အခန်း ၅၁ - စက်မှုခေတ်ဦးကာလ

“မင်းရဲ့ ပုခုံးတွေ ဒဏ်ရာရထားတာဆိုတော့ ဆေးမှုန့်တွေ ဖြူးထားပေးပေမဲ့ ပြန်ကောင်းဖို့ အနည်းဆုံး တစ်ရက်တော့ လိုလိမ့်မယ်။” ရွှီဝမ်က လင်းရှုကို ဟင်းရည်တစ်ပန်းကန် လှမ်းပေးလိုက်ပါတယ်။

အခုခေတ်ရဲ့ ဆေးဝါးတွေက အရင်ခေတ်ကထက် အများကြီး ပိုအဆင့်မြင့်နေပြီဆိုပေမဲ့ လင်းရှုရဲ့ ဒဏ်ရာမျိုးကတော့ ချက်ချင်းကြီး ပျောက်ကင်းသွားဖို့ မလွယ်လှပါဘူး။

“ကျေးဇူးပါပဲ။” လင်းရှုက မျိုးပြောင်းသားရဲသားနဲ့ ချက်ထားတဲ့ ဟင်းရည်ပန်းကန်ကို ယူလိုက်ပြီး အသားကို ဝါးစားရင်း ဟင်းရည်ကိုလည်း တစ်ကျိုက်တည်းနဲ့ ကုန်အောင် သောက်လိုက်ပါတယ်။

ချိုမြိန်တဲ့ ဟင်းရည်နဲ့ နူးညံ့တဲ့ အသားအရသာကြောင့် လင်းရှုတစ်ယောက် အားမရနိုင်ဘဲ နှုတ်ခမ်းကို ပြန်လျက်နေမိပါသေးတယ်။

ခဏအကြာမှာတော့ အားလုံး အနားယူပြီးကြပြီဆိုတာနဲ့ ‘ရှင်းလင်းရေး’ တာဝန်ကို ဆက်လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြပါတယ်။

“မင်းရဲ့ ဒဏ်ရာက...” လင်းရှုက သူ့ရဲ့ ငွေရောင်မသေမျိုးဝိညာဉ်လှံကို ပြန်ကောက်ကိုင်လိုက်တာ မြင်တော့ လီယီက စိုးရိမ်တကြီးနဲ့ မေးပါတယ်။

“အဆင်ပြေပါတယ်၊ အနှောင့်အယှက် မဖြစ်ပါဘူး။” လင်းရှုက ခေါင်းခါပြလိုက်ပါတယ်။ သူ့ဒဏ်ရာက တော်တော်လေး သက်သာနေပြီဖြစ်သလို အရမ်းပြင်းပြင်းထန်ထန် မလှုပ်ရှားသရွေ့တော့ ပြန်ပွင့်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ပြီးတော့ သူက အဖွဲ့အတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးလည်း မဖြစ်ချင်ဘူးလေ။

“ကောင်းပြီလေ။” ရွှီဝမ် ခေါင်းညိတ်လိုက်ပါတယ်။ လင်းရှုရဲ့ ဒဏ်ရာပျောက်တဲ့အထိ စောင့်နေရင် အချိန်တွေ အရမ်းကုန်သွားမှာကိုး။ လင်းရှုကလည်း အဆင်ပြေတယ်လို့ ပြောနေတာကြောင့် သူတို့တွေ ခရီးကို ဆက်ထွက်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဒီနားက ဇွန်ဘီတွေကိုတော့ အကုန်နီးပါး ရှင်းပြီးပြီဆိုတော့ ဒေါင့်စွန်းတွေမှာပဲ ကျန်တော့မှာပါ။

“ဒီနေရာကို နျူကလီးယားဗုံးတစ်လုံးလောက် ချလိုက်ရင် မိစ္ဆာတွေ အကုန်သေသွားမှာပဲနော်။ အဲ့ဒါဆို ငါတို့လည်း ဒီလောက်ပင်ပန်းခံပြီး လိုက်ရှင်းနေစရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့။” လီယီက ခပ်နွမ်းနွမ်း အပြုံးနဲ့ ပြောလိုက်ပါတယ်။

တစ်ညလုံး နားပြီးမှ ဒီမိစ္ဆာတွေနဲ့ ပြန်ရင်ဆိုင်ရမှာဆိုတော့ သူတို့ရဲ့ ရုပ်ဆိုးဆိုး မျက်နှာကြီးတွေကို တွေးမိတာနဲ့တင် ကြက်သီးထချင်စရာပါပဲ။

“ဒီနေရာကို အရင်က နျူကလီးယားဗုံးနဲ့ မရှင်းခဲ့ဘူးလို့ မင်း ထင်နေတာလား?” လင်းရှုက အလယ်မှာ ရပ်ရင်း ရယ်ပြီး ပြောလိုက်ပါတယ်။

“ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ?” ကျန်တဲ့စစ်သားတွေက လင်းရှုကို စူးစမ်းသလို ကြည့်လိုက်ကြပါတယ်။

A20 နယ်မြေကို အရင်က နျူကလီးယားဗုံးနဲ့ ရှင်းခဲ့ဖူးတယ်ဆိုတာ သူတို့ တကယ် မသိကြတာပါ။

“A20 နယ်မြေရဲ့ အနက်ပိုင်းမှာ ဖက်ဒရယ်စစ်တပ်က အရင်က နျူကလီးယားဗုံးသုံးပြီး ‘ရှင်းလင်းရေး’ လုပ်ခဲ့ဖူးတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့်လည်း မြို့ကြီးက အပျက်အစီးတွေ ဖြစ်ကုန်တာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ မိစ္ဆာတွေက အကုန်မသေသွားတဲ့အပြင် ကျန်ခဲ့တဲ့အကောင်တွေက နျူကလီးယား ဓာတ်ရောင်ခြည်သင့်ပြီး ပိုတောင် ကြောက်စရာကောင်းလာကြသေးတယ်။”

“ငါတို့ ရောက်နေတာက နယ်စပ်ပဲ ရှိသေးတာ။ နည်းပြတွေ သွားတဲ့နေရာက ဒီထက် ပိုနက်တဲ့နေရာတွေ ဖြစ်လိမ့်မယ်။”

ကျောင်းသုံးစာအုပ်တွေထဲမှာ A20 နယ်မြေအကြောင်း မပါပေမဲ့ လင်းရှုကတော့ တခြားနေရာတွေကနေ ဗဟုသုတတွေ အများကြီး ရှာဖွေထားတာပါ။

အရင်က လင်းရှုဟာ တိုက်ခိုက်ရေးမှာ အသုံးမကျခဲ့ပေမဲ့ ဗဟုသုတပိုင်းမှာတော့ တကယ့်ကို လမ်းလျှောက်စွယ်စုံကျမ်းကြီးလို နှံ့စပ်လှပါတယ်။

“ဪ... အဲ့လိုလား...” လင်းရှုရဲ့ စကားကို ကြားပြီး လီယီတစ်ယောက် ကြောက်သွားပါတယ်။ နျူကလီးယားဗုံးနဲ့တောင် သတ်လို့မရတဲ့ မိစ္ဆာတွေဆိုရင် ဘယ်လောက်တောင် သန်မာလိုက်မလဲ?

တွေးကြည့်ရုံနဲ့တင် သူ့မှာ ရင်တုန်နေပါပြီ။

သူတို့ ရှေ့ကို ဆက်လျှောက်လာတဲ့အခါမှာတော့ ပတ်ဝန်းကျင်က အဆောက်အဦးပုံစံတွေက ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ အရင်နေရာတွေနဲ့ လုံးဝကို မတူတော့တာပါ။

ဒီနေရာက အိမ်တွေမှာ စက်သွားတွေ အများကြီးရှိပြီး စက်မှုခေတ်ဦးပုံစံတွေ အရမ်းပေါပါတယ်။

ပတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း ပြားချပ်နေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် သံချေးတက်နေတဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေ အပုံလိုက် ရှိနေပါတယ်။

ရှေ့ဘက်မှာတော့ ရှည်လျားတဲ့ ရထားလမ်းကြောင်းကြီးတစ်ခုရှိပြီး ပျက်စီးနေတဲ့ ရေနွေးငွေ့သုံး ရထားတွဲကြီးတွေတောင် ရှိနေပါတယ်။

“အလိုလေး... ဒါကြီးက...” လီယီက ဒီမြင်ကွင်းကို ကြည့်ပြီး အံ့သြလွန်းလို့ မျက်လုံးပြူးသွားပါတယ်။

“ခုနှစ် ၂၇၀၁ တုန်းက ဂြိုဟ်သားကျူးကျော်သူတွေနဲ့ စစ်ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ ရေနွေးငွေ့သုံး စက်ကိရိယာတွေကို အထူးအသုံးပြုခဲ့တဲ့ ခေတ်တစ်ခေတ် ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ အဲ့ဒီတုန်းက ထူးဆန်းပုံဆောင်ခဲတွေကို စွမ်းအင်အသစ်အနေနဲ့ သုံးပြီး စက်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို တည်ထွင်ခဲ့ကြတာ။” လင်းရှုရဲ့ ခေါင်းထဲမှာ အချက်အလက်တွေက မြင်ကွင်းနဲ့အတူ ပေါ်လာပါတယ်။

“အော်... အဲ့လိုကိုး။” ရွှီဝမ်က ခေါင်းညိတ်ရင်း ပတ်ဝန်းကျင်ကို စူးစမ်းကြည့်နေပါတယ်။

မြေပြင်ပေါ် ခြေလှမ်းလိုက်တိုင်းမှာတော့ သံတိုသံစတွေ နင်းမိပြီး အပိုင်းပိုင်းကွဲထွက်သွားတဲ့ 'ဂလောက် ဂလောက်' ဆိုတဲ့ အသံတွေက ဆူညံနေပါတော့တယ်။

“ဒါတွေက အတော်ကြာခဲ့ပြီထင်တယ်” လင်းရှုက ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဝေ့ကြည့်ရင်း သူ့ဘာသာ ရေရွတ်လိုက်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ရှည်လျားတဲ့ ဓားရှည်တွေ၊ ဓားမကြီးတွေနဲ့ တခြားလက်နက်တွေ ကျန်ရစ်ခဲ့ပေမဲ့ အဲ့ဒီလက်နက်တွေရဲ့ ကိုယ်ထည်တွေက စက်သွားတွေနဲ့ ထူးထူးဆန်းဆန်း ဖွဲ့စည်းထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။

လီယီက ဓားရှည်တစ်လက်ကို ကောက်ကိုင်လိုက်တဲ့အခါ ဓားရိုးအထက်မှာ ချိုင့်ခွက်တစ်ခု ပါနေတာကို သတိထားမိသွားပါတယ်။

“ဒါက ဘာဓားမျိုးလဲ?” လီယီက ဓားပေါ်က စက်သွားအကြီးအသေးတွေကို ကြည့်ပြီး အံ့သြနေပါတယ်။ ကြည့်ရတာ စက်မှုလက်မှု ပုံစံမျိုးနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ 'စက်မှုဓား'တစ်လက်နဲ့ တူနေတာကိုး။

သူက ဒီထူးဆန်းတဲ့ လက်နက်ကို သေချာ စိုက်ကြည့်နေမိပါတယ်။

“မင်းမှာ ထူးဆန်းပုံဆောင်ခဲ တစ်ခုလောက် ရှိလား?” လင်းရှုက မေးလိုက်ပါတယ်။

“ရှိတာပေါ့။” ရွှီဝမ်က ဘာမှအများကြီးမစဉ်းစားဘဲ လင်းရှုဆီကို ခရစ္စတယ်တစ်ခု လှမ်းပစ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒါက လင်းရှု မနိုးခင် မနက်ပိုင်းကမှ ရထားတဲ့ အကောင်ဆီက ခရစ္စတယ်ပါ။

လင်းရှုက အဲ့ဒီခရစ္စတယ်ကို ဖမ်းယူလိုက်တဲ့အခါ အေးစက်စက် အထိအတွေ့ကို ခံစားလိုက်ရပါတယ်။ ခရစ္စတယ်က သိပ်မကြီးပေမဲ့ တော်တော်လေးတော့ လေးပါတယ်။

လင်းရှု ခဏလောက် စဉ်းစားပြီးနောက် အဲ့ဒီခရစ္စတယ်ကို စက်မှုဓားရဲ့ ဓားရိုးပေါ်က ချိုင့်ခွက်ထဲကို ထည့်လိုက်ပါတယ်။

အရွယ်အစားက ကွက်တိပါပဲ။

ဘေးကလူတွေအားလုံးကလည်း ဘာဖြစ်လာမလဲဆိုတာကို စိတ်ဝင်တစား စိုက်ကြည့်နေကြပါတယ်။

ကလစ်—

စက်မှုဓားရဲ့ အနောက်ဘက်မှာ နှိပ်လို့ရတဲ့ ခလုတ်လေးတစ်ခု ရှိနေပါတယ်။ လင်းရှု အဲ့ဒီခလုတ်ကို နှိပ်လိုက်တဲ့အခါ ဓားကိုယ်ထည်ပေါ်က စက်သွားတွေက တဖြည်းဖြည်းချင်း စတင်လည်ပတ်လာပြီး လူကို သွားကျိန်းစေမယ့် အသံမျိုး ထွက်ပေါ်လာပါတော့တယ်။

“လည်နေပြီ! လည်နေပြီဟ!” လီယီက အံ့သြတကြီး အော်ပြောလိုက်ပါတယ်။

မကြာခင်မှာပဲ စက်သွားတွေက ပိုပိုပြီး မြန်မြန်လည်လာပြီး နောက်တစ်စက္ကန့်မှာတော့ တောက်ပတဲ့ အဖြူရောင်အလင်းတန်းတွေ ထွက်ပေါ်လာကာ ဓားသွားတစ်ခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းသွားပါတယ်။

“ဒါ... ဒါကြီးက ဘာလဲ?” စစ်သားတစ်ယောက်က ပါးစပ်အဟောင်းသားနဲ့ မေးလိုက်ပါတယ်။

တကယ့်ကို အံ့သြဖို့ကောင်းတဲ့ မြင်ကွင်းပါပဲ။

“ဒါက ထူးဆန်းပုံဆောင်ခဲကို စွမ်းအင်အဖြစ် သုံးထားတဲ့ လက်နက်တွေပေါ့။” လင်းရှုက အေးအေးဆေးဆေးပဲ ပြောရင်း ဘေးနားက သံတုံးကြီးတစ်ခုကို ဓားနဲ့ အသာလေး ပိုင်းချလိုက်ပါတယ်။

ရှူး... ရှူး—

ထူးဆန်းတဲ့ အသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ စက်မှုဓားဆီကနေ အဖြူရောင် မီးခိုးငွေ့တွေ ထွက်လာကာ သံတုံးကြီးပေါ်မှာ နက်ရှိုင်းတဲ့ အစင်းရာကြီး ထင်ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။

“အတော်လေး ထက်တာပဲ။” ရွှီဝမ် အံ့သြသွားပါတယ်။ ဒီစက်မှုဓားရဲ့ ထက်မြက်မှုက အဆင့်မြင့် သတ္တုတွေနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ လက်နက်တွေကိုတောင် ယှဉ်နိုင်နေပြီလေ။

သူ့ရဲ့ ဓားနဲ့ဆိုရင်တောင် ဒီသံတုံးကို အခုလို လွယ်လွယ်ကူကူ အစင်းရာထင်အောင် လုပ်နိုင်ဖို့ မလွယ်ပါဘူး။

တိုဖူးတုံးကို လှီးလိုက်ရသလိုပါပဲ။

ကလစ် ဆိုပြီး လင်းရှု ခလုတ်ကို ပြန်နှိပ်လိုက်တဲ့အခါ စက်မှုဓားရဲ့ လည်ပတ်မှုက ချက်ချင်း ရပ်တန့်သွားပါတယ်။

ထွက်ပေါ်နေတဲ့ အလင်းတန်းတွေလည်း တစ်ခဏချင်းမှာပဲ ပျောက်ကွယ်သွားပါတော့တယ်။

“သူက အစွမ်းထက်ပေမဲ့ ပုံဆောင်ခဲတွေကို အများကြီး စားလွန်းတယ်၊ အဲ့ဒါကြောင့်လည်း ဒီလိုစက်မှုဓားမျိုးက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာလောက်ကတည်းက အသုံးမပြုတော့ဘဲ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့တာ။” လင်းရှုက သိသိသာသာ သေးငယ်သွားတဲ့ ခရစ္စတယ်ကို ကြည့်ပြီး ခေါင်းခါလိုက်ပါတယ်။

ဒီရေနွေးငွေ့သုံးတဲ့ ခေတ်ကာလဟာ ဂြိုဟ်သားတွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်မှာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တဲ့ ထူးခြားတဲ့ ကာလတစ်ခုသာ ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှာတော့ တဖြည်းဖြည်း ပယ်ဖျက်ခြင်း ခံလိုက်ရတာပါ။

ဒါပေမဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေအရဆိုရင် အဲ့ဒီခေတ်တုန်းက တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည် အလွန်မြင့်မားတဲ့ 'စက်မှုဘီလူးကြီး'တွေ အများကြီး ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ တကယ်လို့သာ အဲ့ဒီလို အကောင်းပကတိအတိုင်း ရှိနေသေးတဲ့ ပစ္စည်းမျိုးကို ရှာတွေ့ခဲ့ရင်တော့ ရတနာသိုက်ကြီးကို ရှာတွေ့သလိုပါပဲ။