အခန်း (၂) တစ္ဆေခြောက်ခြင်း
ရွာလူကြီးက သရဲတစ္ဆေတစ်ကောင်ကို မြင်လိုက်ရသည့်အလား မျက်လုံးအစုံ ပြူးကျယ်သွားပြီး အော်ဟစ်လိုက်သည်။ “ဆရာ၀န်ဝေ ဆုံးသွားတာ ကြာလှပြီကွ” “ရွာနောက်ဖက်က လမ်းကြားလေးအတိုင်း သွားရင် သုသာန်ကို ရောက်တယ်” “မင်း သရဲနဲ့ တိုးခဲ့တာလို့ပဲ အမှန်အတိုင်း ပြောလိုက်ပါတော့လား”
ထိုလူ့မျက်နှာတစ်ခုလုံး ချက်ချင်းပင် ဖြူဖျော့သွားပြီး “ရွာလူကြီးရာ... ကျွန်တော့်ကို လာနောက်မနေပါနဲ့ဗျာ” ဟု ကပျာကယာ ပြောရှာသည်။
ရွာလူကြီးကတော်က မျက်မှောင်ကုတ်လျက် “ညည်းကို ငါတို့က ဘာလို့ နောက်ရမှာလဲ၊ မနေ့ကတင် ဆရာ၀န်ဝေရဲ့ ချွေးမနဲ့ ငါနဲ့အတူတူ အလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်တာ စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြတာအေ” ဟု ဝင်ပြောသည်။
ထိုလူက စိုးရိမ်တကြီးဖြင့် ဘေးက အဖော်များကို သက်သေထူရန် လှည့်မေးသည်။ “တကယ်ပါ ရွာလူကြီး၊ မယုံရင် သူတို့ကိုမေးကြည့်ပါဦး”
ကျန်ရှိနေသည့် လူငယ်များမှာ မျက်လုံးပျူး မျက်စံပျူး ဖြစ်သွားကြပြီး ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စွာဖြင့် တစ်ယောက်မျက်နှာ တစ်ယောက် ကြည့်နေကြသည်။ ထို့နောက် တစ်ယောက်က မဝံ့မရဲဖြင့် ဆိုသည်။ “အစ်ကိုကြီး... အစ်ကိုကြီးက လေထဲကိုပဲ စကားလှမ်းပြောနေတာ ကျွန်တော်တို့ မြင်ခဲ့ရတာ၊ ဘယ်သူမှလည်း ကြားဖြတ်မပြောရဲကြဘူး” “ဒါပေမဲ့ ဆရာကြီးဝေ ဆုံးသွားတာကတော့ တကယ်အမှန်ပဲ”
စောစောက ဆရာကြီးဝေနှင့် စနောက်ပြောင်ပြောင် ပြောဆိုခဲ့သည်များကို ပြန်တွေးမိပြီး ထိုလူ့ခြေထောက်များ ချက်ချင်းပင် ပျော့ခွေသွားတော့သည်။ ဆရာကြီးဝေက မြို့ကနေ ပြန်လာတာလို့ ပြောခဲ့တာပဲ။ တောက်... မနေ့က မီးသင်္ဂြိုဟ်လိုက်တဲ့သူက မြို့ကနေ အခုမှ ပြန်ရောက်လာတဲ့သူ ဖြစ်နေပါလား။
ထိုအချိန်တွင် ရွာလူကြီးလည်း တစ်ခုခု မူမမှန်သည်ကို ရိပ်မိသွားသည်။ သူက ထိုလူနှင့်အဖွဲ့ကို အကဲခတ်သလို သေချာစိုက်ကြည့်ပြီးနောက် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စွာဖြင့် မေးလိုက်သည်။ “မင်းတို့ လှည်းဆွဲဖို့ လိုက်သွားတာ ဘယ်နှစ်ယောက်လို့ ပြောလိုက်လဲ” “နှစ်ယောက် မဟုတ်လား” ဟုတ်တယ်လေ”
“လျှောက်ပြောမနေနဲ့၊ ငါ မင်းတို့တစ်သိုက်ထဲက ဆယ်ယောက်ကို ခေါ်လိုက်တာ၊ အခု ပြန်လာတော့လည်း ဆယ်ယောက်စလုံး အပြည့်ပဲ၊ ဒါကို နှစ်ယောက်က လှည်းဆွဲလိုက်သွားတယ်လို့ မင်းက ပြောနေတာလား၊ ဒါဆို လှည်းကို ဘယ်သူက ဆွဲသွားတာလဲ”
ထိုလူ ဆွံ့အသွားပြီး လူဦးရေကို ကပျာကယာ ရေတွက်ကြည့်မိသည်။ ပထမဆုံးအကြိမ် ရေတွက်လိုက်သည်နှင့် သူ၏မျက်နှာတစ်ခုလုံး သွေးဆုတ်ပြီး စိမ်းဖတ်သွားတော့သည်။ သူ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ဆက်တိုက် ရေတွက်ပြီးနောက် ခြေမခိုင်တော့ဘဲ ဖင်ထိုင်လျက် လဲကျသွားသည်။ နွေဦးရာသီ၏ အပူဆုံးနေ့ ဖြစ်သော်လည်း သူ၏ ခြေဖျားလက်ဖျားများမှာ ရေခဲကဲ့သို့ အေးစက်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ဆယ်ယောက်... ဆယ်ယောက်တိတိ။ သူနှင့်အတူ လိုက်သွားသမျှလူအားလုံး ပြန်ရောက်နေကြသည်။ အားလုံး တကယ် ပြန်ရောက်နေကြတာပဲ။ ဒါဆို... လှည်းကို ဘယ်သူက ဆွဲသွားတာလဲ။ ဘယ်သူက ဆွဲသွားတာလဲ။
လူငယ်များလည်း အခြေအနေကို သဘောပေါက်သွားကြပြီး ဦးရေပြားများ တဖျင်းဖျင်း ရှိန်းတိန်းလာကာ ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်ကုန်ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဝတ်စုံဖြူဝတ် အဘိုးအိုတာအိုဆရာက မတ်တတ်ရပ်လိုက်ပြီး စကားတစ်ခွန်းတည်းကိုသာ ပြောဆိုလိုက်သည်။ “လှည်းကို ဆွဲသွားတာ လူမဟုတ်ဘူး”
တာအိုဆရာကြီးသည် တစ်ယောက်တည်း အပြင်သို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ သူသည် နောက်တစ်နေ့ မိုးလင်းခါနီးအချိန်ကျမှသာ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။ သူ့ဘာသာသူ လှည်းကို တစ်ယောက်တည်း ဆွဲလာခြင်း ဖြစ်သည်။ လှည်းပေါ်တွင်မူ ကျွန်တော့်အမေက ညိုမဲစွဲနေသည့် မွေးကင်းစကလေးငယ်ကို ပွေ့ချီကာ နို့တိုက်နေသည်။
ရွာက အမျိုးသမီးများမှာ စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် အုံခဲကြည့်ရှုကြသော်လည်း လှည်းပေါ်ကို မြင်လိုက်ရသည်နှင့် တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားကာ နောက်သို့ ခြေလှမ်းပျက်လျက် ဆုတ်ပြေးကြကုန်သည်။ အတင်းပြောရတာ ဝါသနာပါသည့် အမျိုးသမီးအချို့က “သရဲလေး... သေဆုံးသွားတဲ့ ကလေးသရဲပဲ” ဟု အော်ဟစ်ကြသည်။ “ဒါ ကလေးသရဲ အစိမ်းသေပဲ”
ရွာလူကြီးနှင့် ကျန်ရှိသည့် လူငယ်အချို့လည်း ကျွန်တော့်ရဲ့ ပုံစံကို မြင်ပြီး ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေကြသည်။ လူအများ ဝိုင်းအုံကြည့်နေသည့် ကြားထဲတွင် ထိုကလေးငယ်က ငိုကြွေးခြင်းမရှိဘဲ နို့သီးခေါင်းကို လွှတ်လိုက်ကာ ရယ်မောနေသည်။ နှုတ်ခမ်းထောင့်စွန်းများက ဖြည်းညှင်းစွာ ကွေးညွတ်သွားပြီး သွားမရှိသည့် မေးရိုးအစုံက ပုံပျက်ပန်းပျက် ပြုံးရယ်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟီး ဟီး ဟီး... သို့သော် ရွာသားများအတွက်မူ ထိုရယ်သံမှာ သရဲတစ္ဆေများ ငိုကြွေးနေသကဲ့သို့ ခံစားရစေသည်။ ထိုကလေးငယ်၏ ရယ်သံကြောင့် ရွာတစ်ရွာလုံးတွင် သရဲတစ္ဆေများနှင့် ဝံပုလွေများ အူကပ်နေသကဲ့သို့ အသံများ တစစီ ပျံ့လွင့်လာတော့သည်။ အိမ်တိုင်းရှိ ခွေးများကလည်း တစ်ခုခုကို မြင်တွေ့နေရသည့်အလား အဆက်မပြတ် ဝိုင်းအူကြသည်။ နေရောင်ခြည် တစ်ခါမျှ မကျရောက်ဖူးသည့် တောအုပ်နက်ကြီးထဲတွင်လည်း လူရိပ်လူယောင်များစွာ ပေါ်လာသကဲ့သို့ ရှိနေသည်။
“ဆရာကြီး... ဒီကလေးက ဘာလို့ ဒီလိုပုံစံ ဖြစ်နေရတာလဲဗျာ” ရွာလူကြီးက တုန်တုန်ရင်ရင်ဖြင့် တာအိုဆရာကြီးအား စီးကရက်တစ်လိပ် ကမ်းပေးရင်း မေးလိုက်သည်။ တာအိုဆရာကြီးက စီးကရက်ကို လက်ဖြင့် တွန်းဖယ်ကာ ငြင်းပယ်လိုက်ပြီး သက်ပြင်းတစ်ချက် ချလိုက်သည်။ “လပြက္ခဒိန်ရဲ့ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့၊ မနက် လေးနာရီမှာ မွေးဖွားလာတယ်” “ကံဆိုးချင်တော့ ဒီနှစ်က နှစ်ပေါင်း လေးရာမှာ တစ်ကြိမ်ပဲ ကြုံရခဲတဲ့ မကောင်းဆိုးဝါး ဘေးဒုက္ခဆိုးကြီး ကျရောက်တဲ့ နှစ်ဖြစ်နေတယ်” “လူတွေက သေခြင်းတရားကို ကြောက်ကြတယ်၊ လေးဂဏန်းဆိုတာ အမင်္ဂလာပဲ” “လေးခုမြောက်နှစ်၊ လေးလပိုင်း၊ တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့မှာ မွေးဖွားလာတော့ မရဏကမ္ဘာတစ်ခုလုံး ပြောင်းပြန်လှန်သွားသလို ဖြစ်နေပြီ” “မင်းတို့ပဲ စဉ်းစားကြည့်ဦး၊ ဒီကလေးက ဘာလို့ ဒီလို အချိန်အခါမျိုးမှ လာမွေးရတာလဲ”
နောက်ဆုံးတွင် တာအိုဆရာကြီးက ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ မထွက်ခွာမီ စကားတစ်ခွန်းသာ ချန်ထားခဲ့သည်။ “အမိဝမ်းထဲမှာတင် သေဆုံးရမှာက ကောင်းကင်ဘုံရဲ့ အလိုတော်ပဲ၊ ငါကိုယ်တိုင် ဝင်ရောက် စွက်ဖက်ခဲ့ရင်တောင် အရာထင်မှာ မဟုတ်ဘူး” “မင်းတို့ ကျန် အိမ်ထောင်စုဟာ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အရာတစ်ခုရဲ့ အငြိုးအတေးကို ခံနေရပြီ၊ ဒီ မကောင်းဆိုးဝါး ကလေးငယ်က လေးနာရီထက် ပိုပြီး အသက်ရှင်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒီကလေးက အသက်ရှင်ဖို့ ကံမပါလာဘူး၊ ဒုက္ခတွေ ထပ်မများအောင် စောစောစီးစီးပဲ မြေမြှုပ်သင်္ဂြိုဟ်လိုက်ပါတော့”
ရွာသားများကလည်း ကျွန်တော့်အမေကို စောစောစီးစီး လည်ပင်းညှစ်သတ်ပြီး အစဖျောက်လိုက်ရန် ဝိုင်းဝန်း ဖြောင်းဖျကြသည်။ သူတို့တစ်သက်တွင် ယခုကဲ့သို့ ထူးဆန်းလှသည့် ကလေးငယ်မျိုး တစ်ခါမျှ မမြင်ဖူးကြချေ။ ဘယ်မွေးကင်းစကလေးက ရယ်မောတတ်လို့လဲ။ ကျွန်တော့်အမေမှာ မျက်ရည်များကို အဆက်မပြတ် သုတ်နေရှာသည်၊ မျှော်လင့်တကြီးဖြင့် ရရှိလာသော ကလေးငယ်မှာ ယခုကဲ့သို့ ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟု သူမ မထင်မှတ်ထားခဲ့ပေ။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင်တော့ ဒါဟာ အသက်တိုမည့် ကံကြမ္မာပဲ ဖြစ်နေသည်။
ထိုအချိန်တွင် ကျွန်တော့်အဘိုးက ရူးသွပ်နေသည့် ပုံစံဖြင့် ထွက်လာပြီး အမေ့ရှေ့တွင် ပစ်လဲကျသွားသည်။ ရွာသားများအားလုံး အံ့အားသင့်သွားကြသည်။ ပုံမှန်ဆိုလျှင် အဘိုးက နွားတင်းကုပ်ထဲမှာပဲ အောင်းနေတတ်ပြီး ယနေ့တွင် ဘယ်သူမှ လာမခေါ်ဘဲ သူ့ဘာသာသူ ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ့မြေးလေး မွေးဖွားလာတာကို သိလို့ နေတာလား။ သိရင်ကော ဘာတတ်နိုင်မှာလဲ၊ ဒီကလေးက မကြာခင် သေတော့မှာကို။ အမေကလည်း မသေဆုံးခင် အဘိုးနှင့် မြေးဖြစ်သူတို့ကို တွေ့ဆုံစေချင်သဖြင့် ကျွန်တော့်ကို အဘိုး၏ လက်ထဲသို့ ထည့်ပေးလိုက်သည်။ အဘိုးက ကျွန်တော့်ကို ပွေ့ချီလိုက်ပြီးနောက် သူ၏ မျက်နှာပေါ်ရှိ အရူးအပြုံးများက တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ သူ၏ မှုန်ဝါးပြီး အားငယ်နေသော မျက်ဝန်းအစုံက တောက်ပလာကာ ကျွန်တော့်မျက်နှာကို ပွတ်သပ်ရင်း “အာစစ်... ကျန်အာစစ်” ဟု ရေရွတ်လိုက်သည်။
ရွာလူကြီးက စီးကရက်ငွေ့များကို အားပါးတရ မှုတ်ထုတ်လိုက်ပြီး “တကယ့်ကို အံ့ဩစရာပဲ၊ အစ်ကိုကြီး... ခင်ဗျား သတိပြန်ရလာတာလား” ဟု မေးသည်။ “ဒါပေမဲ့ အာစစ် ဆိုတဲ့ နာမည်က နည်းနည်းတော့ နိမိတ်မကောင်းဘူး မဟုတ်လား”
ရုတ်တရက်ဆိုသလိုပင် အဘိုးက မတ်တတ်ရပ်လိုက်သည်။ သူ၏ ဦးခေါင်းက လမ်းကြောင်းတစ်ခုသို့ တောင့်တောင့်ကြီး လှည့်သွားပြီးနောက် ဘာအရိပ်အယောင်မျှ မပြဘဲ ကျွန်တော့်ကို ပွေ့ချီကာ တောအုပ်ထဲသို့ အပြေးအလွှား ဝင်ရောက်သွားတော့သည်။ လူတိုင်း ယခုကဲ့သို့ ရုတ်တရက် ဖြစ်ပျက်သွားသည့် အခြေအနေကြောင့် လန့်ဖျပ်သွားကြပြီး ရွာလူကြီးပင်လျှင် လက်ထဲက စီးကရက် အောက်သို့ ပြုတ်ကျသွားခဲ့သည်။ သူတို့ လူစုပြီး လိုက်ရှာသည့်အချိန်တွင် အဘိုး၏ အရိပ်အယောင်ကိုပင် မတွေ့ရတော့ပေ။ အမေက မျက်ရည်များကို သုတ်ရင်း နေပါစေတော့ဟု ဆိုသည်၊ ကလေးကလည်း အသက်ရှင်မှာ မဟုတ်တာကြောင့် နောက်ဆုံးအချိန်မှာ အဘိုးဖြစ်သူနဲ့ပဲ တူတူရှိပါစေတော့ဟု တွေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ...
နောက်တစ်နေ့ လပြက္ခဒိန်၏ တစ်ဆယ့်ငါးရက်နေ့ ရောက်သည့်တိုင်အောင် ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော့်ကို ကျန်မိသားစုရဲ့ ဘိုးဘွားသင်္ချိုင်းဂူအနီးတွင် ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးရှိ ညိုမဲစွဲနေသည့် အမှတ်အသားများအားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အဘိုးကမူ သေဆုံးသွားခဲ့လေပြီ။ ကျွန်တော့်ကို ပထမဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သည့်သူ၏ ပြောပြချက်အရ၊ ကျွန်တော့်ကို ဘိုးဘွားသင်္ချိုင်းဂူပေါ်တွင် တင်ထားခဲ့ပြီး အဘိုးကမူ မလှမ်းမကမ်းတွင် လဲကျ သေဆုံးနေခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ ရုပ်အလောင်းမှာ ဓားချက်ပေါင်း ထောင်ချီ အခုတ်ခံထားရသည့်အလား ခန္ဓာကိုယ်ထဲရှိ သွေးအားလုံး ခန်းခြောက်နေပြီး မျက်လုံးနှစ်လုံးစလုံးလည်း အဖောက်ထုတ်ခံထားရသည်။ သေဆုံးရသည့် ပုံစံမှာ အလွန်ပင် ရက်စက်လွန်းလှပြီး ဘိုးဘွားသင်္ချိုင်းဂူ ပတ်ပတ်လည်ရှိ မြေပြင်တစ်ခုလုံး သွေးချင်းချင်းနီလျက် ရှိနေသည်။
ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် ကျွန်တော်သည် လေးနာရီထက်မကအသက်ရှင်ခဲ့သည်။