မမယိန်းဇီရဲ့ မိဘတွေဟာ သမီးဖြစ်သူရဲ့ ပညာရေးကို သိပ်ပြီး ဂရုတစိုက် မရှိခဲ့ကြပေမဲ့ “မိန်းကလေးတွေ စာသင်တာ အပိုပဲ”၊ “စောစောစီးစီး လင်ပေးစားလိုက်တာကမှ တော်ဦးမယ်” ဒါမှမဟုတ် “လူကြီးချင်း အချိတ်အဆက်ရှာပြီး အထည်ချည်မျှင်စက်ရုံမှာ အလုပ်သွင်း၊ ပိုက်ဆံရှာခိုင်းတာကမှ မြတ်ဦးမယ်” ဆိုတဲ့ စကားမျိုးတွေကိုတော့ တစ်ခါမှ မပြောခဲ့ဖူးပါဘူး။ ကျောင်းဖွင့်ခါနီး လခသွင်းရမယ့်အချိန်ဆိုရင်လည်း လိုအပ်တဲ့ငွေကို အလိုက်သင့်လေး ပေးလိုက်တာပါပဲ။ စာအုပ်စာတမ်းဖိုးနဲ့ တခြား ပုံမှန်ကုန်ကျစရိတ်တွေအတွက်လည်း အားနာနေစရာ၊ စိတ်မလုံမလဲ ဖြစ်နေစရာမလိုဘဲ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း တောင်းရုံပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အရာရာတိုင်းကတော့ နှိုင်းယှဉ်ချက်အပေါ်မှာပဲ မူတည်နေတာပါ။ ရွာထဲက တခြားမိန်းကလေးတွေရဲ့ မိသားစုတွေနဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင်တော့ အလိုလိုနေရင်း ပစ်ထားသလိုဖြစ်နေတဲ့ ယိန်းဇီရဲ့ မိဘတွေဟာ သမီးဖြစ်သူရဲ့ ပညာရေးကို အလေးထားတဲ့ စံပြမိဘတွေအဖြစ် မမျှော်လင့်ဘဲ နာမည်ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒါဟာ အဒေါ်ဖြစ်သူ လီလန်ရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုကြောင့်ဆိုတာ ယိန်းဇီ သိတာပေါ့။ အဒေါ်လန်ဟာ ပညာရေးနဲ့ပဲ သူမရဲ့ ကံကြမ္မာကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ခဲ့ပြီး အဖိုးနဲ့ အဖွားရဲ့ ဂုဏ်ယူရာ ဖြစ်လာခဲ့သလို၊ အဖေနဲ့ ဦးလေးတွေဆိုရင်လည်း သူစိမ်းတွေနဲ့ စကားပြောရင် အဒေါ်လန်အကြောင်း ပါတာနဲ့ ရင်ဘတ်ကြီးကို ကော့လို့ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားနေတတ်ကြတာ။ ဒါပေမဲ့ ယိန်းဇီကတော့ တစ်ဖက်မှာ ပျင်းမနေဘဲ တကယ်ကို ကြိုးစားပမ်းစား စာကြည့်နေပါလျက်နဲ့ ကျောင်းစာမှာ အလယ်အလတ်အဆင့်လောက်ပဲ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အဖိုးနဲ့ အဖွားက သမီးတစ်ယောက်ကို ပညာတတ်ဖြစ်စေချင်လို့ သားတွေကို တမင်သက်သက် စာမသင်ပေးဘဲ မျက်နှာသာပေးတာမျိုးတော့ ဘယ်တော့မှ လုပ်မှာမဟုတ်တာ သေချာပါတယ်။ အမှန်က အဖေနဲ့ ဦးလေးတွေကိုယ်တိုင်က စာကို လုံးဝ ခေါင်းထဲမဝင်ခဲ့ကြလို့ပါ။ ဒါကြောင့် “လီမိသားစုရဲ့ ဦးနှောက်ကောင်းသမျှ အကုန်လုံးက အဒေါ်ဆီပဲ ရောက်သွားတာလား” လို့တောင် ယိန်းဇီ တွေးမိဖူးပါတယ်။
အစပိုင်းမှာတော့ ဒီအတွေးက အတွေးသက်သက်ပါပဲ၊ သိပ်ပြီးတော့လည်း စိတ်ထဲ ပြင်းပြင်းထန်ထန် မရှိခဲ့ပါဘူး။ ယွမ်ဟောက်လေး ရောက်လာတဲ့ ဒုတိယမြောက်နေ့အထိပေါ့။ အနည်းငယ် စိမ်းသက်သက်ဖြစ်နေတဲ့ ကောင်လေးက သူမဘေးမှာ ဝင်ထိုင်နေတုန်း၊ ယိန်းဇီတစ်ယောက် ဘယ်လိုမှ တွေးလို့မရဘဲ လမ်းစပျောက်နေတဲ့ သင်္ချာပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်နဲ့ လုံးပန်းနေချိန်မှာတော့ သူမနားနားဆီကနေ တိုးညင်းတဲ့ တီးတိုးရေရွတ်သံလေး ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။
“၃ ရဲ့ စတုရန်းမူလကိန်းပေါ့။”
နောက်ပိုင်းမှာတော့ ယိန်းဇီတစ်ယောက် ပုစ္ဆာတွက်မရတိုင်း လီကျစ်ယွမ်ကိုပဲ အမြဲ တွက်ခိုင်းပါတော့တယ်။ အဲဒီအခါကျမှ ယွမ်ဟောက်လေးဟာ ပုစ္ဆာကို ဖျတ်ခနဲ ကြည့်လိုက်ရုံတင်နဲ့ ဘာမှတောင် စဉ်းစားမနေဘဲ အဖြေကို ချက်ချင်း ထုတ်ပေးနိုင်တာကို သတိပြုမိသွားခဲ့ပါတယ်။ သူ့အတွက်တော့ အကြီးမားဆုံး အခက်အခဲက တွက်ချက်ပုံ အဆင့်ဆင့်ကို ချရေးပေးရတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မဟုတ်ရင် သူ့ရဲ့ ဉာဏ်ဖျင်းတဲ့ မမက နားလည်မှာ မဟုတ်လို့လေ။ တွေးကြည့်ဦးလေ၊ သူမက အထက်တန်းကျောင်းတောင် ရောက်နေပြီလေ။
ယိန်းဇီက သူ့ကို ပေကျင်းမှာ ဘယ်လိုကျောင်းမျိုး တက်ခဲ့လဲလို့ မေးဖူးတော့ လီကျစ်ယွမ်က “လူငယ်စွမ်းရည်မြှင့်တန်း ” လို့ ဖြေခဲ့ပါတယ်။ ယိန်းဇီကတော့ “လူငယ်တန်း” ဆိုတာကို မူလတန်းကျောင်းလို့ပဲ စိတ်ထဲကနေ အလိုလို မှတ်ယူလိုက်ပြီး ‘မြို့တော်က မူလတန်းကျောင်းသားတွေရဲ့ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းက တကယ်ကို အဆင့်မြင့်လွန်းပါလား’ လို့ သက်ပြင်းချရင်း ကျိတ်ပြီး အံ့ဩမိခဲ့တာပေါ့။
လီကျစ်ယွမ်ကတော့ ဘေးမှာ ထိုင်ရင်း ငေးချင်တိုင်းငေးနေတတ်ပြီး ရံဖန်ရံခါမှ သတိပြန်ဝင်လာကာ မမဖြစ်သူကို ပုစ္ဆာကူညီတွက်ပေးပြီးနောက် ပြန်ငေးနေပြန်ရော။ ဘောပင်အဖုံးလေးနဲ့ ခပ်ဖွဖွ လာတို့တာကို ခံစားမိလို့ လီကျစ်ယွမ် ခေါင်းလှည့်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ပုစ္ဆာကို မဟုတ်ဘဲ ရေကာတာရဲ့ အနောက်ဘက် လှေကားထစ်တွေဆီကို လှမ်းညွှန်ပြနေတဲ့ မမကို တွေ့လိုက်ရပါတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ ပန်းပွင့်ဂါဝန်လေး ဝတ်ထားတဲ့ မိန်းကလေးငယ်တစ်ယောက် ရပ်နေတာပါ။ အဲဒါ လျိုကျင်ရှန်းရဲ့ မြေးမလေးခြူးခြူးပါပဲ။ သူမက အနားကို မကပ်ရဲဘဲ ကြောက်ကြောက်လန့်လန့်နဲ့ ရပ်နေရှာတာ။
ယိန်းဇီက လီကျစ်ယွမ်ကို မျက်မှောင်ကုပ်ပြပြီး သူမကို အဖက်မလုပ်ဖို့ အရိပ်အယောင် ပြလိုက်ပါတယ်။ အကယ်၍ အရင်ကဆိုရင်တော့ သူမ တိုက်ရိုက်ပဲ အော်ပြောလိုက်မှာပါ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ရွာထဲက ကလေးတွေကြားထဲမှာ သူမနဲ့ အတူမဆော့ကြဖို့ တိတ်တဆိတ် သဘောတူထားကြတာကိုး။ ဒါပေမဲ့ မနေ့တင်ကပဲ လျိုကျင်ရှန်းနဲ့ သူမသမီးက မောင်လေးကို “ကုသ” ပေးဖို့ သူတို့အိမ်ကို တကယ်ကြီး ရောက်လာခဲ့ကြတာမို့ အခုလို အချိန်မှာ အကျယ်ကြီး အော်ပြောဖို့က သူမအတွက် အနေရခက်စေပါတယ်။
လီကျစ်ယွမ်က မတ်တပ်ရပ်ပြီး ရေကာတာအစွန်းဆီကို ကိုယ်တိုင် လျှောက်သွားလိုက်ပါတယ်။ ခြူးခြူးရဲ့ အနားကို ချဉ်းကပ်သွားပြီး ပြုံးပြုံးလေး မေးလိုက်တာက -
“ရောက်လာပြီလား။ တစ်ခုခု လိုလို့လား။”
ခြူးခြူးက ဂါဝန်အနားစကို လိပ်ကျစ်ရင်း မျက်လုံးချင်းမဆိုင်ဘဲ လွှဲဖယ်ကြည့်ကာ “နင်နဲ့ လာဆော့တာ” လို့ ပြောပါတယ်။
“ရတာပေါ့။”
လီကျစ်ယွမ်က လှည့်ပြီး မမယိန်းဇီကို လက်လှမ်းပြလိုက်တယ် - “မမ၊ ကျွန်တော် ခြူးခြူးနဲ့ သွားဆော့ဦးမယ်။”
ယိန်းဇီ ဘာမှပြန်မပြောဘဲ သက်ပြင်းတစ်ချက်ပဲ ချလိုက်ပြီး အိမ်စာ ဆက်ရေးနေခဲ့ပါတယ်။
အမှန်တော့လည်း ကလေးတွေအချင်းချင်း အတူဆော့တယ်ဆိုတာ ဘာမှ ထွေထွေထူးထူး ရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။ အိမ်မှာပဲ မအောင်းချင်တာကြောင့် သူငယ်ချင်းအိမ်ဆီ ပြေးသွားပြီး အော်ခေါ်ကာ အတူတူ လျှောက်သွားနေကြတာမျိုးက များပါတယ်။ ခြူးခြူးကတော့ သူမနဲ့အတူ အပြင်ထွက်လာတဲ့ လီကျစ်ယွမ်ကို ကြည့်ပြီး မျက်ဝန်းတွေထဲမှာ ရယ်မောသံတွေ ပြည့်နှက်နေခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ရွာထဲက တခြားကလေးတွေလိုမျိုး သူတစ်ပါးအိမ်ရှေ့အထိ သွားပြီး အော်ခေါ်တာကို သူမ ပထမဆုံးအကြိမ် လုပ်ဖူးခြင်းပါပဲ။ ဒါပေမဲ့လည်း သူများအိမ်ရဲ့ ရေကာတာပေါ်အထိတော့ သူမ ကိုယ်တိုင် မတက်ရဲသေးပါဘူး။ သူမအရွယ် ကလေးတွေဟာ အကြောင်းအရာ တော်တော်များများကို နားမလည်ကြသေးပေမဲ့ ပိုပြီး ခံစားလွယ်ကြတာမို့ လူကြီးတွေရဲ့ စောင်းမြောင်းကြည့်တဲ့ အကြည့်တွေကိုတော့ မရင်ဆိုင်ချင်ကြပါဘူး။
“မောင်လေး ယွမ်ဟောက်၊ မနေ့က မေမေက နင် နေမကောင်းဘူးလို့ ပြောတယ်၊ ဟုတ်လား။”
“အင်း။”
ဒီစကားကြောင့် လီကျစ်ယွမ်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ရွှေဝါငှက်မလေးရဲ့ ပုံရိပ်က တစ်ဖန် ပြန်လည်ဖြတ်ပြေးသွားပြီး သူ့ရဲ့ အပြုံးတွေကလည်း တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့ရပါတယ်။
“အာ...” ခြူးခြူးက ချက်ချင်းပဲ အားနာတကြီး တောင်းပန်ရှာပါတယ် - “ငါ နောက်ခါ မပြောတော့ဘူး၊ မပြောတော့ဘူးနော်။ နေမကောင်းဖြစ်ရတာ တကယ် နေရခက်မှာပဲ။”
လီကျစ်ယွမ်က သူ့အိတ်ကပ်ကို စမ်းကြည့်ပြီး အားနာတဲ့လေသံနဲ့ “ဟို... ငါ နင်ဖို့ မုန့်ယူလာဖို့ မေ့သွားတယ်” လို့ ပြောလိုက်ပါတယ်။ အမှန်တော့ သူ မေ့သွားတာမဟုတ်ပါဘူး။ အဖိုးနဲ့ အဖွားက အိမ်မှာမရှိသလို၊ မုန့်ဗီရိုကြီးကလည်း သော့ခတ်ထားလို့ ဖွင့်မရတာပါ။ မမယိန်းဇီကတော့ သော့ ဘယ်မှာဝှက်ထားလဲ သိပုံရပေမဲ့ အကယ်၍ မမကို သွားအကူအညီတောင်းရင် အိမ်ထဲမှာတင် ခြူးခြူးအကြောင်း မကောင်းပြောနေမှာကို လီကျစ်ယွမ် သိနေခဲ့ပါတယ်။
“မုန့်လား။ တို့အိမ်မှာ ရှိတယ်၊ အများကြီးပဲ။ တို့အိမ်ကို လာစားပါလား။”
“နင်တို့အိမ်ကို လာရမလား။”
“အင်း၊ တို့အိမ်ဘက်ကို လာဆော့လေ။”
“ကောင်းပြီ။”
ခွင့်ပြုချက်ရလိုက်တာနဲ့ ခြူးခြူးက သတ္တိမွေးပြီး လီကျစ်ယွမ်ရဲ့ လက်ကို ဦးအောင် လှမ်းဆွဲလိုက်ကာ၊ ကုန်းလျောလမ်းလေးအတိုင်း နှစ်ယောက်သား အတူတူ လျှောက်လာခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ သူမ တကယ်ကို မျှော်လင့်မိတာကတော့ အနီးအနားက အိမ်တွေရဲ့ ရေကာတာအစွန်းမှာ ရှိနေတဲ့ လူကြီးတွေက သူမကို လှမ်းမြင်ပြီး “ဟေ့... ခြူးခြူးလေး၊ နင် ဘယ်သူနဲ့ ဆော့နေတာလဲ” လို့ လှမ်းမေးကြဖို့ပါပဲ။ လမ်းမှာ ရွယ်တူချင်းတွေနဲ့ ဆုံပြီး သူမမှာလည်း ဆော့ဖော်ဆော့ဖက် ရှိနေပြီဆိုတာကို မြင်စေချင်မိသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ နှမြောစရာကောင်းတာကတော့ ရွာထဲက လူအများစုဟာ မုတ်ဆိတ်ကြီးရဲ့ အိမ်ဆီကို ဝက်ရေခဲကျောက်ကျော လုပ်တာ သွားကြည့်နေကြတာမို့ပါပဲ။ ဒါတောင်မှ သူမ တကယ်ကို ပျော်နေခဲ့ပြီး နှုတ်ခမ်းအစုံက ပြုံးယောင်မပျက် ရှိနေခဲ့ပါတယ်။ အကယ်၍ လက်ချင်း ဆွဲမထားမိရင်တော့ သူမ သိပ်ပျော်လွန်းလို့ ဝဲလည်ခတ် ကခုန်မိတော့မှာ သေချာပါတယ်။
“မောင်လေး ယွမ်ဟောက်၊ တို့တွေ စကားပြောရင် နင် သိပ်နားမလည်ဘူးမလား။”
“အစပိုင်းကတော့ လုံးဝ နားမလည်ဘူး။ နောက်တော့ ဖြည်းဖြည်းချင်းနဲ့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောရင် နားလည်လာတယ်။ အခုဆို အကုန်နားလည်ရုံတင်မကဘူး၊ ကိုယ်တိုင်တောင် နည်းနည်း ပြောတတ်နေပြီ။ သိပ်ပြီးတော့တော့ အသံထွက်မမှန်သေးဘူးပေါ့။”
သူ ဒီမိသားစုဆီ ပထမဆုံး ရောက်ခါစတုန်းက လူကြီးတွေ စကားပြောရင် ဘာတစ်ခွန်းမှ နားမလည်ခဲ့တာ တကယ်ပါ။ ကျောင်းတက်ဖူးတဲ့ မောင်နှမတွေနဲ့ပဲ ရုံးသုံးတရုတ်စကားနဲ့ ဆက်သွယ်လို့ ရခဲ့တာ။ လီဝေဟန်နဲ့ ကျောက်စစ်မေတို့ကို သူ “အဖိုးနဲ့ အဖွားလို့ ခေါ်မိတိုင်း သူတို့မျက်နှာ ပျက်သွားတတ်တာကို သူ မှတ်မိနေပါသေးတယ်။ အဲဒီအခါကျရင် သူတို့က “အဖိုးနဲ့ အဖွား (တောဓလေ့ခေါ်ဝေါ်ပုံ)” လို့ပဲ ခေါ်ဖို့ ထပ်တလဲလဲ ပြင်ပေးတတ်ကြတာ။ ဒီဒေသမှာတော့ “အဖိုးနဲ့ အဖွား” ဆိုတဲ့ မြို့သုံးခေါ်ဝေါ်ချက်မျိုး မရှိကြဘဲ၊ အဖွားနဲ့ အမိအဖွားကို ခွဲခြားဖို့အတွက် “တောင်ဘက်က အဖွား”၊ “မြောက်ဘက်က အဖွား” ဆိုပြီး နေထိုင်ရာ အရပ်မျက်နှာ အသုံးအနှုန်းတွေကိုပဲ အများဆုံး သုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြပါတယ်။