွသွားရင် တံဆိပ်တွေ ပျက်စီးသွားပြီး 'အခြားကမ္ဘာ' ပွင့်သွားမှာ၊ အဲဒါဆိုရင်တော့ ကပ်ဘေးကြီး ဖြစ်လာလိမ့်မယ်"
လင်ရှောင်စု ထိတ်လန့်သွားသည်။
"တံဆိပ်တွေ ပျက်စီးပြီး အခြားကမ္ဘာ ပွင့်သွားမယ် တကယ် ဖြစ်နိုင်လို့လား"
"လူးယွန်းက ပြောတယ် တစ်နေ့နေ့တော့ ဖြစ်လာလိမ့်မယ်တဲ့ ဘယ်တော့လဲဆိုတာပဲ မသိတာ"
"တစ်ခုခု လက္ခဏာပြဦးမလား"
"ပြတာပေါ့ နေမင်းလမ်းကြောင်း ပြောင်းတာ ကွဲတာ နေမင်းလမ်းကြောင်း ရောင်ခြည်ဖြာတာ... ဒါပေမဲ့ ငါက အောက်ဆုံးအဆင့် နေမင်းလမ်းကြောင်း ပြောင်းတာကိုပဲ ကြိုသိနိုင်တာ သူက 'ကပ်ဘေးနေ့' တစ်ခုအကြောင်း ပြောဖူးတယ် အဲဒီနေ့မှာ တံဆိပ်တွေ အကုန်ပျက်စီးပြီး အာကာသတွေ ပွင့်သွား လိမ့်မယ် ကမ္ဘာမြေဟာ ရာချီ ထောင်ချီပြီး ကျယ်ပြန့်လာမယ် လက်ရှိ မြို့တွေက ကျွန်းငယ်လေးတွေလို ဖြစ်သွားမယ် ထူးဆန်းတဲ့ သားရဲတွေ လှည့်လည်မယ် ချောက်ကမ်းပါးတွေ နေရာတိုင်းမှာ ရှိနေမယ် နတ်ဆိုးတွေက ငါတို့ကို စောင့်ကြည့်နေမယ် တရားသောလမ်းစဉ်တွေ ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မယ်..."
လင်ရှောင်စု၏ ကျောရိုးထဲတွင် အေးစက်သွား၏။ ဦးလေး၏ မျက်နှာအမူအရာမှာ အလွန်လေးနက် နေလေသည်။
"ဦးလေး... နောက်တစ်ခါ နေမင်းလမ်းကြောင်း ပြောင်းမယ့်နေ့က ဘယ်တော့လဲ"
"နောက်တစ်လနေရင်... ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့"