အခန်း ၉၄ - ဒေါသနှင့် အမှန်တရား (အပိုင်း ၂)
လီရွှမ်လီသည် နောက်ဆုံးတွင် အခြေအနေကို သဘောပေါက်သွားကာ ဇနီးသည်၏ နုနယ်သောလက်ကို ဆုပ်ကိုင်ရင်း မိမိတွင် ဤမျှ အလိုက်သိတတ်သော ဇနီးကောင်းတစ်ယောက် ရှိသည်မှာ မည်မျှ ကံကောင်းကြောင်း တိတ်တဆိတ် ရေရွတ်မိသည်။ ထို့နောက် သူသည် လီထျန်းကန်းကို နှုတ်ဆက်ကာ ဇနီးနှင့် သားသမီးများကို ဦးဆောင်၍ အိမ်သို့ ပြန်ခဲ့သည်။
မကြာမီတွင် ဝင်းအတွင်း၌ လီထျန်းကန်းနှင့်အတူ မြောက်ပိုင်းရန်မှ ပြန်ပါလာသော ကိုယ်ရံတော်များ၊ လီဟောင်နှင့် ကျောက်အိုကြီးတို့သာ ကျန်ရစ်တော့သည်။
ထမင်းစားနေစဉ် လီဟောင်သည် အခြားအဒေါ်များ မေးမြန်းသည်ကို နားထောင်ရင်း မြောက်ပိုင်းရန်နှင့် ပတ်သက်သည့် ကိစ္စရပ်များစွာကို သိရှိခဲ့ရသည်။
ပုံမှန်စစ်ပွဲများသည် နှစ်နှစ် သို့မဟုတ် သုံးနှစ်ခန့်သာ ကြာမြင့်တတ်ပြီး ခုနစ်နှစ်၊ ရှစ်နှစ်အထိ ကြာခဲသော်လည်း၊ ယခုရှည်လျားလှသော ပဋိပက္ခမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ပင် ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ အဓိကအားဖြင့် မြောက်ဘက်ရှိ မိစ္ဆာမျိုးနွယ်စု၏ စံအိမ်အင်အားစုများကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မြောက်ပိုင်းရန်ကို အသာစီးရယူရန်နှင့်မဟာယု အင်ပါယာကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် မဟာဗျူဟာမြောက် အချက်အချာနေရာအဖြစ် အသုံးပြုရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းဖြစ်သည်။
စကားဝိုင်းမှတစ်ဆင့် လီဟောင် သိလိုက်ရသည်မှာ မဟာယု သည် အာဏာအရှိန်အဝါ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေသော်လည်း၊ သာယာဝပြောခြင်းက နယ်စပ်ဒေသများတွင် ပြဿနာမရှိဟု မဆိုလိုကြောင်းပင်။
မည်သည့်မင်းဆက်တွင်မဆို နယ်စပ်၌ စစ်သားများ အမြဲတမ်းတပ်စွဲထားရမြဲဖြစ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျူးကျော်သူများ အမြဲရှိနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မည်မျှအင်အားကြီးသနည်းဟူသည်မှာသာ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်သည်။
သို့သော် ဤစစ်ပွဲကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့်မဟာယု သည် ၎င်း၏ ပြည်ပရန်သူများကို လုံးဝ အမြစ်ပြတ်အောင် မချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း သို့မဟုတ် တာ့ယွီ ဧကရာဇ်မင်းမြတ် လက်ထက်က အောင်နိုင်ခဲ့သော နယ်မြေများနှင့် မိစ္ဆာမျိုးနွယ်စုများသည် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ ကြာပြီးနောက်တွင် ပြန်လည်အသက်ဝင်လာသည့် လက္ခဏာများ ပြသနေကြောင်း သိသာထင်ရှားသည်။
မဟာယု သည် အိုမင်းနေသော ခြင်္သေ့တစ်ကောင်နှင့် တူနေသည် ၎င်း၏ ရွှေရောင်ခေတ်အတွင်းမှာပင် ဆုတ်ယုတ်မှု လက္ခဏာများ စတင်ပေါ်ပေါက်နေပြီဖြစ်သည်။
သို့သော် ကျန်ရှိနေသော ၎င်း၏ ဂုဏ်သတင်း အရှိန်အဝါက ရန်သူများကို မည်မျှသော ရာစုနှစ်များအထိ ဟန့်တားထားနိုင်မည်ကို မည်သူသိနိုင်မည်နည်း။
လီဟောင်သည် သူ၏မိခင်နှင့် ပတ်သက်သည့် အဖြစ်အပျက် အသေးစိတ်ကို မေးမြန်းလိုသော်လည်း သူ စကားစလိုက်သည်နှင့် လီထျန်းကန်း၏ မျက်နှာမှာ ပျက်သွားကာ ခေါင်းခါလျက် ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပင် ပြောလိုက်သည် -
“ဟောင်အာ... ငါ မင်းအမေအပေါ် အကြွေးတင်ခဲ့ပြီ။ ဒီနေ့ကစပြီး ဒီဝင်းထဲမှာ ငါတို့သားအဖ နှစ်ယောက်ပဲ အဖော်ပြုသွားကြတာပေါ့။”
လီဟောင် တိတ်ဆိတ်သွားသည်။
မိခင်ဖြစ်သူအတွက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုမှာ သူတစ်ယောက်တည်း ခံစားနေရသည်မဟုတ်ကြောင်း သူ ရုတ်တရက် သဘောပေါက်လိုက်သည်။
သူမသည် ခင်ပွန်းဖြစ်သူနှင့်အတူ ဝေးလံလှသော နယ်စပ်ဒေသများသို့ ချက်ချင်း လိုက်ပါသွားခဲ့ခြင်းမှာ သူတို့၏ နက်ရှိုင်းလှသော ဇနီးမောင်နှံမေတ္တာကို သက်သေထူနေခြင်းပင်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်များအတွင်း လီဟောင်သည် စံအိမ်အတွင်းရှိ သူ၏မိဘများ ငယ်စဉ်က မည်မျှ ချစ်ခင်ကြင်နာခဲ့ကြကြောင်း ပုံပြင်များစွာ ကြားခဲ့ရသည်။
သူသည် မိခင်ဖြစ်သူနှင့် ရက်ပေါင်း တစ်ရာပင် မပြည့်သော အချိန်ကိုသာ ကုန်ဆုံးခဲ့ရသော်လည်း၊ ဖခင်ဖြစ်သူကမူ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော် အတူရှိခဲ့သဖြင့် သူတို့၏ နှောင်ကြိုးမှာ လီဟောင် နားလည်နိုင်သည်ထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းပေလိမ့်မည်။
ခေတ္တမျှ တိတ်ဆိတ်သွားပြီးနောက် လီဟောင်က မေးမြန်းလိုက်သည် -
“မိခင်ရဲ့ ရန်ငြိုးကိုရော ကလဲ့စားချေနိုင်ခဲ့ပြီလား?”
လီထျန်းကန်း၏ ခန္ဓာကိုယ် အနည်းငယ် တုန်ရီသွားပြီးနောက် ဖြည်းညှင်းစွာ ခေါင်းညိတ်ပြသည် - ချေခဲ့ပါပြီ။”
လီဟောင် သက်ပြင်းအသာချလိုက်ရင်း - “ဒါဆိုရင် ကောင်းတာပေါ့။”
သားအဖနှစ်ယောက် စကားမပြောဘဲ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကြည့်နေမိကြသည်။
လီဟောင်သည် ပြောစရာများစွာ ရှိခဲ့သည်၊ အကြောင်းအရာများစွာကို မေးမြန်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ဖခင်က အဒေါ်များနှင့် စကားပြောနေသည်ကို နားထောင်ရင်း မြောက်ပိုင်းရန် စစ်ပွဲ၏ ခက်ခဲပင်ပန်းမှုများကို သိရှိလိုက်ရသည့်အခါ သူ၏ရင်ထဲတွင် ကာလရှည်ကြာ ရှိနေခဲ့သော မကျေနပ်ချက်များမှာ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။
ယခုအခါ ခဏတာအတွက် အခြားပြောစရာ စကားလုံး ရှာမတွေ့တော့ပေ။
ရှေးခေတ်ကတည်းက သားအဖကြားတွင် တိတ်ဆိတ်မှုက အမြဲတမ်း ပုံမှန်အခြေအနေဖြစ်နေခဲ့ပုံရသည်။
ဤတိတ်ဆိတ်မှုကြားတွင် လီထျန်းကန်းကပင် အရင်ဆုံး စကားစလိုက်သည်၊ သူက တိုးတိုးလေး ပြောလိုက်သည် - “ဟောင်အာ... ဒီနှစ်တွေမှာ ငါ မင်းဘေးမှာ မရှိခဲ့လို့ မင်း တော်တော်လေး ပင်ပန်းခဲ့မှာပဲ။”
လီဟောင် အသာအယာ ခေါင်းခါလျက် ပြုံးလိုက်သည် - “မဟုတ်တာ၊ ပင်ပန်းစရာမရှိပါဘူး။ ကျွန်တော့်မှာ အဖော်ပြုပေးဖို့ ကျောက်အိုကြီး ရှိတယ်၊ ဒုတိယဦးလေးက ငါးမျှားနည်း သင်ပေးတယ်၊ ပဉ္စမဦးလေးက စတုရန်းကစားနည်း ကစားပေးတယ်၊ အဖွားကလည်း ကျွန်တော့်အပေါ် သိပ်ကောင်းတာပဲ။ ကိုးခုမြောက်အဒေါ်ကလည်း တစ်ခါတလေ နန်းတော်က အရသာရှိတဲ့ မုန့်တွေ ယူလာပေးတတ်တယ်...”
သူသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်များအတွင်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော ပျော်စရာဖြစ်ရပ်များကို ဖခင်ဖြစ်သူအား ပြန်ပြောပြနေမိသည်။
သို့သော် လီဟောင် သတိမထားမိသည်မှာ လီထျန်းကန်းသည် အစပိုင်းတွင် ပြုံးနေသော်လည်း၊ သူ နားထောင်ရင်းနှင့် မျက်ခုံးများ တဖြည်းဖြည်း ကြုတ်လာခြင်းပင်။
“အဲဒါဆိုရင် မင်းရဲ့ အကြောတွေ ပွင့်သွားပြီးတဲ့နောက်မှာ ကျင့်ကြံခြင်းကို သိပ်မလုပ်ဖြစ်ခဲ့ဘူးလို့ ဆိုလိုတာလား?” လီထျန်းကန်းက တည်တည်ကြည်ကြည် မေးလိုက်သည်။
လီဟောင် မှင်သက်သွားကာ ခေါင်းကုတ်ရင်း “ကျင့်ကြံတာတော့ လုပ်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒါက ပြောစရာ သိပ်မရှိလို့ပါ။”
လီထျန်းကန်းက သူ့ကို တစ်ချက်ကြည့်ကာ စိတ်ထဲမှ သက်ပြင်းချလိုက်သည် -
“ညဉ့်နက်နေပြီ၊ မင်းလည်း အခန်းပြန်ပြီး အနားယူတော့။”
ဖခင်ဖြစ်သူ၏ မျက်နှာပေါ်က ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို မြင်ရသဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြောက်ပိုင်းရန်မှ ရှည်လျားလှသော ခရီးကို ပြန်လာရခြင်းကို တွေးမိသဖြင့်လည်းကောင်း လီဟောင် ထပ်မပြောတော့ဘဲ ခေါင်းညိတ်ကာ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
လီဟောင် ထွက်သွားပြီးနောက် လီထျန်းကန်းက ကျောက်အိုကြီးကို ခေါ်လိုက်သည်။
“လီဖုရော ဘယ်မှာလဲ?”
“လီဖုက ချန်းယွီ မြို့မှာပါ။ သခင်လေးက ထန်နန်းတော် ကျောင်းတော်မှာ ကျောင်းတက်နေတာဆိုတော့ လီဖူက အဲဒီကို တာဝန်နဲ့ သွားရင်း သခင်လေးကို တိတ်တဆိတ် ကာကွယ်ပေးခဲ့တာပါ။ ကံမကောင်းစွာနဲ့ပဲ သူ ဒဏ်ရာရသွားလို့ အဲဒီမှာ ဆေးကုသမှု ခံယူနေရပါတယ်။ သူ ပြန်လာနေပြီဆိုတဲ့အကြောင်း စာပို့ထားပါတယ်” ဟု ကျောက်အိုကြီးက သူ ကြီးပြင်းလာသည်ကို စောင့်ကြည့်ခဲ့ရသော နာမည်ကျော် စစ်သည်တော်ကို ရိုသေစွာ ပြုံးလျက် ဖြေကြားလိုက်သည်။
လီထျန်းကန်း၏ အမူအရာ ပြောင်းလဲသွားသည် “ဒဏ်ရာရတယ်? ဟောင်အာ လုပ်ကြံခံရလို့လား?”
“မဟုတ်ပါဘူး၊ သူက သခင်လေးကို သေချာကြည့်ပေးထားဖို့ပဲ ကျွန်တော့်ကို ပြောခဲ့တာပါ။ ပြီးတော့ သူ ပြန်ရောက်ရင် ပြောပြစရာ သတင်းကောင်းကြီး ရှိတယ်လို့လည်း ပြောခဲ့ပါတယ်” ဟု ကျောက်အိုကြီးက ဆိုသည်။
“သတင်းကောင်းကြီး?” လီထျန်းကန်း ဇဝေဇဝါ ဖြစ်သွားသည် -ဒဏ်ရာရနေတာတောင် ဘယ်လို သတင်းကောင်းမျိုး ရှိနိုင်မှာလဲ?
သူ ခဏစဉ်းစားလိုက်သည်။ ချန်းယွီမြို့သည် ရှမင်းဆက် ၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်အောက်တွင် ရှိပြီး သိပ်မဝေးသလို သိပ်လည်း မနီးလှပေ။ မြင်းအမြန်စီးလျှင် နှစ်ရက်အတွင်း စံအိမ်သို့ ပြန်ရောက်နိုင်ပေလိမ့်မည်။
“ကျောက်အိုကြီး... ဒီနှစ်တွေအတွင်း ဟောင်အာရဲ့ အခြေအနေကို ပြောပြပါဦး” ဟု လီထျန်းကန်းက သူ၏ဘေးမှ ထိုင်ခုံကို ညွှန်ပြရင်း တောင်းဆိုလိုက်သည်။
ကျောက်အိုကြီး ခဏမျှ မှင်သက်သွားပြီးနောက် ထိုင်လိုက်ကာ ပြုံးလျက် ပြောသည် “သခင်ကြီးရယ်... သခင်လေးကို တိုက်ရိုက် ဘာလို့ မမေးတာလဲ? နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမှ ပြန်ဆုံတာဆိုတော့ ပြောစရာတွေ အများကြီး ရှိမှာပေါ့၊ အခုက အဲဒီအကြောင်းတွေ ပြောဖို့ အခွင့်ကောင်းပဲ မဟုတ်လား?”
လီထျန်းကန်းက ခေါင်းအသာခါကာ သက်ပြင်းချလိုက်သည် -
“ဟောင်အာရဲ့ အမူအရာက သိပ်ပြီး ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ဖြစ်နေတာ ငါ သတိထားမိတယ်။ သူ့ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေက တစ်ခါတလေ စည်းကမ်းမရှိသလို ဖြစ်နေတယ်။ ဒီနှစ်တွေအတွင်း သူက လမ်းညွှန်မှု ကင်းမဲ့နေခဲ့လို့ နည်းနည်း ရိုင်းစိုင်းသွားပုံရတယ်။ အဲဒါကြောင့် ခင်ဗျား ပြောပြတာက ပိုကောင်းပါတယ်။”
“သခင်ကြီးကလည်း အရမ်း တင်းကျပ်လွန်းနေပါပြီ။ သခင်လေးက နည်းနည်း လွတ်လွတ်လပ်လပ် နေတတ်ပေမဲ့ သူဟာ တကယ့်ကို ကလေးကောင်းတစ်ယောက်ပါ။ စိတ်နှလုံး ဖြူစင်တယ်၊ အိမ်စေတွေအပေါ် ဘယ်တော့မှ မရိုင်းစိုင်းဘူး။ အိမ်တော်တိုင်းက လူကြီးသူမတွေကိုလည်း စနစ်တကျ ရိုသေလေးစားတတ်တယ်၊ စည်းမကျော်ဘူး။ ဒီနှစ်တွေအတွင်းမှာ သူ ဘာပြဿနာမှ မရှာခဲ့ပါဘူး၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ထူးဆန်းတဲ့အရာတွေ သွားလုပ်ခဲ့တာကလွဲရင်ပေါ့...”
“သူ့ရဲ့ ကျင့်ကြံခြင်းအကြောင်းပဲ ပြောပြပါ” ဟု လီထျန်းကန်းက စိတ်မရှည်စွာဖြင့် ကြားဖြတ်ပြောလိုက်သည်။
ကျောက်အိုကြီး တုံ့ဆိုင်းသွားပြီးနောက် စဉ်းစားကာ ပြောလိုက်သည် “အဲဒါက...”
ကျောက်အိုကြီး ထစ်ထစ်ငေါ့ငေါ့ ဖြစ်နေသည်ကို မြင်သောအခါ လီထျန်းကန်း၏ မျက်နှာမှာ တည်ကြည်သွားသည် -
“အဲဒါက သူ ကျင့်ကြံခြင်းကို လုံးဝ မလုပ်ခဲ့ဘူးလို့ ဆိုလိုတာလား?”
“အဲဒီလိုတော့လည်း မဟုတ်ပါဘူး...”
ကျောက်အိုကြီး စကားတွေ အထစ်ထစ်အငေါ့ငေါ့ ဖြစ်နေသည်နှင့်အမျှ လီထျန်းကန်း၏ မျက်နှာမှာ ပို၍ မှောင်မှောင်မှိုင်းမှိုင်း ဖြစ်လာပြီး -