အမင်္ဂလာ အာရုံလွှဲ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း အစီအရင်
အရှေ့ဘက်ခန်း... အဲဒီအခန်းထဲမှာပဲ ဟိုမိန်းကလေး ထိုင်နေခဲ့တာ။
"ဘာဖြစ်လို့လဲ အဘိုးရယ်"
"တင့်ဟိုရဲ့သမီးက အရှေ့ခန်းမှာ ရှိနေတာမလို့လေ"
လီဆန်းကျန်းက တရုတ်တူဖျားနဲ့ သူ့နဖူးသူ ခေါက်ပြရင်း—
"အဲဒီကောင်မလေးက ခေါင်းသိပ်မမှန်ဘူး၊ ဝေးဝေးကသာ နေစမ်းပါ။ အခြစ်ခံရတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် အကိုက်ခံရတာမျိုး ဖြစ်လာရင် မခက်ပေဘူးလား"
အခြစ်ခံရတာ ဒါမှမဟုတ် အကိုက်ခံရတာလား...။ ချင်လီဆိုတဲ့ အဲဒီမိန်းကလေးလေးက အဲဒီလိုမျိုး ပြုမူတတ်လိမ့်မယ်လို့ လီကျစ်ယွမ်တစ်ယောက် စိတ်ကူးနဲ့တောင် ပုံဖော်ကြည့်ရခက်နေမိသည်။
"ပေါ့ပေါ့တန်တန် မတွေးနဲ့ဦး။ မနှစ်က အရင်နှစ်က သူတို့မိသားစု ဒီကို စပြောင်းလာတုန်းက အဘိုးက သူ့ကို သကြားလုံး ပေးဖူးတယ်။ ဘယ်သူသိမှာလဲ... သကြားလုံးကို လက်ထဲ ထည့်ပေးလိုက်ရုံရှိသေး၊ ချက်ချင်း လွှင့်ပစ်လိုက်ပြီး ရူးအာကူးအာနဲ့ အဘိုးဆီ ပြေးဝင်လာတော့တာပဲ၊ ခြစ်လည်းခြစ် ကိုက်လည်းကိုက်နဲ့။ လူသေကောင်တောင် အဲဒီလောက် ရိုင်းစိုင်းကြမ်းတမ်းမယ်မထင်ဘူး"
"ကျွန်တော် နားလည်ပါပြီ အဘိုးဆရာ"
တော်သေးတာပေါ့... ဒါဆို သူက နားမပင်းသလို မျက်စိလည်း မကန်းဘူးပေါ့။
"ကဲ... စားကြသောက်ကြစို့။ ထမင်းစားပြီးရင် အဘိုးဆရာ မင်းအတွက် အစီအရင်တစ်ခု လုပ်ပေးမယ်"
လီကျစ်ယွမ်က အရင်ဆုံး ထမင်းစားပြီးသွားတာမို့ တရုတ်တူကို ချလိုက်သည်။ လီဆန်းကျန်းကလည်း သူ့နောက်ကလိုက်ပြီး အရက်သောက်တာကို ရပ်ကာ ထမင်း စားတော့သည်။
အိမ်သာက အိမ်အနောက်ဘက်မှာ ရှိတာဖြစ်သည်။ လီကျစ်ယွမ်က အရင်ဆုံး အပြင်ထွက်လာပြီး ရေကာတာအနား ပတ်လျှောက်လာခဲ့ရာ၊ အဘွားအိုတစ်ယောက်က ဟိုမိန်းကလေးကို တွဲပြီး အတွင်းဘက်က ထမင်းစားပွဲဆီ လျှောက်လာတာနဲ့ အတော်ပဲ တိုးတော့သည်။ အဲဒီအဘွားက အဒေါ်လျူရဲ့ အမေ ဖြစ်ရမည်။ လီကျစ်ယွမ်သည် ထိုအဘွားအိုဆီကနေ သူ့ရဲ့ အဘွားဘေရဲ့ အရိပ်အယောင်အချို့ကို မြင်လိုက်ရသလိုပင်— နှစ်ယောက်စလုံးက ခန့်ညားထည်ဝါပြီး ကျက်သရေရှိတဲ့ အရှိန်အဝါမျိုး ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။
မိန်းကလေးလေးက ထမင်းစားပွဲမှာ ထိုင်နေပြီး တရုတ်တူကို ကောက်မကိုင်ပေ။ အဘွားအိုကတော့ ဘေးကနေ ပျော့ပျော့ပြောင်းပြောင်းနဲ့ ချော့မော့ပြောဆိုနေရှာသည်။ လီကျစ်ယွမ် အိမ်သာတက်ပြီး ပြန်လာတဲ့အချိန်မှာတော့ မိန်းကလေးလေးက ထမင်းစစားနေပြီ ဖြစ်တာကို တွေ့ရသည်။ သူက သူ့ပန်းကန်ထဲကပဲ ရွေးစားနေပြီး အဘွားအိုကတော့ ပန်းကန်ပြားအသေးလေးတစ်ခုနဲ့ ဟင်းတွေ ခတ်ပေးနေရှာသည်။ ထိုအဘွားအိုရဲ့ အကြည့်က သူ့ဆီ ဝဲကျသွားတာကို သူ သတိထားမိလိုက်သော်လည်း အဘွားအိုက နှုတ်မဆက်ခဲ့ပေ။ လီကျစ်ယွမ်လည်း ခဏတာ ဝေခွဲမရဖြစ်သွားပြီးနောက် အနားသွားပြီး နှုတ်မဆက်တော့ဘဲ နေလိုက်သည်။
အိမ်ထဲပြန်ရောက်တော့ လီဆန်းကျန်းလည်း စားသောက်ပြီးသွားပြီဖြစ်ကာ အဒေါ်လျူက သိမ်းဆည်းနေသည်။
"ရှောင်ယွမ်... ရေချိုးရမယ့်နေရာက အပေါ်ထပ် အစွန်ဆုံးအခန်းမှာနော်၊ အဒေါ် ရေနွေး အဆင်သင့် လောင်းထည့်ပေးထားတယ်။ နည်းနည်း ပူချင်ပူနေလိမ့်မယ်၊ အအေးပုလင်းထဲက ရေအေးလေး နည်းနည်း ရောလိုက်ဦးနော်"
"ကျေးဇူးတင်ပါတယ် အဒေါ်"
ဒုတိယထပ်ကို ရောက်တော့ ဝဝလင်လင် စားသောက်ထားပြီး မူးပြဲနေတဲ့ လီဆန်းကျန်းက ဘယ်ကနေ ရမှန်းမသိတဲ့ ကြိမ်ကုလားထိုင်အိုကြီးပေါ်မှာ လှဲလျောင်းနေလေပြီ။ ဘယ်ဘက်လက်က သွားကြားထိုးတံကို ကိုင်ထားပြီး ညာဘက်လက်က ဆေးလိပ်ကို ကိုင်ကာ၊ သီချင်းတစ်အေးအေး ညည်းရင်း အရက်လေချဉ်တွေ တဂုတ်ဂုတ် ထုတ်နေသည်။ လီကျစ်ယွမ်ရဲ့ အကြည့်တွေက ထိုကြိမ်ကုလားထိုင်ပေါ်မှာ ခဏမျှ ရပ်တန့်သွားမိသည်။
"ဟားဟား... မနက်ဖြန်ကျရင် လီဟို့ကို ဈေးကနေ မင်းအတွက်လည်း တစ်လုံးလောက် ဝယ်ခိုင်းလိုက်မယ်"
လီဟို ဆိုတာက ဦးလေးချင်ကို ပြောတာ ဖြစ်ရမည်။
"ဟုတ်ကဲ့" လီကျစ်ယွမ် ပြုံးလိုက်မိသည်။ သူ တကယ်ပဲ တစ်လုံးလောက် လိုချင်နေတာ။
"ရေချိုးခန်းက ဟိုဘက်မှာ" လီဆန်းကျန်းက လက်ညှိုးထိုးပြရင်း— "မင်း အရင်ချိုးနှင့်၊ ပြီးမှ အဘိုးချိုးမယ်"
"ဟုတ်ကဲ့၊ သိပါပြီ"
ရေချိုးခန်းက တော်တော်လေး ကျဉ်းမြောင်းလှသည်။ နောက်မှ ကမန်းကတန်း တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ထားပုံရပြီး ရေတိုင်ကီနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ရော်ဘာပိုက်အနက်တစ်ခု တပ်ဆင်ထားသည်။ လီကျစ်ယွမ် ရေအပူချိန်ကို စမ်းကြည့်လိုက်ရာ အနည်းငယ် ပူသော်လည်း ရေအေးထပ်ရောဖို့တော့ မလိုဟု တွေးမိသည်။ သူ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ချိုးပြီး အပြင်ထွက်လာတော့ လီဆန်းကျန်းက မတ်တတ်ရပ်လိုက်ပြီး—
"အဘိုးအခန်းထဲမှာ သွားစောင့်နေဦး"
"ဟုတ်ကဲ့"
အခုဆိုရင် အပြင်ဘက်မှာ မှောင်အတိကျနေပြီဖြစ်ပြီး လမင်းကြီးက ကောင်းကင်ထက်မှာ ချိတ်ဆွဲလို့နေသည်။ လီကျစ်ယွမ် အရှေ့ခန်းဆီ တစ်ချက် ပြန်ကြည့်မိတော့ တိုက်ပုလေးရဲ့ တံခါးက ပိတ်ထားပြီး အထဲမှာ မီးလင်းနေတာကို တွေ့ရသည်။ လီဆန်းကျန်းရဲ့ အခန်းတံခါးကို ဖွင့်ပြီး ဝင်လိုက်ကာ၊ လီကျစ်ယွမ်က နံရံပေါ်က တံခါးဘေးမှာရှိတဲ့ ကြိုးကို လှမ်းရှာပြီး ဆွဲချလိုက်သည်။
"ကလောက်" မီးပွင့်သွားသည်။
အဘိုးဆရာရဲ့ အိပ်ခန်းအပြင်အဆင်က သူ့အခန်းနဲ့ တထေရာတည်း တူညီလွန်းလှသည်— ကုတင်တစ်လုံးနဲ့ ဘီရိုတစ်လုံး။ သို့သော်လည်း အလယ်က ကွက်လပ်ဖြစ်နေရမယ့် နေရာမှာတော့ ယခုအခါ စိပ်စိပ်ပိတ်ပိတ်ဆွဲထားတဲ့ လိုင်းကြောင်းအဝိုင်းတစ်ခုနဲ့ ဖယောင်းတိုင်အသေးလေးတွေ တစ်တန်းကြီး ရှိနေပြီး ဘေးနားမှာတော့ ဖွင့်ထားတဲ့ စာအုပ်ဟောင်းတစ်အုပ် ကြမ်းပြင်ပေါ်မှာ လဲလျောင်းနေသည်။ လီကျစ်ယွမ်က စာအုပ်ကို ကောက်ကိုင်ကြည့်လိုက်တော့မှ ဒါက စက်နဲ့ရိုက်နှိပ်ထားတာမဟုတ်ဘဲ လက်ရေးနဲ့ ရေးသားထားတာဖြစ်ကြောင်း သိလိုက်ရသည်။ မျက်နှာဖုံးမှာ "ကျောက်သဲ လျိုဝမ် ကျမ်းစာ" ဟု ရေးထားသည်။ စာအုပ်ထဲကို လှန်လှောကြည့်လိုက်ရာ အစီအရင် ပုံစံကားချပ်တွေနဲ့ မှတ်စုအချို့သာ ဖြစ်ပြီး ကြမ်းတမ်းစွာ ဆွဲသားထားကာ ပေါ့ပေါ့တန်တန် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အရေးကြီးဆုံးကတော့ လက်ရေးက တကယ်ကို ရုပ်ဆိုးလွန်းလှသည်။ အိမ်ရာဝင်းထဲက ဝက်သားပေါင်းချက်တာ နာမည်ကြီးတဲ့ အဘိုးစူရဲ့ လက်ရေးလှထက်တောင် အဆပေါင်းများစွာ ပိုရုပ်ဆိုးနေသေးသည်။
မကြာခင်မှာပဲ လီကျစ်ယွမ်က စာအုပ်ထဲမှာ မြေပြင်ပေါ်မှာ ဆွဲထားတဲ့ ပုံစံနဲ့ တစ်ပုံစံတည်း တူညီတဲ့ အစီအရင်ပြမြေပုံတစ်ခုကို ရှာတွေ့သွားပြီး— "အမင်္ဂလာ အာရုံလွှဲ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း အစီအရင်" လို့ အညွှန်းတပ်ထားသည်။ ယင်း၏ အာနိသင်က လူတစ်ယောက်ဆီက မကောင်းတဲ့ အငွေ့အသက်တွေကို အခြားလူတစ်ယောက်ဆီ ပြောင်းရွှေ့ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး 'အခြားသူများကို ထိခိုက်နစ်နာစေနိုင်သည်' ဟု မှတ်ချက်ပြုထားသည်။ လီကျစ်ယွမ်က စာအုပ်ထဲက မြေပုံကို တစ်ချက်ကြည့်၊ ပြီးတော့ မြေပြင်ပေါ်မှာ အဘိုးဆရာ ကိုယ်တိုင်ဆွဲထားတဲ့ ပုံကို တစ်ချက်ကြည့်လိုက်မိသည်။
"ဘာလို့... ဆွဲထားတာချင်း နည်းနည်း လွဲချော်နေသလို ခံစားရတာပါလိမ့်"
စာအုပ်ထဲက မြေပုံကလည်း လက်ဆွဲပုံဖြစ်တာကြောင့် မူလကတည်းက ပုံသဏ္ဌာန်မမှန်ပေ၊ ထို့ကြောင့် တိုက်ရိုက်နှိုင်းယှဉ်ဖို့ မလွယ်ကူလှချေ။
"အဘိုးဆရာ ဆွဲတာ မမှားဘဲ စာအုပ်ထဲက မြေပုံကိုယ်တိုင်က စံမမီတာလည်း ဖြစ်နိုင်တာပဲ"
စိတ္တဇပန်းချီဆန်ဆန် စတိုင်လ်နှစ်ခုနဲ့မလို့ အရာတစ်ခုတည်းကို ပုံဖော်ထားတာ ဖြစ်ရင်တောင်မှ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ဖို့က တကယ်ကို ခေါင်းစားစရာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်နေသည်။
ဒီအချိန်မှာပဲ လီဆန်းကျန်းက ရေချိုးပြီးလို့ အပေါ်ပိုင်းဗလာကျင်းနဲ့၊ အပြာရောင် ဘောင်းဘီတိုအပွကြီးတစ်ထည်ကိုပဲ ဝတ်ဆင်ထားရင်း ဝင်လာသည်။ လီကျစ်ယွမ် စာအုပ်ကို ကိုင်ပြီး ကြည့်နေတာကို မြင်တော့ လီဆန်းကျန်းက မရယ်ဘဲ မနေနိုင်တော့ဘဲ—
"ဟားဟား... မင်းက ကြည့်ပြီး နားလည်လို့လား ယွမ်ဟောက်လေးရဲ့"
လီကျစ်ယွမ်က ခေါင်းညိတ်ပြရင်း— "နားလည်ပါတယ်"
"ကောင်းတယ်၊ ကောင်းတယ်။ မင်း နားလည်တာပေါ့၊ တို့ရဲ့ ယွမ်ဟောက်လေးက အလည်ဆုံးပဲ"
လီဆန်းကျန်းက လီကျစ်ယွမ်ရဲ့ ခေါင်းကို ပုတ်ပေးလိုက်ရင်း သူ့လက်ထဲက စာအုပ်ကို လှမ်းယူကာ ဘေးသို့ ပစ်လိုက်သည်။ ထိုစာအုပ်က စာလုံးပေါင်းစပ်မှုတွေနဲ့ ရိုးရာတရုတ်စာလုံးတွေ ကို ကမန်းကတန်း ရေးသားထားတာ ဖြစ်သည်။ သူကိုယ်တိုင်တောင်မှ စာလုံးအလှရေးရတာ ဝါသနာပါတဲ့ ဘေးရွာက အငြိမ်းစား ကျောင်းဆရာကြီးတစ်ယောက်ဆီကို အကြိမ်ကြိမ် သွားရောက်အကူအညီတောင်းပြီးမှသာ အနည်းငယ် ပိုမိုနားလည်ခဲ့ရတာ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းကျတော့ လီဆန်းကျန်းလည်း သွားမမေးတော့ပေ၊ အကြောင်းကတော့ နောက်ဆုံးအကြိမ် သွားတွေ့တုန်းက လီဆန်းကျန်းက သူ့ရဲ့ စက္ကူကန်တော့ပွဲတွေကိုပါ ယူသွားပေးခဲ့တာကြောင့် ဖြစ်သည်။ လက်ဆောင်တွေက အလကားမလို့ ပိုက်ဆံပေးစရာမလိုဘဲ၊ ထိုဆရာကြီးရဲ့ သားသမီးတွေကလည်း သူ့ကို တကောက်ကောက် ကျေးဇူးတင်နေခဲ့ကြသည်။ အဲဒီတော့... ဆယ်နှစ်သားအရွယ် ကလေးတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ လီကျစ်ယွမ်က ဒါတွေကို နားလည်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ သူ ဘယ်လိုလုပ် ယုံကြည်နိုင်ပါ့မလဲ။
"ကဲ... ယွမ်ဟောက်လေး၊ အဲဒီမှာ ထိုင်၊ ငြိမ်ငြိမ်လေး နေနော်"
လီကျစ်ယွမ်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ နေရာမှာ လိမ္မာသံကပ်စွာ ထိုင်လိုက်ပြီး၊ လီဆန်းကျန်းက ငုံ့ကိုင်းကာ ကြမ်းပြင်ပေါ်က ဖယောင်းတိုင်အားလုံးကို လိုက်လံထွန်းညှိလိုက်သည်။ ထို့နောက် သူက ကြိုးနက်သုံးချောင်းကို ထုတ်ယူကာ လီကျစ်ယွမ်ရဲ့ လက်ကောက်ဝတ်၊ ခြေကျင်းဝတ်နဲ့ လည်ပင်းတို့မှာ တစ်ချောင်းစီ ချည်နှောင်လိုက်သည်။ သူကိုယ်တိုင် ဝင်ထိုင်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ ထိုကြိုးနက်သုံးချောင်းရဲ့ အခြားတစ်ဖက် အစွန်းတွေကိုလည်း သူ့ရဲ့ သက်ဆိုင်ရာ နေရာတွေမှာပဲ ပြန်လည်ချည်နှောင်လိုက်လေသည်။